II OZ 646/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 marca 2006r., sygn. akt 2 IV SA 4304/01 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 31 maja 2004r. wraz z uzasadnieniem oraz odmawiające doręczenia odpisu wyroku z dnia 31 maja 2004r. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2001r., Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia barakowozu we wsi [...] p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 13 marca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek K. B. (sporządzony przez skarżącego będącego jej przedstawicielem ustawowym) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2004r. wraz z uzasadnieniem, wydanego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2001r. oraz odmówił doręczenia odpisu tego wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawczyni przekroczyła siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wynikający z art. 86 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Skoro bowiem z treści tego wniosku wynikało, że o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 maja 2004r. wnioskodawczyni dowiedziała się z treści doręczonego jej w dniu 26 sierpnia 2005r. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, to termin do wniesienia rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem września 2005r., a zatem wniosek złożony w dniu 14 listopada 2005r. należy uznać za spóźniony. Sąd wskazał dodatkowo, że w niniejszej sprawie upłynął także termin, o którym mowa w art. 87 § 5 ustawy, w myśl którego po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych, a wnioskodawczyni nie wykazała, aby istniała przesłanka przewidziana w tym przepisie. K. B. wniosła przez swojego przedstawiciela ustawowego zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, a w szczególności nie zwrócenie uwagi na sposób doręczania pism procesowych i wezwań K. B., obrazę przepisu art. 26, 86 § 1 i art. 87 § 5 ustawy poprzez przyjęcie, że nastąpiło uchybienie terminu z winy skarżącego oraz stwierdzenie, że zgodnie z art. 98 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie ma konfliktu interesu i wnioskodawczynię może reprezentować jej przedstawiciel ustawowy, a także błędne przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia 26 sierpnia 2005r. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że K. B. jest osobą niepełnoletnią i zgodnie z art. 26 ustawy posiada ograniczoną zdolność procesową, a jej czynności procesowe mogą dotyczyć jedynie czynności wymienionych w art. 26 § 2 ustawy, co oznacza, że nie mogła być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tymczasem Sąd I instancji kierował całą korespondencję na jej imię i nazwisko traktując ją jako stronę. Takie postępowanie sądu narusza przepisy ustawy, ponieważ tylko prawidłowe doręczenie korespondencji mogło wywołać skutki prawne w postaci biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem wnoszącej zażalenie niesłusznie też Sąd I instancji przyjął w zaskarżonym orzeczeniu, że K. B. dowiedziała się o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej dnia 26 sierpnia 2005r., a nawet gdyby była to prawda – art. 26 ustawy zabraniał jej podejmowania jakichkolwiek czynności z racji braku zdolności procesowej. Sąd mógłby uznać ten termin za dzień powzięcia przez wnioskodawczynię informacji o uchybieniu terminu w sytuacji, gdy wyrok NSA byłby doręczony jej pełnomocnikowi. W rzeczywistości odbioru tego wyroku K. B. nie kwitowała i do tej pory nic o nim nie wie. Skoro wyrok Sądu został doręczony w sposób nieprawidłowy to błędne jest przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu winien być liczony od dnia 26 sierpnia 2005r. Termin ten może biec od daty 27 lutego 2006r., w której M. B. odebrał pismo Sądu I instancji wzywające do nadesłania informacji kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w przedmiocie doręczenia wyroku z uzasadnieniem, poczytywanej jako moment ustanowienia go przedstawicielem ustawowym K. B.. Wskazując na powyższe K. B. domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonywać przy rozpoznawaniu zażalenia na powołane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oceny prawidłowości doręczania przez ten Sąd pism kierowanych do uczestniczki K. B. w toku postępowania głównego. Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest zażalenie na orzeczenie wydane w postępowaniu wpadkowym z wniosku K. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z dnia 31 maja 2004r., w którym ocena prawidłowości dokonywania doręczeń jest konieczna o tyle, o ile ma wpływ na ustalenie zachowania przez wnioskodawczynię terminu do dokonania tej czynności. Z akt sprawy OSK 1564/04 (k-49), w której został wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2005r. oddalający skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 maja 2004r. wynika, że odbiór przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 10 maja 2005r. skierowanej do małoletniej K.B. pokwitowała w dniu 26 sierpnia 2005r. jej matka K. B.. Choć więc przesyłka nie była kierowana na ręce przedstawiciela ustawowego K. B. to jednak do niego trafiła, co czyni uzasadnionym uznanie, że w tym dniu treść orzeczenia stała się znana obu tym osobom. Skoro więc, jak podnosi K. B. we wniosku - treść tego orzeczenia stała się impulsem do podjęcia działań zmierzających do zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, to moment jego doręczenia stanowił początek biegu siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy wskazującym, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wtedy bowiem K. B. i jej przedstawiciel ustawowy powzięli informację o tym, że skarga kasacyjna nie odniosła skutku, którym zainteresowana była także K. B.. W takiej sytuacji zgodzić się należy z poglądem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji upłynął z dniem 2 września 2005r., a zatem wniosek z dnia 14 listopada tego roku był spóźniony. Nie zasługuje na poparcie zawarta w zażaleniu argumentacja, że termin ten należy liczyć od daty 27 lutego 2006r., w której skarżącemu doręczono pismo Sądu I instancji wzywające, po wniesieniu przez niego w imieniu K. B. wniosku o przywrócenie terminu, do nadesłania informacji kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem, że doręczenie tego pisma stanowiło moment ustanowienia skarżącego przedstawicielem ustawowym małoletniej K. B.. Rodzice są bowiem przedstawicielami ustawowymi małoletnich dzieci z mocy prawa, a w toku postępowania sądowego muszą jedynie wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 ustawy). Stąd skoro rodzice wnioskodawczyni nie byli ograniczeni w podejmowaniu czynności procesowych w imieniu swojej małoletniej córki to chcąc chronić jej interesy winni byli czynności te dokonywać z zachowaniem ustawowych terminów. Zgodzić się także należy z oceną Sądu I instancji, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku jest niedopuszczalne, skoro w dniu jego wniesienia upłynął rok od uchybionego terminu, a w jego treści nie wskazano na istnienie okoliczności świadczących o wyjątkowości sytuacji (art. 87 § 5 ustawy). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie słusznie orzekł o odrzuceniu powołanego wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 88 ustawy, a w konsekwencji – o odmowie doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 141 § 3 ustawy), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.