II OZ 60/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2213/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2213/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wskazał, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wniosło skargę na w/w postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r.. Powyższym postanowieniem organ uchylił w całości postanowienie Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], odmawiające wszczęcia, na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...]. We wniosku podniesiono, iż uzasadniony on jest olbrzymim rozmiarem strat, jakie skarżący mógłby ponieść w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia. Uznanie bowiem Wspólnoty za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, może prowadzić do wstrzymania wykonania tej decyzji bądź jej uchylenia, a w takim wypadku wobec faktu, iż obecnie w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę prowadzone są szeroko zakrojone roboty budowlane, zaistniałaby konieczność ich wstrzymania, wykonania robót zabezpieczających, gdzie skala poniesionych w związku z tym strat mogłaby poważnie zachwiać kondycją finansową inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie postępowania egzekucyjnego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie ze względu na swój formalny charakter i zakres nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270) dalej p.p.s.a. Dotyczy wyłącznie kwestii procesowej, a więc nie rodzi żadnych praw, jak również nie nakłada na stronę obowiązków. Nie podlega zatem ochronie tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Takim rozstrzygnięciem nie jest również postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 116/12), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje postanowienie uchylające postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro zatem takie postanowienie ze swej istoty nie może być wykonane, wstrzymanie wykonania takiego aktu byłoby bezzasadne. W konsekwencji uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.