II OZ 647/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 996/05 w przedmiocie przyznania W. W. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 6 października 2005 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 29 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 996/05 przyznał W. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 6 października 2005 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zażalenie na to postanowienie wniósł uczestnik postępowania T. P. podnosząc, iż W. W. jest osobą konfliktową i zwolnienie od kosztów sądowych zachęci go do zaskarżania innych decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił nierozważenie: po pierwsze tego, iż W. W. uprawia na posiadanej nieruchomości rolnej truskawki i porzeczki, a po drugie tego, że obecna żona W. W. nigdy nie pracowała będąc w związku małżeńskim, co jego zdaniem żalącego się nie może świadczyć o braku środków finansowych. W odpowiedzi na zażalenie W. W. podniósł, iż informacje zawarte w zażaleniu nie są prawdziwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym zauważyć, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Może być więc przyznawane na wniosek osób bardzo ubogich /np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku/, znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Analizując sytuacje życiową W. W. należy uznać, iż jest on osobą niezamożną - ze złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jego rodzina składa się z trzech osób (strony, jego niepracującej małżonki oraz studiującego syna) i na ich utrzymanie osiąga miesięcznie dochody w kwocie 1300 zł. Ponadto strona posiada jedynie drewniany dom o pow. 48 m2 (wraz z stodołą i komórką) oraz niewielką nieruchomość rolną o powierzchni 0, 74 ha, którą wykorzystuje na własne potrzeby. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zauważyć bowiem należy, że poniesienie przez W. W. jakichkolwiek kosztów postępowania mogłoby stanowić uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 w zw. z art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.