II OZ 615/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 212/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 212/21, w pkt 1, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w pkt 2 orzekł o zwrocie uiszczonego od skargi wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd mając na uwadze wymogi jakie powinna spełniać skarga do sądu administracyjnego (art. 46 § 1 i art. 57 § 1 P.p.s.a.) przywołał art. 28 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne i jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 tej ustawy przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Sąd, będąc uprawnionym do badania dokumentów, o których mowa w art. 28 ww. ustawy, pod względem ich zgodności z prawem i autentyczności, stwierdził, że przedłożone dokumenty nie uprawniają J. B. i M. W., które to osoby złożyły podpis pod skargą, do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty przed sądem administracyjnym, w tym do wniesienia w jej imieniu skargi. Sąd wyjaśnił, że sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej określony został w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2019 r., poz. 737 ze zm.). Co do zasady, podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Zarząd Wspólnoty, powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały, reprezentuje bowiem tę wspólnotę stosownie do treści art. 21 ustawy o własności lokali. Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 1 tej ustawy, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż trzy, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Sąd zauważył, że w rozpatrywanej sprawie, strona skarżąca, na wezwanie Sądu o przedłożenie uchwały Wspólnoty o powołaniu zarządu celem zweryfikowania, czy osoby, które podpisały skargę były do tego upoważnione, nie nadesłała uchwały o powołaniu zarządu. Wobec czego Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...] w G. (dalej jako Wspólnota) domagając się jego uchylenia i rozpoznania wniesionej przez nią skargi. Wspólnota wskazała, że z zaskarżonego postanowienia wynika, iż 9 lipca 2021 r. Sąd wezwał Wspólnotę do przedstawiania dokumentów. W dniu 26 maja 2021 r. nadesłano brakujące dokumenty. W dniu 28 maja 2021 r. ponownie Sąd wezwał Wspólnotę do przesłania uchwały Wspólnoty, z której wynika umocowanie do działania w sprawie. Sąd stwierdził, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i wróciła jako nieodebrana. Dlatego też skarga została odrzucona. Wspólnota podniosła, że jest to dla niej niezrozumiałe bowiem żądany dokument został przez nią dostarczony 26 maja 2021 r. Dokumenty potwierdzające umocowanie do działania w sprawie powinny znajdować się w aktach administracyjnych sprawy. W jej ocenie wszystko wskazuje na to, że przesyłka z 28 maja 2021 r. została nieprawidłowo zaadresowana, przez co nie było możliwości jej odbioru. Wspólnota podniosła, że od początku korespondencja z Sądem w imieniu Wspólnoty była prowadzona przez M. W. i kierowana na jego adres. Pismo z dnia 28 maja 2021 r. wysłano zaś na adres J. B. ze wskazaniem, że adresatem jest M. W.. Pod wskazanym przez Sąd adresem nie mieszka adresat pisma, więc nie było możliwości doręczenia go adresatowi. Z uwagi na nieobecność J. B. nie mógł on poinformować M. W. o tym, że jest do niego wadliwie zaadresowana przesyłka. Podkreślono, że Sąd dysponuje prawidłowym adresem M. W.. Adresatem nie był J. B.. O zaistniałej sytuacji Wspólnota dowiedziała się z zaskarżonego postanowienia. Nie wiedziała o drugim wezwaniu Sądu i nie znała jego treści. Dlatego też nie wie dlaczego Sąd uznał uchwałę wysłaną 26 maja 2021 r. za niewystarczającą, ani jakie są dokładnie oczekiwania wobec Wspólnoty. Wszystkie dokumenty powinny być w aktach sprawy a jej umocowanie nie było dotąd kwestionowane. Wspólnota załączyła kopię uchwały o powołaniu zarządu do zażalenia. Dalej Wspólnota zauważa, że brak doręczenia ponownego wezwania do przedstawienia dokumentów nie jest winą Wspólnoty ani członków je zarządu. Pomylenie adresów i adresatów jest zaniedbaniem Sądu. Wspólnota odrzucenie jej skargi z uwagi na błędy Sądu uznała za niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem NSA, zażalenie Wspólnoty kwestionujące zasadność odrzucenia skargi jest nieuzasadnione albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że Wspólnota została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zatem odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w postaci nadesłania uchwały umocowującej zarząd Wspólnoty do działania w jej imieniu w terminie na podstawie prawidłowo skierowanego do niej wezwania sądu powinno skutkować jej odrzuceniem przez Sąd. Z akt sprawy wynika, że w skardze wniesionej do Sądu jako adres do doręczeń dla Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] w G. wskazano adres ul. S. [...]. [...] G., natomiast na kopercie, w której nadesłano skargę znajduje się oznaczenie adresata M. W. ul. S. [...], [...] G.. Pierwsze pisma z Sądu wzywające Wspólnotę do uzupełnienia braków formalnych skargi z 19 kwietnia 2021 r., wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, zawierające pouczenia, odpowiedź na skargę czy informacje o możliwości skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym Sąd zaadresował na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w G. adres do doręczeń M. W. ul. S. [...] [...] G.. Korespondencja ta nie została odebrana (zwrot k. 21 akt). Wobec powyższego Sąd 13 maja 2021 r. zarządził o ponownej wysyłce tej korespondencji na adres M. W. ul. S. [...], [...] G.. Korespondencja przesłana ponownie 18 maja 2021 r. jak wynika z zwrotnego potwierdzenia odbioru została skutecznie doręczona 20 maja 2021 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis wskazujący na to, że odebrała je osoba o imieniu M., nazwisko nieczytelne (pierwsza litera W), na odwrocie doręczający wpisał doręczenie przesyłki upoważnionemu pracownikowi M. W.. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Wspólnota przesłała w dniu 26 maja 2021 r. 84 odpisy skargi, odpis uchwały umocowującej zarząd do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracyjnymi oraz sądami w przedmiotowej sprawie. W piśmie tym adres Wspólnoty to ul. S. [...], [...] G., a na kopercie jako nadawcę wskazano Wspólnota Mieszkaniowa M. W. ul. S. [...], [...] G.. Zarządzeniem Sądu z 28 maja 2021 r. wezwano Wspólnotę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) przez złożenie uchwały Wspólnoty, z której będzie wynikać, że J. B. i M. W. reprezentują Zarząd Wspólnoty (k. 36 akt). Pismo tej treści z 31 maja 2021 r. zostało nadane przez Sąd na adres Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G. adres do doręczeń Zarząd Wspólnoty M. W. ul. S. [...], [...] G.. Korespondencja ta została zwrócona 24 czerwca 2021 r. przez UP G. 10 po podwójnym awizowaniu przesyłki w dniach 8 czerwca 2021 r. oraz 16 czerwca 2021 r. Wobec powyższego nie można zarzucić Sądowi I instancji, że błędnie zaadresował przesyłkę zawierającą wezwanie Wspólnoty do nadesłania uchwały, z której wynikałoby umocowanie dla M. W. i J. B. do reprezentowania Zarządu Wspólnoty, skoro wcześniejsze przesyłki z Sądu kierowane na adres ul. S. [...] w Gdyni nie były odbierane a korespondencja przesłana na ul. Spacerową [...] (konsekwentnie wskazywana w pismach Wspólnoty jako jej adres) skutkowała uzyskaniem odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 maja 2021 r. Znamienne jest to, że sam M. W. lub osoba podająca się za niego odebrała przesyłkę pod ww. adresem (ZPO k. 29 akt). Wobec tego Sąd uznał ten właśnie adres za adres kontaktowy do Wspólnoty i od tego momentu tam kierował wszelką korespondencję adresując M. W. ul. S. [...], [...] G.. Przeświadczenie Sądu o właściwym adresowaniu przesyłek do Wspólnoty potwierdza także okoliczność, że w nagłówkach pism Wspólnota podaje adres ul. S. [...] (k. 3, 30 akt). Wątpliwość Sądu mogła wzbudzić okoliczność, że nadawcą odpowiedzi Wspólnoty z 26 maja 2021 r. był M. W. ul. S. [...] (k. 33). W tych okolicznościach Sąd miał prawo uznać, że adres do korespondencji Wspólnoty to ul. S. [...], [...] G.. Zatem wezwanie do nadesłania uchwały Wspólnoty, z której będzie wynikać, że J. B. i M. W. reprezentują zarząd Wspólnoty z dnia 28 maja 2021 r. zaadresowane na ten adres było prawidłowe i podwójne awizowanie go wywołuje skutki prawne dla Wspólnoty. Niewątpliwie termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie a Wspólnota nie nadesłała brakującej uchwały o powołaniu zarządu, z której wynikałoby umocowanie dla J. B. i M. W. jako członków zarządu do jej reprezentowania. Należy zauważyć, że poprzednio nadesłana uchwała wskazywała jedynie umocowanie dla zarządu w osobach J. B. i M. W. do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracji państwowej i sądami w sprawie jednak nie była potwierdzeniem, że osoby te stanowią legalnie wybrany zarząd tej wspólnoty. Ten fakt potwierdzić mogła jedynie uchwała o powołaniu zarządu dotycząca tych osób. Dlatego konieczne było uzupełnienie skargi o taką uchwałę. Uchwały tej nie nadesłano z uwagi na brak odebrania wezwania z Sądu co skutkować musiało odrzuceniem skargi Wspólnoty stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zażalenia o niewłaściwym adresowaniu przez Sąd I instancji przesyłek do Wspólnoty, NSA uznał, że wadliwość ta nie była spowodowana zaniedbaniem Sądu ale wynikała z niejednoznacznego wskazywania przez Wspólnotę adresu do doręczeń w nadsyłanych przez siebie pismach, a także z faktu, że pisma kierowane na obecnie wskazywany jako niewłaściwy adres były odbierane i skutkowały reakcją strony na wezwania Sądu. Sąd I instancji miał prawo uznać, że jest to adres prawidłowy. Sąd nie ma możliwości weryfikowania adresów stron na podstawie np. dostępu do bazy danych adresowych. Adres wskazany przez stronę jest adresem właściwym. W pismach Wspólnoty w tej sprawie nie zalazło się wskazanie, że adres do doręczeń jest inny niż wskazany w skardze. Sąd sam na początku zasugerował się adresem wskazanym na kopercie skargi ale po nieskutecznym doręczeniu przesyłki pod ten adres skierował pisma na adres ze skargi. Zdaniem NSA, nie można uznać, że korespondencja kierowana przez Sąd I instancji na adres ul. S. [...] należący do J. B. (przewodniczącego Zarządu) była adresowana wadliwie skoro pod tym adresem zamieszkuje osoba z zarządu Wspólnoty i Wspólnota właśnie ten adres wskazuje w swoich pismach. Częściowo nie zgadza się oznaczenie adresata, a to może stanowić przeszkodę dla doręczenia pisma z Sądu. Wskazano nazwę Wspólnoty dodając imię i nazwisko osoby z jej zarządu tj. M. W. zamiast J. B., który także jest uprawniony do odbierania korespondencji kierowanej do Wspólnoty będąc członkiem zarządu. W okolicznościach sprawy NSA przyjmuje, że doręczenie wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych skargi z 28 maja 2021 r. było skuteczne i podziela stanowisko Sądu I instancji, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie i podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrywał sprawy pod kątem zawinienia Wspólnoty w braku uzupełnienia skargi bowiem będzie to przedmiotem rozpoznania wniosku Wspólnoty o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.