II OZ 869/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2233/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: DOR.7200.91.2024.ANM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2233/24, po rozpoznaniu wniosku skarżącej W. M., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: DOR.7200.91.2024.ANM, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podał, że skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkowało niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd przytoczył treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Podkreślił, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Wyjaśnił także, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonaniu podlegają akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, nie wykreowała również nowej sytuacji strony skarżącej w sferze jej obowiązków. W związku z tym, że "decyzja ta oraz decyzja organu I instancji" nie podlega realizacji (czy to w sposób dobrowolny, czy przy zastosowaniu przymusu egzekucyjnego), wniosek o wstrzymanie jej wykonania, zdaniem Sądu, nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie oraz wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o "zwrot na rzecz Skarżącej od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych". Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez: 1) niezasadne przyjęcie, że charakter zaskarżonej decyzji uniemożliwia uwzględnienie wniosku o wstrzymanie jej wykonania; 2) niezasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona nie przedstawiła konkretnych okoliczności uprawdopodabniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony; - co doprowadziło do odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja GINB z dnia 28 czerwca 2024 r., mocą której organ umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2021 r., znak: OA.7721.11.3.2017, nakazującej skarżącej dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego wybudowanego i użytkowanego jako wielorodzinny, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymaniu mogą podlegać zasadniczo akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Wykonanie aktu dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Takie prawa i obowiązki nie wynikają wprost z objętej żądaniem wstrzymania wykonania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Charakter decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym wyklucza jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, nawet gdyby dopuścić wstrzymanie wykonania takiej decyzji, to jej wstrzymanie nie skutkowałoby wstrzymaniem wykonania decyzji wydanej w trybie zwykłym. W dalszym ciągu decyzja o nakazie rozbiórki pozostawałaby w obiegu prawnym. Wstrzymanie wykonalności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji nie przekładałoby się na powstrzymanie działań związanych z egzekwowaniem decyzji rozbiórkowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.