II OZ 694/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005r. sygn. akt II SA/Kr 117/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: - uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2005r., sygn. akt II SA/Kr 117/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wezwaniem z dnia 2 lutego 2005r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia opłaty sądowej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Termin do uiszczenia opłaty upłynął w dniu 23 lutego 2005r. (Sąd I instancji błędnie wskazał datę 24 lutego 2005r., jednakże uchybienie to nie ma istotnego znaczenia w sprawie), natomiast w dniu 28 lutego 2005r. (Sąd omyłkowo wskazał rok 2004r.) skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych, podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W sprzeciwie od tego zarządzenia podniesiono, że wniosek z dnia 28 lutego 2005r. o zwolnienie od kosztów sądowych stanowił równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W zażaleniu na postanowienie z dnia 30 maja 2005r. E. J. ponowił wniosek o przywrócenie terminu i o zwolnienie od opłat sądowych. Podkreślił, że zwłoka w złożeniu wniosku w terminie wyznaczonym przez Sąd do uiszczenia wpisu spowodowana była infekcją górnych dróg oddechowych, którą komplikuje fakt usunięcia części płatu płuca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z powodów, które Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był podnieść z urzędu. Niezależnie bowiem od podniesionych zarzutów i argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie, należało ocenić zastosowany przez Sąd I instancji tryb postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W myśl art. 257 powyższej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W pierwszej kolejności Sąd I instancji powinien był na podstawie art. 49 § 1 powołanej ustawy wezwać wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego, poprzez zobowiązanie skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący jednakże z własnej inicjatywy złożył wniosek w prawem przewidzianej formie, co dodatkowo uzasadnia przyjęcie, że Sąd pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, mimo, że nie istniały ku temu przesłanki określone w przepisie art. 257 ustawy. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym czasie, a zatem nie było podstawy do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania wyłącznie z tej przyczyny, że skarżący nie wniósł tego wniosku w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi. Uchybienie tego ostatniego terminu wiąże się z zastosowaniem rygoru określonego w art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.