II OZ 573/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 229/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 229/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. R. (dalej jako skarżący) decyzji Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rypinie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] nakazującej A. R. rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku usługowo-handlowego (dobudowa o wymiarach 4,60 m x 8,65 m, wysokości od 2,52 m do 2,84 m) na działce nr geod. [...] w R. ul. N., usytuowanej ścianą szczytową z otworami wentylacyjnymi po granicy z działką nr geod. [...] oraz ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami w odległości około 2,5 m od granicy z działką nr geod. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] wskazując, że "błędy w postępowaniu administracyjnym są na tyle istotne i znaczne, a zastosowanie się do decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki w szczególności skutki finansowe". Sąd I instancji przywołując podstawy prawne wstrzymania wykonania decyzji tj. art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "P.p.s.a.") wskazał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, tak aby Sąd miał możliwość ich oceny. Podkreślił, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. nie nakłada co prawda na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek w nim określonych, jednak ich uprawdopodobnienie nie może opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Sąd musi w tym względzie dysponować jakimś materiałem dowodowym pozwalającym mu zająć stanowisko. Sąd zaznaczył, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności (zdarzeń) uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń, świadczących o istnieniu poważnych zagrożeń, które uzasadniać mogą udzielenie ochrony tymczasowej. Argumentacja strony musi być odpowiednia - tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia zawarte we wniosku powinny być zaś poparte dokumentami źródłowymi. Sąd ocenia natomiast, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za udzieleniem ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu I instancji, podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły również stanowić sformułowane w skardze zarzuty dotyczące legalności zaskarżonej decyzji. Zauważono, że Sąd wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jak i o odmowie wstrzymania, powinien odnieść się tylko do wykazania, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Omawianą kwestię Sąd powinien rozważyć przede wszystkim na podstawie okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę, ale musi uwzględnić także inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego wniosek w tym zakresie nie został uwzględniony. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Wystąpił także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a., polegające na niezastosowaniu przewidzianej w przepisach prawa instytucji wezwania do uzupełnienia braków w sytuacji, gdy brak skargi polegający na niepowołaniu okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby skarżącemu wyrządzić znaczną szkodę, był usuwalny i podlegał zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 P.p.s.a. uzupełnieniu na wezwanie pod rygorem pozostawiania pisma bez rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, ze wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego znaczną szkodę w postaci szkody materialnej. Skarżący zaznaczył, że niniejsza sprawa dotyczyła budowy śmietnika. Stwierdził, że powszechnie wiadomym jest, że inwestycje budowlane związane są z poniesieniem przez inwestorów nakładów finansowych, które to nakłady są wysokie. Zdaniem skarżącego, jeżeli w ocenie Sądu sam fakt budowy śmietnika jest niewystarczający do oceny rozmiaru poniesionych nakładów powinien skorzystać z możliwości jaką stwarza art. 49 P.p.s.a. tj. wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku – przedstawienia dokumentów wykazujących poniesioną przez niego szkodę. Stwierdził, że budowa śmietnika, jego rozbiórka a następnie w razie uwzględnienia skargi ponowna budowa rodzi szkodę olbrzymich rozmiarów. Skarżący wskazał na pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1352/14, według którego w sytuacji braków we wniosku, polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku (art. 49 § 1 P.p.s.a ). Są to bowiem braki usuwalne. Dodatkowo skarżący przedstawił faktury związane z budową przedmiotowego śmietnika, z których wynikało, że jego budowa kosztowała 18.872,82 zł netto. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), Sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że powyższa ocena może być dokonana gdy wnioskujący o ochronę tymczasową odpowiednio uzasadni swój wniosek tj. wskaże konkretne okoliczności, które nie tyle potencjalnie co realnie mogą doprowadzić do wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodują trudne do odwrócenia skutki. Jak dobitnie podkreślał to Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu zasadnicze znaczenie ma tutaj argumentacja przedstawiona we wniosku złożonym przez stronę. Wynika z tego, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Argumentację wniosku należy poprzeć faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Tego właśnie zabrakło w rozpatrywanym wniosku. Należy zauważyć, że skarżący uzasadnienie swojego wniosku, zawartego w skardze niewątpliwie oparł na uogólnieniach, z których miało wynikać, że błędne postępowanie organów administracyjnych doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji a wykonanie tej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki, w szczególności skutki finansowe. Zdaniem NSA, w okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na charakter sprawy (nakaz rozbiórki) Sąd I instancji powinien wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Powszechnie wiadomo, że wykonanie nakazu rozbiórki wywołuje trudne do odwrócenia skutki i wiąże się z poniesieniem wysokich kosztów samych prac rozbiórkowych, nie licząc kosztów materiałów i usług związanych z wybudowaniem obiektu, którego rozbiórka dotyczy. Zatem o ile zasadniczo wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być właściwie umotywowany, to nie należy pomijać charakteru sprawy, której zaskarżona decyzja dotyczy. W przedmiotowej sprawie, mimo że wniosek nie został prawidłowo i wystarczająco uzasadniony, to z okoliczności sprawy wynikało, że wykonanie tej decyzji wiąże się ze swej istoty z poniesieniem określonych kosztów, które można zakwalifikować jako znaczną szkodę. Sąd I instancji nie dysponując dokumentami źródłowymi wskazującymi na poniesione przez skarżącego koszty mógł w oparciu o cechy charakterystyczne obiektu (parametry, wygląd) określić wymiar szkody, jaki będzie miała dla skarżącego rozbiórka tego śmietnika. Odnosząc się do argumentów zażalenia, co do zastosowania art. 49 P.p.s.a w niniejszej sprawie, należy zauważyć, że Sąd I instancji mając wątpliwości, co do istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. mógł wezwać skarżącego do wskazanego w przepisie uzupełnienia braków formalnych (uzasadnienie), jednak tylko gdyby wniosek nie miał jakiegokolwiek uzasadnienia. Skoro uzasadnienie było, choć lakoniczne, to zastosowanie tej regulacji nie była możliwe. Zatem argument naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 w zw. z art. 49 P.p.s.a. należało uznać za niezasadny. Z uwagi jednak na przedmiot sprawy, jak już wspomniano wyżej, możliwe i zasadne było uznanie, że wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.