II OZ 737/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 791/20 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 lutego 2020 r. znak: ... w przedmiocie przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 791/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 lutego 2020 r. znak: ... w przedmiocie przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wykonanie decyzji, której przedmiotem jest nakaz doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego wiąże się z poniesieniem kosztów. Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawił ewentualnych kosztów, które wiążą się z wykonaniem zaskarżonej decyzji wraz z zestawieniem swojej sytuacji materialnej. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja finansowa skarżącego, a nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej, a w niniejszej sprawie strona nie przedstawiła w żaden sposób swojej sytuacji finansowej. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący nie powołał takich okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w takiej sytuacji trudno uznać, że w stosunku do skarżącego zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu M. S. zarzucił naruszenie - art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067) poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 lutego 2020 r., w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody - nie tylko majątkowej - na zabytku, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zniszczenie budynku będącego zabytkiem, wydatkowanie środków pieniężnych na rozbiórkę poniesionych nakładów, brak możliwości przywrócenia stanu obecnego w wypadku wykonania decyzji w razie uwzględnienia skargi przez Sąd) przy jednoczesnym błędnym założeniu organu wydającego zaskarżoną decyzję, że doprowadzenie budynku (zabytku) do jak najlepszego stanu wiąże się nierozerwalnie z przywróceniem zabytku - budynku mieszkalnego przy ul. R., do poprzedniego stanu, podczas gdy zachodzi konieczność kierowania się dobrem zabytku w postaci doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu rozumianego przez pryzmat trwałego zachowania budynku. Skarżący wniósł o uwzględnienie zażalenia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 lutego 2020 r. w części wykonania nakazanych prac w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r., oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać więc konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II FZ 638/18 i powołane tam orzecznictwo publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w zawartym w skardze wniosku wskazał, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody (zniszczenie budynku, wydatkowanie środków pieniężnych na rozbiórkę poniesionych nakładów), a także spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Faktem jest, że nie sprecyzował bliżej ani kosztów, ani rozmiarów rozbiórki. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że decyzja, której wstrzymania żąda strona skarżąca nakazuje przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego przez: (1) usunięcie warstw ocieplenia z elewacji skrzydła usytuowanego prostopadle do korpusu głównego od strony podwórka oraz z fragmentu elewacji korpusu głównego od strony podwórka w kondygnacji drugiej i trzeciej, (2) przywrócenie przebudowanej drewnianej nadbudowany tarasu osadzonej na parterowej podbudowie do poprzedniej formy z zastosowaniem materiałów budowlanych identycznych z poprzednimi, (3) demontaż okien jednoskrzydłowych w obrębie lokalu nr 3 od strony podwórka i montaż w ich miejscu okien dwuskrzydłowych o podziale krzyżowym z odtworzeniem pierwotnych proporcji (dopuszczalne PCV). Dlatego też Sąd uznał, że powyższy obowiązek wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy. Stąd też Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę charakter nałożonego obowiązku, który uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. ----------------------- 2