II OZ 815/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1379/05 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia 1 września 2005 r., Znak : [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia : oddalić zażalenie Pismem z dnia 15 listopada 2006 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 października 2005 r. Znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia 1 września 2005 r., Znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżąca spółdzielnia wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 28 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powołując w uzasadnieniu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Wyjątek od tej zasady uregulowano w art. 61 § 3 ppsa, na mocy, którego Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco, ponieważ odmienna interpretacja powyższej regulacji skutkowałaby koniecznością wstrzymania każdej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie to było zamiarem ustawodawcy, gdyż nie przewidział on obligatoryjnego wstrzymania wykonalności w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd stwierdził, iż potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez skarżącego, a decyzja w tym zakresie jest pozostawiona do uznania sądu. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podnosząc, iż nie wstrzymanie wykonania decyzji może wyrządzić znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki zarówno skarżącemu jak również inwestorowi, ponoszącemu koszty inwestycji, a nawet organowi administracyjnemu, ponieważ planowany obiekt będzie wybudowany nielegalnie i z tej przyczyny winien zostać wyburzony, zwłaszcza, że jego postawienie związane będzie z narażeniem mieszkańców okolicznych budynków na zanieczyszczenie środowiska spalinami pojazdów oraz hałasem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach. Przepis art. 61 § 3 ppsa daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej (gospodarczej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji lub postanowienia jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to skarżący obowiązany jest wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko Sądu I instancji jest w pełni zasadne, skoro skarżąca Spółdzielnia nie wykazała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Podniesione natomiast w zażaleniu okoliczności takie jak zanieczyszczenie powietrza spalinami pojazdów, oraz narażenie na hałas, mogące powstać w przyszłości i być powodowane wybudowaniem planowanego obiektu usługowego, nie odpowiadają przesłankom wskazanym w powyższym przepisie. Obawy skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej, dotyczące niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla inwestora również nie są uzasadnione. Wzniesienie obiektu na podstawie decyzji, która może ulec usunięciu z obrotu prawnego w wyniku rozpoznania skargi przez Sąd może wprawdzie spowodować szkody, jednakże inwestor rozpoczynając budowę na podstawie decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego działa na własne ryzyko, godząc się tym samym na skutki takiego działania, które nie są trudne do odwrócenia w rozumieniu powyższego przepisu, bowiem w najgorszym z możliwych przypadków wzruszenia decyzji ostatecznej może być wydany inwestorowi nakaz rozbiórki wykonanego obiektu. Zgodnie z art. 35 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o wydaniu pozwolenia na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Na marginesie jedynie wskazać należy, że w przypadku stosowania art. 61 ppsa w związku z art. 35 a sąd uznając za konieczne wpłacenie przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, wzywa skarżącego do wpłacenia określonej kwoty kaucji na rachunek sądu w zakreślonym terminie pod rygorem oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak wpłaty kaucji w określonej wysokości w zakreślonym terminie skutkuje oddaleniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy podkreślić, iż przypadku inwestycji o większych rozmiarach istotne znaczenie ma także wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i z tej przyczyny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.