II OZ 999/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 529/08 o odmowie przyznania K. G. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 529/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie złożył skarżący nie zgadzając się z jego treścią. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1324/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 28 października 2008 r. W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenie Sądu I instancji zapadło z naruszeniem prawa. Sąd ten orzekł bowiem jedynie o części wniosku (przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu) skarżącego, nie zawierając rozstrzygnięcia o odmowie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. Oceniając ponownie sytuację materialną skarżącego, postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r., Sąd I instancji uznał, że przedstawione okoliczności uzasadniają stanowisko, że skarżący spełnia przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Jednocześnie Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że w sprawie występuje przesłanka nieważności postępowania. Rozpoznając po raz trzeci sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 1 października 2009 r., odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu podano, że ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przemawia za odmową uwzględnienia żądania strony. Zażalenie na to postanowienie złożył K. G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu bowiem rozpoznając po raz kolejny sprawę, wbrew zakazowi reformationis in peius, Sąd I instancji orzekł na niekorzyść Strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dostrzegł, że żądanie Strony zostało uwzględnione w części dotyczącej zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi, de facto zatem w tym zakresie orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy nie zostało zaskarżone, a dwukrotne uchylenie orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy podyktowane było wyłącznie względami proceduralnymi. Należy przyjąć, że strona skarżyła konsekwentnie tylko rozstrzygnięcie w kwestii odmowy udzielenia jej prawa pomocy w zakresie przyznania jej pełnomocnika z urzędu, w pozostałym zakresie nie kwestionując uznania jej prawa do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu). Z gruntu wadliwe jest zatem zaskarżone obecnie orzeczenie pogarszające w wyniku ponownego rozpoznania sprawy sytuację strony, bez wykazania, że sytuacja materialna skarżącego uległa takiej zmianie, że w dacie rozstrzygania uzasadnione było stwierdzenie, iż aktualnie wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Co za tym idzie orzeczenie Sądu I instancji, ostać się nie mogło. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.