II OZ 888/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 1085/14 odmawiające przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r., doręczonym w dniu 21 stycznia 2015 r., odrzucił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2014r., z powodu złożenia jej z uchybieniem terminu. W dniu 20 lutego 2015 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył pismo, które Sąd potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z kolei w dniu 24 lutego 2015 r. skarżący uzupełnił swoje "wystąpienie z dnia 20.02.15 r." i wniósł o przyznanie mu prawa pomocy z urzędu. Postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 1085/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił ww. wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 11 czerwca 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę z dnia 30 grudnia 2014 r. Do wniosku załączono skargę kasacyjną. W uzasadnieniu ww. wniosku jego autor podał, że w dniu 20 lutego 2015 r. skarżący w ustawowym terminie złożył sporządzoną osobiście skargę kasacyjną, a w dniu 24 lutego 2015 r. (niejako w uzupełnieniu złożonej skargi kasacyjnej) zawnioskował o przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Sąd wadliwie, albowiem niezgodnie z zamiarem skarżącego - potraktował tę skargę kasacyjną jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi i postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r. odrzucił ten wniosek. Dalej wnoszący podał, że postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. doręczonym pełnomocnikowi w dniu 10 czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyznał skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Wobec tego, że przed dniem 10 czerwca 2015 r. pełnomocnik ten nie miał możliwości podjąć działań w interesie skarżącego, niniejszy wniosek jest uzasadniony. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, że w praktyce sądów administracyjnych przyjmuje się, że ponieważ złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia tej skargi, przyznanie takiego pełnomocnika już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej może stanowić usprawiedliwioną okoliczność do przywrócenia terminu do jej wniesienia. Jednakże warunkiem takiego postępowania jest złożenie przez stronę wniosku o przyznanie pełnomocnika w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej tj. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Tymczasem w niniejszej sprawie, doręczenie skarżącemu postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r. odrzucającego skargę na decyzję SKO w K. z dnia [...] września 2014 r. nastąpiło w dniu 21 stycznia 2015 r., termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął więc 20 lutego 2015 r. a wniosek o przyznanie prawa pomocy został wysłany w dniu 25 lutego 2015 r., a zatem pięć dni po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro więc wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie ma znaczenia, czy pismo z dnia 20 lutego 2015 r. stanowiło skargę kasacyjną, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd podkreślił ponadto, że autor wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podał jakiejkolwiek przyczyny, z powodu której skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu jego skargi. Skargą kasacyjną A. L. zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 w zw. z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę przywrócenia terminu, w sytuacji gdy skarżący złożył w terminie przed odrzuceniem skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście wniosek o pomoc prawną z urzędu i oczekiwał na przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jego treści. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Warunkiem koniecznym do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uchybienie terminowi do jej dokonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący wniósł w terminie, pismem z dnia 20 lutego 2015r., skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2014 r. odrzucające skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2014 r. Sąd I instancji błędnie uznał pismo skarżącego z dnia 20 lutego 2015 r. za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co zostało ostatecznie przesądzone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II OZ 936/15, uchylającym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 marca 2015 r. odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż pismo A. L. z dnia 20 lutego 2015 r. stanowiło skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2014 r. Skoro natomiast - jak wynika z akt sprawy - pismo skarżącego z dnia 20 lutego 2015 r. zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od odrzucającego skargę postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie powinien być procedowany. Nie można bowiem orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej w sytuacji, gdy nie uchybiono terminowi do jej dokonania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3, art. 193 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnośnie wniosku o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej w urzędu wskazać trzeba, że pełnomocnik powinien zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.