II OZ 779/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 258/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze sprzeciwu B. H. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 26 stycznia 2024 r., nr WOP.7721.92.222.MK w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dni 26 stycznia 2024 r. nr WOP.7721.92.2022.MK uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Powiecie Słupskim z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr PINB.5160.30.2022.MM nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" ul. [...] w U. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w U., przy ul. [...] określonych robót budowlanych. B. H. (dalej także "skarżąca") wniosła sprzeciw od powyższej decyzji. Zarządzeniem z dnia 15 marca 2024 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków fiskalnych i formalnych sprzeciwu, przez uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł oraz wskazanie, czy żąda uchylenia zaskarżonej decyzji i podanie numeru PESEL - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych sprzeciwu. Pismem z 2 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 21 maja 2024 r., II SPP/Gd 37/24 wniosek skarżącej pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na nienadesłanie wypełnionego formularza "PPF". Odpis zarządzenia został doręczony skarżącej 29 maja 2024 r. (skarżąca odebrała korespondencję osobiście). Postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw B. H. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "WINB") z dnia 26 stycznia 2024 r., nr WOP.7721.92.222.MK w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braków fiskalnych i formalnych sprzeciwu. B. H. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Nadto wskazała, że wniosła o przyznanie pomocy prawnej, a wniosek ten nie został rozpoznany. Zarządzeniem z 12 sierpnia 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka z wezwaniem nie została odebrana przez skarżącą, dwukrotnie awizowana, została zwrócona do sądu. Postanowieniem z 10 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie B. H. z powodu nieuiszczenia wpisu od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z powodu nieobecności adresata przesyłka zawierająca wezwanie skarżącej do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia została awizowana dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 22 sierpnia 2024 r. i po raz drugi w dniu 30 sierpnia 2024 r., następnie przesyłka ta została zwrócona do nadawcy w dniu 6 września 2024 r. W trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") przesyłka z wezwaniem została uznana za doręczoną skarżącej z dniem 5 września 2024 r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie z dniem 12 września 2024 r. Wobec nieuiszczenia wpisu od zażalenia, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie podlegało odrzuceniu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu, zatem nie mogła go dokonać w wymaganym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującego wpisu od zażalenia, pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja zawierająca przedmiotowe zarządzenie została uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. (fikcja doręczenia). Stosownie do treści art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo - opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. instytucja fikcji doręczenia została wprowadzona w celu zapewnienia możliwość toczenia się procedur w sądach i urzędach oraz uniemożliwienia przeciągania postępowania. Powyższy sposób doręczenia opiera się na domniemaniu, że adresat miał możliwość zapoznania się z treścią przesyłki. Domniemanie powyższe ma charakter domniemania usuwalnego i może zostać obalone, jeśli strona wykaże, że nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., I GSK 167/11). Skarżąca w uzasadnieniu zażalenia wskazała, że fizycznie nie otrzymała wezwania do uiszczenia opłaty – wpisu od zażalenia. Jednocześnie nie zakwestionowała prawidłowości doręczenia w drodze fikcji prawnej jak też nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła, że do takiego doręczenia nie doszło. Natomiast fakt, że fizycznie nie odebrała zawiadomienia pozostaje bez znaczenia dla ustalenia daty doręczenia zarządzenia a w konsekwencji początku biegu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji