II OZ 609/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Czermin na rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 61/17 w sprawie ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Czermin z dnia 30 czerwca 2016 r. nr XIX/108/16 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Czermin postanawia: uchylić punkt drugi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 61/17 i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. IV SA/Po 61/17 po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Czermin z dnia 30 czerwca 2016 r. nr XIX/108/16 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Czermin w punkcie pierwszym wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, w drugim zaś zasądził od Gminy Czermin na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zażalenie na zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wniosła Gmina Czermin, wnosząc o jego uchylenie w całości. Postanowieniu temu zarzucono naruszenie: - art. 163 § 1 i 2 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w braku uzasadnienia przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, - art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący w sposób skuteczny złożył wniosek o zasądzenie od Gminy Czermin na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, - art. 207 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały szczególnie uzasadnione przesłanki do odstąpienia od zasądzenia kosztów na rzecz skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów. W rozpoznawanej sprawie Gmina Czermin zaskarżyła punkt drugi wyroku, w którym Sąd I instancji zasądził od Gminy Czermin na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrot kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odstąpienie od jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do kwestii stanowiącej przedmiot orzeczenia w części dotyczącej zwrotu kosztów. Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony, albowiem kontrolowane uzasadnienie faktycznie nie zawiera ani wskazania podstawy prawnej ani jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ustalić przyczyny zasądzenia od Gminy Czermin zwrotu kosztów zastępstwa procesowego we wskazanej w orzeczeniu wysokości. Oznacza to, że zaskarżone orzeczenie nie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie (postanowienia zamieszczonego w wyroku) powinno zawierać co najmniej podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powyższa wadliwość w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie zasądzonych przez Sąd I instancji kosztów postępowania zawiera braki uniemożliwiające poddanie go merytorycznej kontroli instancyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. I OZ 629/16). Przypadek taki należy odróżnić do sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd co prawda lakonicznie, ale jednak wskazuje zasadnicze podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, co pozwala kierowany przeciwko takiemu postanowieniu zarzut naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. rozważyć pod kątem wpływu na wynik sprawy w znaczeniu jakie tej przesłance przypisuje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. I OZ 2064/16). Jakakolwiek wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego poddająca merytorycznej kontroli zasądzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - tak w zakresie oceny podstawy prawnej takiego działania procesowego, jak i zasadności określenia wskazanej w sentencji kwoty zwrotu - oparta musiałaby być na przyjęciu niedopuszczalnego założenia, że w zaznaczonych kwestiach Sąd, podejmując swoje rozstrzygnięcie, kierował się przypisywanymi mu przez Naczelny Sąd Administracyjny wnioskami. Pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu dotyczą zasadności orzeczenia przez Sąd I instancji zwrotu od Gminy Czermin kosztów zastępstwa procesowego, wobec czego na tym etapie postępowania brak jest możliwości ich oceny, skoro zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu z uwagi na niemożność jego zbadania w toku postępowania instancyjnego z powodu niezawarcia w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich wymaganych elementów konstrukcyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Na marginesie stawianych Sądowi I instancji zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednakże zauważyć, że przy zagadnieniu dotyczącym określenia stron biorących udział w niniejszym postępowaniu sądowym niezbędne jest rozróżnienie zdolności sądowej (art. 25 § 1 p.p.s.a.) od zdolności procesowej (art. 26 p.p.s.a.). Okoliczność, że stroną postępowania w sprawie ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę z dnia 30 czerwca 2016 r. w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. był organ (Rada Gminy), nie oznacza, że zasądzenie kosztów postępowania od Gminy Czermin było niedopuszczalne z tego względu, że żądanie zwrotu kosztów adresowane było do Rady Gminy Czermin i ten organ Gminy Czermin został określony jako "strona przeciwna". Wobec powyższego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Badając ponownie sprawę w tym zakresie Sąd I instancji orzeknie o kosztach, kierując się powyższymi rozważaniami, a swe stanowisko poprawnie uzasadni. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.