II OZ 707/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 723/24 odmawiające K.P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 872/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie D.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 723/24, odmówił K.P. przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd wskazał, że K.P. zaskarżyła decyzję dotyczącą wyłącznie oceny w zakresie dopuszczalności odwołania wniesionego przez R.P. od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z dnia 18 stycznia 2024 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że K.P. nie posiadała interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję. W ocenie Sądu, skoro wniosek K.P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Zażalenie na ww. postanowienie złożyły K.P. i D.K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowo bowiem Sąd Wojewódzki uznał, że skoro wniosek K.P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K.P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D.K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D.K. nie była adresatką postanowienia z dnia 29 stycznia 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K.P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.