II OZ 850/11

Dnia 28 września 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Lu 225/11 o przywróceniu E.S. terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2011 roku znak [...] w przedmiocie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. oddalić wniosek E.S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 1 2 Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przywrócił E.S. termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca zarządzeniem z dnia 30 marca 2011 r. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 376 zł. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie wpłaciła żądanej kwoty. W związku z tym, postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. Sąd I instancji odrzucił skargę. W dniu 6 czerwca 2011 r. skarżąca uiściła wpis od skargi, a w dniu 7 czerwca 2011 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, podnosząc, iż niedochowanie terminu było spowodowane jej złym stanem zdrowia. W dniu 7 lipca 2011 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym wskazała, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, co potwierdza złożona przez nią dokumentacja medyczna oraz wyjaśniła, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniach od 1 do 3 czerwca 2011 r., kiedy nastąpiła poprawa jej stanu zdrowia. Przywracając termin do uiszczenia wpisu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej oraz z przedłożonej przez nią dokumentacji medycznej skarżąca jest osobą w podeszłym wieku (73 lata), która z uwagi na zły stan zdrowia wymaga stałej opieki osób drugich w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca podniosła, że ze względu przebyty udar mózgu w jej życiu naprzemiennie występują okresy, w których stan zdrowia pozwala jej na dostateczne rozeznanie w sprawach urzędowych oraz takie, w których wymienionymi sprawami zajmować się nie może. Bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, to jest w dniach od 1 do 3 czerwca 2011 r., stan jej zdrowia poprawił się na tyle, że omówiła sprawy dotyczące jej osoby z mężem, co pozwoliło na uiszczenie wymaganego wpisu od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Zarzuciło naruszenie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Organ wskazał między innymi, że skarżąca wniosła równocześnie dwie skargi na decyzje Kolegium z dnia 17 stycznia 2011 r. dotyczące opłat planistycznych. W drugiej ze spraw skarżąca również została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i wpis ten uiściła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. Ocena przesłanek zastosowania cytowanego przepisu przeprowadzona przez Sąd I instancji jest błędna. W pierwszej kolejności odnieść należy się do argumentów podnoszonych przez Kolegium w zażaleniu. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu znana jest okoliczność, że skarżąca w dniu 30 marca 2011 r. wniosła skargi na dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2011 r. dotyczące opłat planistycznych. Druga ze spraw została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 224/11. W obu sprawach wezwano skarżącą w dniu 30 marca 2011 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przy czym wpis został uiszczony jedynie w sprawie II SA/Lu 224/11, a nie został uiszczony w sprawie niniejszej. Rację ma zatem Kolegium, że nie można dać wiary wyjaśnieniom skarżącej, że stan zdrowia nie pozwalał jej na uiszczenie wpisu w tej sprawie, skoro jednocześnie wykonała obowiązek nałożony na nią w sprawie toczącej się równolegle. Po drugie wskazać należy, że do przywrócenia terminu może dojść, jeśli strona nie dokonała czynności procesowej z uwagi na okoliczności nie przezwyciężenia, a więc co do zasady nagłe i niespodziewane. Do okoliczności takich nie zalicza się długotrwałej choroby, bowiem osoba chora od długiego czasu i świadoma swojego stanu zdrowia, powinna zadbać o odpowiednią reprezentację w prowadzonym postępowaniu, tak aby uniknąć negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. Nie bez znaczenia jest, że jak wskazuje skarżąca, pozostaje ona pod opieką rodziny i ma możliwość korzystania z jej pomocy. Mając na uwadze, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny materialnych przesłanek przywrócenia terminu, Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do uchylenia zaskarżonego postanowienia i jednoczesnego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów i na podstawie art. 86 § 1 i art. 188 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu ----------------------- 3 2