II OZ 80/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2011 r., II SA/Rz 474/11 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie wniosku I. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie zgody na ekshumację zwłok postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej jako: WSA) z dnia 20 grudnia 2011 r., II SA/Rz 474/11 odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie wniosku I. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej jako: PPWIS) z dnia [...] kwietnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie zgody na ekshumację zwłok. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 1 maja 2011 r. I. K., wniosła do WSA na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 roku, Nr [...], którą uchylono decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Strzyżowie z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na ekshumację zwłok K. K. z grobu ziemnego na cmentarzu parafialnym w Ż. do grobu na cmentarzu w Ł. Z uwagi na braki formalne skargi tj. nieuiszczenie w zakreślonym przez Sąd terminie wpisu od skargi, WSA - postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r. - odrzucił skargę I. K.. W dalszej kolejności skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po jego rozpoznaniu WSA postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ale na skutek zażalenia złożonego przez skarżącą, w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA), który postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., II OZ 934/11 uchylił postanowienie WSA z dnia 24 sierpnia 2011r. (pkt 1) i przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu NSA wskazał, że możliwości finansowe skarżącej są ograniczone, a to uzasadnia na obecnym etapie sprawy przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podniesiono, że wbrew stanowisku Sądu I instancji profesjonalny pełnomocnik mógłby ewentualnie rozważyć możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W dniu 7 grudnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Rzeszowie pełnomocnik w osobie adwokata M. S. złożył do WSA w imieniu I. K. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 roku, Nr [...]. Powołując się na wskazania zawarte w postanowieniu NSA z dnia 12 października 2011 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że I. K. nie z własnej winy uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi, choć ostatecznie została zwolniona z opłaty od niej. Dodatkowo wskazano, że strona dokonała już czynności złożenia skargi, bowiem skarga znajduje się w aktach sprawy, natomiast z opłaty jest zwolniona. Z ostrożności procesowej pełnomocnik w załączeniu przesłał sporządzoną przez niego skargę. Rozpatrując ww. wniosek WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, iż I. K. nie uchybiła terminowi do złożenia skargi. Skarżąca uchybiła natomiast terminowi do uiszczenia wpisu i z tego powodu tj. nieuiszczenia w zakreślonym terminie wpisu sądowego, skarga została odrzucona postanowieniem WSA z dnia 6 lipca 2011 r. Wobec tego, że skarga I. K. wniesiona została z zachowaniem terminu, co oznacza, że czynność strony została dokonana w terminie, to niecelowym stało się orzekanie o przywróceniu terminu do jej złożenia, a złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jest niedopuszczalny i jako taki podlegać musi odrzuceniu. Wnosząc zażalenie pełnomocnik skarżącej zaskarżył ww. postanowienie WSA w całości, zarzucając mu obrazę przepisu art. 86 § 1 w związku z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest niedopuszczalny w sytuacji, gdy z powodu braku uiszczenia wpisu skarga nie została skutecznie złożona co przemawia za dopuszczalnością złożonego wniosku. W konsekwencji autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję PPWIS z dnia [...] kwietnia 2011 r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku WSA do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie jest dopuszczalny, natomiast nie byłby dopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Jeśli odmówić skarżącej prawa do przywrócenia terminu do złożenia skargi to przyznane jej prawo pomocy jest czysto iluzoryczne i nie chroni praw skarżącej. Stronie minął już termin do wniesienia skargi kasacyjnej, zresztą można z dużą dozą prawdopodobieństwa przewidzieć losy takiej skargi kasacyjnej, gdyż kontrola instancyjna NSA ograniczyłaby się do zbadania zasadności odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Należy wskazać, że sytuacja procesowa skarżącej jest dość szczególna, ale niestety zła sekwencja podejmowanych przez nią w postępowaniu działań powoduje, że rację ma WSA a nie autor zażalenia. NSA wskazuje, że Sąd I instancji słusznie stwierdził, że skarga I. K. wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa, co oznacza, że czynność strony została dokonana w terminie, a więc wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi był niedopuszczalny. Odrzucenie skargi było zaś wynikiem nie uchybienia terminowi a innego braku - nieopłacenia skargi w terminie. Należy bowiem podkreślić, że skarżąca swój wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła już po odrzuceniu jej skargi i co więcej, nie kwestionowała w żaden sposób tego rozstrzygnięcia WSA, co w konsekwencji spowodowało jego prawomocność. Tym samym skarga I. K. została ostatecznie odrzucona ze względu na jej nieopłacenie a nie na przekroczenie terminu do jej wniesienia, a więc zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (w tym wpisu) jest bez znaczenia dla kwestii odrzuconej w sposób prawidłowy skargi. Podsumowując, skoro skarga została odrzucona nie ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia, ale z innych względów, to następcze (już po odrzuceniu skargi) zwolnienie skarżącej od kosztów nie ma wpływu na fakt jej odrzucenia. Oczywiście byłoby zupełnie inaczej, gdyby skarżąca złożyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy przed odrzuceniem skargi, po wezwaniu ją o uzupełnienie wpisu, ale niestety tak nie postąpiła. Podsumowując, zaskarżone orzeczenie WSA było prawidłowe, gdyż mając na uwadze kolejność czynności procesowych skarżącej Sąd I instancji musiał odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jako niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe NSA orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.