II OZ 703/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 444/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 marca 2021 r. nr IR-III.7821.6.2016.4 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 444/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. W. (dalej "skarżący") na decyzję Wojewody Wielkopolskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 31 marca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący był dwukrotnie wzywany do uiszczenia wpisu od skargi. Za pierwszym razem skorzystał ze swojego prawa i wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie zostało oddalone. Za drugim razem, kiedy Sąd miał prawo oczekiwać wpłacenia wpisu, gdyż odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie było już zaskarżalne w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Tym razem również nie doszło do przyznania wnioskowanego prawa, a więc obowiązek uiszczenia wpisu od skargi pozostawał nadal aktualny. W ocenie Sądu I instancji skoro skarżący nie uiścił wpisu w wymaganej wysokości, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia skargi. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia 19 lipca 2022 r. skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że strona może jedynie uniknąć obowiązku uiszczenia stosownej opłaty na gruncie postępowania o przyznanie jej prawa pomocy lub domagać się zwrotu poniesionych kosztów po zakończeniu postępowania jeżeli jej skarga/sprzeciw zostaną uwzględnione. Strona w niniejszym postępowaniu domagała się prawa pomocy jednak jej wniosek nie został uwzględniony. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem należy przypomnieć, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III OZ 706/22). W niniejszej sprawie na skutek postanowienia NSA z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OZ 937/21 oddalone zostało zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Oznacza to, że zarządzenie stało się prawomocne i Sąd I instancji winien wezwać stronę do jego wykonania pod rygorem odrzucenia skargi – co uczynił wezwaniem z dnia 2 lutego 2022 r. Brak uiszczenia wpisu we wskazanym w wezwaniu terminie musiał zatem skutkować odrzuceniem skargi bez względu na kolejne wnioski strony w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.