II OZ 75/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. i J.W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 689/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. W.i J.W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 689/14 (dalej postanowienie z 7 listopada 2016 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił zażalenie na postanowienie WSA z 3 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 689/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 9 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 689/14, oddalającego skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] maja 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zameldowania na pobyt stały. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd I instancji wyjaśnił, że z mocy art. 194 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zostać sporządzone przez fachowego pełnomocnika procesowego. Ze względu na to, że skarżący nie są adwokatami, radcami prawnymi ani podmiotami, o których stanowi art. 175 w § 2 i 3 p.p.s.a., sporządzone zażalenie było obarczone brakiem, który nie podlegał uzupełnieniu. Poza tym, zażalenie to zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia. W zażaleniu z 1 grudnia 2016 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie z 7 listopada 2016 r., zaskarżając je w całości oraz zarzucając: 1) rażące naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, ponieważ w sprawie tej sąd I instancji błędnie przyjął, że prawidłowo wniesiony środek zaskarżenia obarczony został brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa skarżących dla zawodowego pełnomocnika, podczas gdy w rzeczywistości istnieją przesłanki określone w art. 36 § 1 w zw. z art. 37 § 2 p.p.s.a., do czego sąd nie odniósł się w ogóle oraz nie wskazał przyczyn tego uchylenia się, 2) rażące naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 18 §1 pkt 6 p.p.s.a., mające istotne znaczenie na wynik sprawy, z uwagi na wydanie tego postanowienia przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, 3) rażące naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. mające istotne znaczenie na wynik sprawy, wobec braku skutecznego doręczenia skarżącym, ewentualnego ponownego wezwania do załączenia do akt sprawy, pełnomocnictwa dla profesjonalnego pełnomocnika, 4) rażące naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z istniejącymi w tej sprawie przesłankami z art. 154 p.p.s.a. w zw. z art. 144 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., gdyż sprawa ma powagę rzeczy osądzonej przez sąd wyższej instancji (II OSK 17/07), 5) rażące naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotne znaczenie dla zaskarżonego postanowienia, ponieważ sąd I instancji nieprawdziwie (choć przywołał ten stan ubocznie) wskazał, jakoby oddalone zażalenie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia. Powyższe przesłanki implikują rażące naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 173 pkt 1 p.p.s.a., mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, gdyż wykazane powyżej w pkt 1-5, rażące błędy zaistniały jedynie na skutek nieuzasadnionego uchylenia się sądu I instancji, na co skarżący nie mają wpływu, a co skutkuje wprost poważnym ograniczeniem ich korzystania z zasady kontradyktoryjności, a przez to wyrządzeniem szkody wielkich rozmiarów w ich interesie procesowym, bowiem w sprawie tej istnieje res iudicata. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie trzeba zaznaczyć, że zażaleniem z 1 grudnia 2016 r. skarżący zaskarżyli postanowienie z 7 listopada 2016 r., w którym sąd I instancji odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu braku zdolności postulacyjnej skarżących oraz naruszenia tym samym art. 194 § 4 p.p.s.a. Tymczasem skarżący w złożonym środku odwoławczym wskazali na kilka okoliczności wykraczających poza przedmiot niniejszego postępowania o charakterze procesowym. Na tym etapie postępowania nie mogły one stanowić przedmiotu oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący z naruszeniem art. 194 § 4 p.p.s.a sporządzili osobiście zażalenie na postanowienie z 3 listopada 2015 r. Sąd I instancji, miał wobec tego pełne podstawy do odrzucenia wniesionego zażalenia niezależnie od tego, że na ówczesnym etapie procesu skarżący byli reprezentowani przez fachowego pełnomocnika. Z art. 41 p.p.s.a. wynika, że reprezentowanie strony przez pełnomocnika nie wyklucza osobistego jej działania w postępowaniu. Nie jest tak jednak wtedy, gdy przepisy zastrzegają dopuszczalność dokonania danej czynności procesowej przez podmiot fachowy. Wówczas dokonanie czynności procesowej osobiście przez stronę, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie mogło odnieść przewidzianych prawem skutków. Ponadto należy także zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie zaistniała nieważność postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 17/07 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 9 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 689/14, dotyczyły kontroli innych aktów administracyjnych. Odrębny był zatem przedmiot sądowej weryfikacji. Tak samo nie zachodziła zbieżność stron postępowania. Poza tym, zgodnie z poglądem przyjętym w uchwale NSA z 23 maja 2005 r., sygn. akt I OPS 3/05 (ONSAiWSA 2005/6/110), sędzia który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. W niniejszej sprawie nie doszło wobec tego do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.