II OZ 964/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 816/15, o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi J. M. i A. M. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej samowolnych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 816/15, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi J. M. i A. M. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej samowolnych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę J. M. i A. M. z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu sądowego. W postanowieniu tym Sąd przyjął, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skarżącym doręczone prawidłowo w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zażądali jego zmiany i wnieśli jednocześnie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazali przy tym, iż przyjęta przez Sąd fikcja doręczenia im przesyłki jest błędna i opiera się "na fałszywym stwierdzeniu nierzetelnego doręczyciela, który ma złą opinię np. w Sądach świdnickich". Wskazali też na brak rzetelności dokonywanych przez In Post doręczeń oraz podali, że nie mieli interesu w tym, aby nie odebrać kwestionowanej przesyłki. Wobec powyższej treści zażalenia Sąd zwrócił się do skarżących o wskazanie czy w jego treści wnoszą również o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a jeśli tak to m.in. o wskazanie okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi skarżący podali, że istotnie - w treści wskazanego zażalenia zawarli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, a żądanie od nich podania "okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu dodatkowo – jest zbędne, gdyż są one opisane szeroko w uzasadnieniu [...] zażalenia". W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jako okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu podali wadliwe i oparte na nierzetelnych stwierdzeniach doręczyciela przyjęcie fikcji doręczenia im przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W ocenie sądu okoliczność ta w sposób obiektywny nie uzasadnia przywrócenia terminu, które powinno mieć charakter wyjątkowy. O braku winy w uchybieniu terminu nie mogą stanowić subiektywne i gołosłowne twierdzenia skarżących dotyczące nierzetelności doręczyciela. NSA w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 213/16, wskazał, że tego rodzaju argumenty nie mogą prowadzić do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, gdyż strona kwestionując prawidłowość awizacji kontestuje w istocie fakt samego prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 73 p.p.s.a., a nie wskazuje, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W rezultacie gdyby przyjąć, że rzeczywiście doszło do wadliwego doręczenia, oznaczałoby to, że przesyłki nie można byłoby uznać za doręczoną w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., a termin do uiszczenia wpisu nie rozpoczął biegu i z tego względu nie można byłoby mówić o ewentualnym jego uchybieniu oraz przywróceniu. Stąd jeżeli strona jest przekonana, iż wobec niej niewłaściwie zastosowano przepis z art. 73 p.p.s.a. to nie może wiarygodnie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu do opłacenia skargi nastąpiło bez jej winy z tego powodu, a okoliczność niniejszą powinna podnosić, w zażaleniu, co też w niniejszej sprawie ma miejsce. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zakwestionowali przyjęcie fikcji doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu twierdząc, że nie otrzymali wezwania do uiszczenia wpisu, gdyż InPost wezwań nie doręczył ani ich nie awizował. W tej sytuacji nie ponoszą winy za uchybienia operatora i nie potrafią "znaleźć sensownego i przekonującego uzasadnienia na brak [...] winy w tym procederze". Wątpliwości skarżących wzbudziło również wydanie zaskarżonego postanowienia przed rozpoznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny ich zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Mając powyższe na względzie, za prawidłową należy uznać ocenę wniosku skarżących jakiej dokonał Sąd Wojewódzki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i powtórzone w zażaleniu motywy nie stanowią uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jeżeli strona kwestionuje sam fakt, że termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg, to nie może wykazać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, jeśli jej zdaniem termin ten nie biegł. Skoro zatem strona podważa prawidłowość doręczenia jej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., to w istocie twierdzi, że nie doszło do uchybienia terminu. Podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem naruszono przepisy o doręczeniu, nie można mówić o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze się nie rozpoczął. Niezasadny był również zarzut związany z przedwczesnym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu. W świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd Wojewódzki nie miał bezwzględnego obowiązku wstrzymania się z rozpoznaniem wniosku do czasu rozpoznania przez Sąd II instancji zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, aczkolwiek wskazane byłoby rozważnie kwestii przywrócenia terminu dopiero w sytuacji, gdy przesądzone zostanie to, czy termin do usunięcia braku formalnego skargi w ogóle rozpoczął bieg. Zaznaczyć zatem należy, że zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie wezwania do uiszczenia wpisu będzie przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny na etapie kontroli postanowienia Sądu Wojewódzkiego o odrzucenia skargi. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a.