II OZ 565/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 671/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K., D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 840/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie D. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 671/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd przywołał art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz podał, że K. P. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 840/2024, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - z odwołania D. K. i D. K. - od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r. nr IIWT/49/2024. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez D. K. i D. K. odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy, a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. K. P. nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowieniem z dnia "29 stycznia 2025" r. [powinno być 10 lutego 2025 r. - dopisek NSA]. W ocenie Sądu, skoro zatem wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Zażalenie na ww. postanowienie złożyły K. P. i D. K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Tym bardziej, że jego treść nie odnosi się wprost do zasadności wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia. Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K. nie była adresatem postanowienia z dnia 10 lutego 2025 r., jego adresatem była wyłącznie K. P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.