II OZ 652/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 996/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy – po rozpoznaniu wniosku K. L. - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, iż skarżąca nie przedstawiła we wniosku argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia interesów skarżącej następstw wykonania decyzji tj., że poniosłaby znaczną szkodę lub powstałyby trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji podniósł, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani nie uzasadnia tych przesłanek, to nie może przyjmować, że obowiązkiem Sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). Sąd zaznaczył, decyzja o wymeldowaniu jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu, urzędowym stwierdzeniem, że określona osoba w danym miejscu nie przebywa, co wynika z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993), który stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Wobec powyższego Sąd uznał, że wykonanie przedmiotowej decyzji nie może wywołać skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zażaleniu na powyższe postanowienie K. L. podniosła, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci, w tym 15 – letnią córkę, która uczęszcza do szkoły specjalnej. Sama jest osobą schorowaną, choruje na epilepsję. Nadto stwierdziła, że nie jest prawdą, iż nie podjęła żadnych prac, aby budynek przy ul. Niedzielna [...] w B. – B., gdzie jest zameldowana z dziećmi, nadawał się do użytku. Skarżąca zaznaczyła, że gdy tylko otrzyma obiecane mieszkanie socjalne sama wymelduje się z dziećmi z obecnego miejsca zameldowania, a obecnie nie mogą być jednak osobami bezdomnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu. Należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy. W niniejszym postępowaniu przedmiotem postępowania jest wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji przyjął, iż skoro decyzja o wymeldowaniu jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu, to nie może wywołać skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tak generalnym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest takie ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem akt sprawy ( akt sądowych i akt administracyjnych). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mając na uwadze jedynie charakter decyzji w przedmiocie wymeldowania. Tymczasem w przypadku decyzji orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego należy uwzględnić ewentualne szkody oraz skutki wynikające z braku stałego zameldowania związane z codzienną egzystencją osoby bądź osób, których dotyczy zaskarżona do Sądu decyzja administracyjna. Poza oceną Sądu pierwszej instancji pozostały kwestie dotyczące stanu rodzinnego skarżącej (skarżąca samotnie wychowuje dwoje dzieci), sytuacji zdrowotnej skarżącej i jej dzieci. Nadto, skarżąca wskazała, iż nie może zameldować się z dziećmi w miejscu krótkotrwałego, grzecznościowego zamieszkania. Te względy przemawiają za udzieleniem skarżącej tymczasowej ochrony, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przypomnieć należy, iż obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, przy czym wypada podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Powszechnie wiadomo, z zameldowaniem – aktem rejestracji danych - w określonym lokalu wiąże się dla osoby zameldowanej wiele spraw życiowych, załatwianie wielu spraw w urzędach, w instytucjach np. na poczcie, banku, w pracy, w przychodni czy szpitalu itp. Pozbawienie możliwości załatwienia tych spraw, może spowodować dla osoby bez stałego meldunku zarówno znaczną szkodę, jak i trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego już powyższa argumentacja przemawia na korzyść skarżącej, aby przekonać Sąd o konieczności zastosowania w stosunku do skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji