III AZP 18/92

UchwałaNaczelny Sąd Administracyjny1992-10-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku jednoczesnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wniosku o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji, skarga jest niedopuszczalna, czy też sąd powinien zawiesić postępowanie?
Ratio decidendi
Przepis art. 199 § 3 Kpa nie pozbawia strony możliwości sądowej kontroli decyzji administracyjnej, a jedynie czasowo ogranicza prawo wniesienia skargi do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym. Skarga wniesiona w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie zostało jeszcze wszczęte, nie jest niedopuszczalna, lecz może być uznana za przedwczesną. Sąd powinien rozważyć możliwość zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie wykładni art. 199 § 3 Kpa. Wniosek dotyczył sytuacji, gdy strona postępowania administracyjnego jednocześnie wniosła skargę do sądu administracyjnego i wniosek o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. Powstały wątpliwości, czy skarga powinna być uznana za niedopuszczalną, czy też sąd powinien zawiesić postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął uchwałę wyjaśniającą wykładnię art. 199 § 3 Kpa.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy przy udziale Prokuratora w Ministerstwie Sprawiedliwości po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, skierowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na następujące pytania prawne: I. Czy w przypadku, gdy strona postępowania administracyjnego jednocześnie wniosła do właściwego organu administracyjnego skargę do NSA /art. 196 par. 1 Kpa/ i wniosek o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji /art. 145 i art. 156 Kpa/ to: a/ skargę należy uznać za niedopuszczalną /art. 199 par. 3 Kpa/ czy też b/ przesłanka negatywna z tego przepisu dotyczy tylko sytuacji, w której wszczęcie postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji albo wznowienie postępowania wyprzedziło w czasie wniesienia skargi do NSA? II. A w razie udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pkt a: czy w przypadku, gdy stosownie do art. 199 par. 3 Kpa nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego, to sąd powinien skargę jako niedopuszczalną odrzucić, czy też sąd może zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji? A w wypadku, gdyby na pytanie II udzielono odpowiedzi, że skargę należy odrzucić: III. Czy stronom służy prawo do wniesienia skargi na tę decyzję na zasadzie art. 196 par. 1 Kpa po zakończeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji nawet wówczas, gdy od daty doręczenia decyzji upłynął termin, o którym mowa w art. 199 par. 1 Kpa? podjął następującą uchwałę: 1. W art. 199 par. 3 Kpa mowa jest o tym, że nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego na decyzję, jeżeli właściwy organ administracji państwowej wszczął postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji albo wznowił postępowanie. Rzecznik Praw Obywatelskich występując do Sądu Najwyższego o wyjaśnienie powołanego przepisu zwrócił uwagę na utrwalającą się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tendencję do rozumienia treści tego przepisu wyłącznie według gramatycznego sensu zwrotów: "nie można wnieść skargi". Sąd Administracyjny przyjmuje mianowicie tożsamość tych zwrotów z niedopuszczalnością skargi, która z kolei - stosownie do art. 204 par. 1 Kpa - stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Taka praktyka orzecznicza sądów administracyjnych - zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich - budzi poważne zastrzeżenia w sytuacji jednoczesnego wykorzystania przez stronę różnych środków kontroli decyzji administracyjnej. Stronie bowiem, która dąży do maksymalnego, w swoim przekonaniu, wyczerpania środków ochrony wobec wadliwej decyzji ostatecznej i dlatego występuje nie tylko do sądu administracyjnego, ale także do organów administracyjnych o stwierdzenie nieważności /wznowienie postępowania/, sąd administracyjny odpowiada definitywnym zamknięciem drogi sądowej. Negatywne następstwa takiego reagowania na zbieg różnych środków kontroli decyzji administracyjnej są poważne, gdyż na drodze administracyjnej nie podlegają ocenie wszystkie aspekty wadliwości decyzji, które mógłby brać pod uwagę tylko sąd administracyjny. Mimo tego, że podniesione argumenty odnoszą się do każdego wypadku definitywnego wyłączenia drogi sądowej ze względu na podjęcie postępowania w trybie administracyjnym, Rzecznik Praw Obywatelskich wyraził w przedstawionym pytaniu /pkt I/ oraz w jego uzasadnieniu pogląd, że z art. 199 par. 3 Kpa wynika przesłanka negatywna dla drogi sądowo-administracyjnej, ale tylko odnośnie sytuacji, w której wszczęcie postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji albo wznowienie postępowania wyprzedziło w czasie wniesienia skargi do NSA. 2. Nie ulega wątpliwości, że art. 199 par. 3 Kpa dotyczy skutków, jakie wywiera wszczęcie postępowania administracyjnego w trybach weryfikacji decyzji ostatecznej na postępowanie sądowo-administracyjne. Wątpliwości powstają w ocenie, o jakie konkretne skutki tu chodzi, co wymaga w pierwszym rzędzie scharakteryzowania obu systemów kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej. W pytaniu Rzecznika Praw Obywatelskich wymienia się postępowanie administracyjne w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji /art. 156 Kpa/ oraz o wznowienie postępowania /art. 145 Kpa/. Jednakże w art. 199 par. 3 Kpa mowa jest o wszczęciu postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji albo wznowieniu postępowania. Będzie tu zatem wchodził w rachubę cały ukształtowany w Kpa system nadzwyczajnych trybów postępowania, a więc także, oprócz postępowań wskazanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich, postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi albo decyzji prawidłowej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony /art. 154 i art. 155 Kpa/. Każde z wymienionych postępowań jest odrębne, przy czym trzeba odróżnić odrębność wobec postępowania zwykłego, w którym wydana została decyzja ostateczna, oraz to, że nie są one pomiędzy sobą zamienne. Każde zatem postępowanie z systemu nadzwyczajnych trybów jest w pełni pod względem procesowym autonomiczne zarówno wobec podstawowego procesu administracyjnego, w którym wydana została decyzja ostateczna, jak i wobec innych postępowań nadzwyczajnych, które mogą być stosowane przez określone organy w odniesieniu do określonych wadliwości. Jeżeli nastąpiłoby naruszenie wyłączności stosowania któregoś z nadzwyczajnych trybów postępowania, to mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, a także z reguły z naruszeniem przepisów o właściwości, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności /art. 156 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa/. Ponadto ze względu na to, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym, np. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, toczy się w odrębnej sprawie, to ocena prawidłowości tego postępowania musi wiązać się tylko z jego przesłankami. Oznacza to, że np. prawidłowa jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, wydana w trybie art. 157 Kpa, na tej podstawie, że zarzucone naruszenia prawa wprawdzie miały miejsce, ale nie są one rażące /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. W tym bowiem postępowaniu właściwy organ administracji nie ma prawa od wyjścia poza badanie ściśle określonych kwalifikowanych wadliwości zaskarżonej decyzji. Z tego względu sąd administracyjny, badając legalność decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie ma możliwości zbadania innych naruszeń prawa, poza tymi kwalifikowanymi, które stanowią podstawę unieważnienia decyzji. W pytaniu Rzecznika Praw Obywatelskich mowa jest o sytuacji, w której strona inicjuje podwójny system środków kontroli decyzji ostatecznej, ale trzeba mieć na uwadze, że w art. 199 par. 3 Kpa uregulowane są także inne sytuacje, w których: "właściwy organ administracji państwowej wszczął postępowanie w celu (...)", tzn. także sytuacja wszczęcia postępowania z urzędu. W kodeksie postępowania administracyjnego nie ma bowiem przepisów odrębnie regulujących zasady wszczynania postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych i wobec tego obowiązuje ogólna formuła z art. 61 par. 1, według której postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Co do ustalenia daty wszczęcia postępowania, to decyduje, jeżeli chodzi o postępowanie wszczęte na żądanie strony, dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej /art. 61 par. 3 Kpa/. Jeżeli zaś chodzi o postępowanie z urzędu, to za trafny uznać trzeba pogląd NSA, że za datę wszczęcia tego postępowania, wobec braku szczegółowego unormowania, uważa się dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę /postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r. SA 654/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 15; por. też postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 1981 r. SA 1089/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 34/. Zauważenie wielości postępowań w trybach nadzwyczajnych oraz możliwości uruchomienia każdego z tych postępowań nie tylko na żądanie strony, ale także z urzędu, ma znaczenie w rozpatrywanym zagadnieniu ze względu na rozważaną możliwość, wyeliminowania w ten sposób drogi sądowej. Gdyby tak interpretować art. 199 par. 3 Kpa, to organ administracyjny, m.in. poprzez wszczęcie z urzędu jakiegokolwiek postępowania nadzwyczajnego /np. dotyczącego nieważności decyzji albo dotyczącego wyjaśnienia, czy nie zachodzą warunki uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 Kpa/, uzyskiwałby definitywne wyłączenie tej decyzji spod kontroli sądowej, niezależnie od zasadności nadzwyczajnego postępowania. Konsekwencje te pozostawałyby w oczywistej niezgodzie z zasadą zaskarżalności decyzji ostatecznych do sądu administracyjnego. Poprzestając na wskazaniu zasadniczych elementów trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, trzeba pamiętać, że wspólną cechą tych zróżnicowanych i odrębnych procedur jest właśnie przynależność strukturalna do postępowania administracyjnego, w którym rozstrzyganie jest decyzyjną domeną władztwa organów administracji. Na tym tle postępowanie ze skargi do sądu administracyjnego przedstawia się jako zasadniczo inny system kontroli decyzji administracyjnych. Ten sądowy system obejmuje kontrolę decyzji tylko pod względem legalności /art. 196 par. 1 Kpa/ i z tego powodu nie jest porównywalny z całym systemem weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej, w którym istnieją m.in. środki zmiany lub uchylenie decyzji niewadliwych. Z drugiej strony żaden z środków weryfikacji ostatecznych decyzji w postępowaniach administracyjnych, o których mowa w pytaniu Rzecznika Praw Obywatelskich, nie wyczerpuje tego zakresu kontroli decyzji co do zgodności z prawem, który przysługuje sądowi administracyjnemu. Sąd ten bowiem rozpatruje wszystkie kwalifikowane naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania /art. 207 par. 2 pkt 2 Kpa/ oraz do stwierdzenia nieważności decyzji /art. 207 par. 3 Kpa/, a nadto już tylko do kompetencji postępowania sądowoadministracyjnego należy badanie naruszeń, które choć nie rażące ale dotyczą prawa materialnego i mogły mieć wpływ na wynik sprawy /art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa/, albo dotyczą przepisów procedury i miały istotny wpływ na wynik sprawy /art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa/. Istotne jest również to, że - jak to wyżej wskazano - każde z postępowań administracyjnego systemu weryfikacji decyzji ostatecznych ma swoje odrębne i tylko sobie właściwe przesłanki, tak że np. w sprawie o unieważnienie decyzji nie mogą być wzięte pod uwagę niekwalifikowane naruszenia prawa. Inaczej jest natomiast w postępowaniu sądowym, które kumuluje wszystkie aspekty niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, i to niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zawsze bowiem bierze pod uwagę, niezależnie od granic skargi /art. 206 Kpa/, wszystkie naruszenia prawa, które powodują, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu lub unieważnieniu /art. 207 par. 2 i par. 3 Kpa/. Z powyższego wynika, że administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym, np. w sprawie unieważnienia decyzji lub wznowienie postępowania, nie może być traktowane jako konkurencyjne w stosunku do postępowania sądowego, gdyż nie obejmuje wszystkich aspektów kontroli legalności decyzji branych pod uwagę w postępowaniu sądowym. Ponadto oprócz różnic co do przedmiotowego zakresu administracyjnej i sądowej drogi weryfikacji decyzji administracyjnych, nie mniej istotne są wspomniane już różnice dotyczące struktur obu tych systemów. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję administracyjną z zarzutem naruszenia prawa oznacza wyjście w ten sposób ze struktury postępowania administracyjnego i poddanie sporu o prawo do rozstrzygnięcia przez niezawisły sąd. Organ administracji państwowej w kontradyktoryjnym procesie sądowym ma taką samą sytuację procesową jak strona skarżąca decyzję tego organu /art. 202 par. 1 Kpa/. Trzeba mieć też na uwadze, że o ile na etapie odtworzonej w 1980 r. struktury postępowania sądowo administracyjnego /ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. nr 4 poz. 8 ze zm./ zakres decyzji podlegających kontroli sądowej był określony konkretnym ich wymienieniem z wyłączeniem pozostałych, to obecnie - na skutek nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego, dokonanej w 1990 r. /ustawa z dnia 24 maja 1990 r. - Dz.U. nr 34 poz. 201/ - każda decyzja administracyjna może być zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem /art. 196 par. 1 i par. 2 Kpa/, z wyłączeniem jedynie kilku wyjątków /art. 196 par. 4 Kpa/. Z taką ewolucją zakresu działania sądu administracyjnego łączy się ugruntowane już przekonanie, że jednym z fundamentów demokratycznego państwa prawnego /art. 1 Konstytucji RP/ jest respektowanie prawa do sądu. 3. W świetle powyższych rozważań stosunkowo proste jest zajęcie stanowiska co do pierwszej z sytuacji przedstawionych w pytaniu Rzecznika Praw Obywatelskich /pkt Ia/. W art. 199 par. 3 Kpa nie ma bowiem zapisu, który pozwalałby na przyjęcie, że odnosi się on nie tylko do sytuacji wcześniejszego, przed wniesieniem skargi, wszczęcia postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych, ale także do sytuacji jednoczesnego wniesienia skargi do NSA oraz podania o wznowienie postępowania lub żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Użyty w tym przepisie zwrot "wszczął postępowanie" ma formę czasu przeszłego dokonanego, co odpowiada takiej sytuacji, że jeszcze przed wniesieniem skargi zostało dokonane, we właściwych formach, wszczęcie postępowania, które wobec tego się już toczy. Właśnie ten aspekt toczącego się już postępowania, mającego za swój cel zmianę, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji albo wznowienie postępowania, w którym powyższe cele też mogą być uwzględnione - jest też istotny z punktu widzenia ratio unormowania. Zakończenie bowiem takiego toczącego się już postępowania, gdyby jego cele zostały zrealizowane, mogłoby oznaczać, że bezprzedmiotowe byłoby uruchomienie kontroli sądowej, skoro zamierzone skutki tej kontroli mogą być osiągnięte na drodze prowadzonego już postępowania nadzwyczajnego. Jest to zatem unormowanie praktyczne uwzględniające funkcjonalną zbieżność prowadzonego postępowania administracyjnego z postępowaniem sądowym, które strona ma prawo wdrożyć przez wniesienie skargi. Ujmując ten argument inaczej, można zauważyć, że gdyby nie było przedmiotowej regulacji, to wniesienie przez stronę skargi do sądu administracyjnego we właściwym terminie /art. 199 par. 1 Kpa/ w każdym przypadku uruchamiałoby tryb rozpoznawania sprawy przez sąd, określony w art. 200 i następnych z rozdziału VI Kpa dotyczącego zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Organ administracji państwowej musiałby przekazać skargę wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego bez możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia wszczętej poprzednio sprawy w celu weryfikacji zaskarżonej decyzji, co nie byłoby bardzo racjonalne. Inna zasadniczo jest natomiast sytuacja, w której wniesienie skargi nie trafia jeszcze na toczące się już postępowanie administracyjne. W takiej sytuacji, skoro na skutek skargi decyzja poddana już zostaje sądowej procedurze kontrolnej, to organ administracji nie może otwierać konkurencyjnego procesu, ale pozostaje mu zastosowanie czynności przewidzianych dla wdrożenia postępowania sądowego /art. 200 par. 2 Kpa/. Przekazuje zatem skargę sądowi i może w terminie 30 dni od jej wniesienia, jeżeli uzna skargę w całości za słuszną, zmienić lub uchylić decyzję na zasadach określonych w art. 207 par. 2 Kpa. W konkluzji tej części uwag należało dojść do wniosku, że brak jest przesłanek wynikających z wykładni systemowej i funkcjonalnej, ażeby przepisowi art. 199 par. 3 Kpa nadawać treść rozszerzającą w stosunku do sytuacji procesowych wyraźnie w tym przepisie nie wskazanych. 4. Bardziej skomplikowana jest ocena wpływu, jaki wywiera wszczęte już postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym na tok postępowania sądowego. Wątpliwości wynikają na tle brzmienia pierwszej części art. 199 par. 3 Kpa, że "nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego". Zwroty te istotnie sugerują sytuację niedopuszczalności skargi. Jednakże takie rozumienie tych zwrotów pozostaje w wyraźnej niezgodzie z wnioskami wynikającymi z wykładni funkcjonalnej i systemowej. Punktem odniesienia dla regulacji zawartej w art. 199 par. 3 Kpa, będącej regulacją o charakterze szczegółowym a nawet wyjątkowym, nie jest zasada zaskarżalności decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, określona w art. 196 par. 1 Kpa. W związku z tym wykładnia przepisu, który określa od strony proceduralnej oddziaływanie wszczętego już postępowania administracyjnego na wykonanie prawa do sądu, nie może prowadzić do ustalenia ograniczenia tego prawa. Nie jest też tak, że wykładnia gramatyczna prowadzi do jednoznacznych wniosków, gdyż sugerowana zwrotem, że "nie można wnieść skargi", definitywność takiego określenia sytuacji procesowej nie łączy się w pełni ze wskazaną w przepisie jej przyczyną, którą miałoby być wszczęcie określonego postępowania w określonym celu. Inaczej mówiąc, w art. 199 par. 3 Kpa ujęta została tylko cząstkowa regulacja zbiegu drogi administracyjnej z drogą sądowoadministracyjną - tylko sytuacja progowa tego zbiegu. Nie ma natomiast w art. 199 par. 3 Kpa uregulowania tego, jakie następstwa dla postępowania sądowo-administracyjnego powoduje zakończenie postępowania administracyjnego wszczętego w celu zmiany uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, ale bez realizacji tego celu. Przecież jak to już poprzednio wyjaśniono, sens tego swoistego powstrzymywania skargi polega właśnie na tym, że wszczęte postępowanie administracyjne funkcjonalnie zbliżone jest z celem skargi sądowej. Jeżeli postępowanie administracyjne zakończy się bez realizacji wyraźnie w przepisie powołanego celu, to z tego powodu staje się nieaktualna /odpada/ określona w art. 199 par. 3 Kpa niemożność wniesienia skargi. Jeżeli np. w postępowaniu nadzwyczajnym organ administracji odmówi stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji /art. 157 par. 3 Kpa/ albo odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej po wznowieniu postępowania /art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa/, to mamy wówczas do czynienia z sytuacją następującą. Nadal istnieje w obrocie prawnym decyzja ostateczna, na którą zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa przysługuje skarga do sądu i nadal w związku z tym istnieje nierozstrzygnięty konflikt o zgodność tej decyzji z prawem pomiędzy stroną a organem administracyjnym. Natomiast nie toczy się już postępowanie administracyjne, w którym konflikt ten mógłby być zastępczo unicestwiony. W takiej sytuacji, która w art. 199 par. 3 nie została uregulowana, powinna działać bezpośrednio zasada zaskarżalności decyzji do sądu i powinien być konsekwentnie zastosowany tryb rozpoznawania skargi określony w pozostałych przepisach działu VI Kpa. Problem aktualizacji skargi do sądu administracyjnego po bezskutecznym zakończeniu postępowania administracyjnego, o którego wszczęciu mowa jest w art. 199 par. 3 Kpa został już dostrzeżony w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 maja 1989 r. w sprawie II ARN 17/89 /nie publik./ Sąd Najwyższy zauważył m.in., że "intencją art. 199 par. 3 Kpa nie było pozbawienie strony w ogóle możliwości sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnej - co pozostawałoby w jawnej sprzeczności z art. 16 par. 2 i art. 96 par. 2 Kpa /w ówczesnym brzmieniu/ - lecz jedynie czasowe ograniczenie prawa wniesienia w takiej sprawie skargi do sądu administracyjnego". Tak też stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 marca 1987 r. III ARN 3/87 /OSNCP 1988 nr 7-8 poz. 102/. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że w art. 199 par. 3 Kpa nie została określona negatywna przesłanka dla drogi sądowej, lecz jedynie pierwszeństwo dla rozpoznania sprawy w trybie administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli został zastosowany przed wniesieniem skargi sądowej. Jeżeli tak, to sytuację czasowego powstrzymywania się przez sąd administracyjny od rozstrzygnięcia o zarzutach skargi aż do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, o której wszczęciu mowa jest w art. 199 par. 3 Kpa, tzn. sytuację swoistej przedwczesności skargi, nie powinno utożsamiać się z niedopuszczalnością skargi w rozumieniu art. 204 par. 1 Kpa. Na tym w zasadzie wyczerpuje się zagadnienie, które przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w pkt I, co wyrażone zostało w sentencji uchwały. Dalsze zagadnienia proceduralne, o których mowa w pytaniach II i III, nie zostały objęte uchwałą wobec zastrzeżenia ich przez Rzecznika Praw Obywatelskich tylko na wypadek stwierdzenia skargi w sytuacji zastosowania art. 199 par. 3 Kpa. Nie wyrażając w związku z tym stanowiska co do możliwych rozwiązań, można zauważyć, że oprócz tych, które rozważano w przytoczonych wyżej postanowieniach Sądu Najwyższego, odpowiednie do funkcji art. 199 par. 3 Kpa w związku z art. 196 par. 1 Kpa wydaje się także określenie czynności sądowych, które umożliwiłoby rozstrzygnięcie o zasadności zarzutów skargi /art. 207 par. 1 albo art. 207 par. 5 Kpa/ dopiero po zakończeniu postępowania określonego w art. 199 par. 3 Kpa. Celowi temu mogłaby służyć instytucja zawieszenia postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 177 par. 1 pkt 3 Kpc w związku z możliwością odpowiedniego stosowania do postępowania sądowoadministracyjnego przepisów kodeksu postępowania cywilnego w sprawach nie uregulowanych w dziale VI Kpa /art. 211 Kpa/.

Powołane przepisy

art. 196art. 145art. 156 Kpart. 199art. 204art. 145 Kpart. 154art. 155 Kpart. 156art. 157 Kpart. 61art. 154 Kp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło