III FSK 1167/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 223/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. nr SKO.463.68.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r., I SA/Gd 223/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej w L. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 26 września 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc maj 2022 r. Wyrok ten w całości dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. złożył pełnomocnik skarżącej, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1927 ze zm.) przez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej a zatem przez błędną wykładnię wskazanego powyżej przepisu, naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z: a. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonemu wyroku, nieodpowiadające wymaganiom art. 141 § 4 p.p.s.a., a polegające na powierzchownym rozpoznaniu sprawy i niedokonaniu wszechstronnej oceny prawnej zarzutów podniesionych przez skarżącego, a także nieustosunkowanie się do nich przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Pełnomocnik skarżącej dodał że wskazane uchybienia mają istotny wpiły w na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiają kontrolę wydanego wyroku przez prześledzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził Sąd do wydanego rozstrzygnięcia a. art. 2a ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm.) przez niezastosowanie podstawowej zasady ordynacji podatkowej tj. m dubio pro tributaria stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyści podatnika , b. wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby zasada określona w art. 2a ordynacji podatkowej została zastosowana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinna zostać uwzględniona, c. art. 210§ 1 pkt 8 ordynacji podatkowej przez brak czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego decyzji organu. Uchybienie to uniemożliwia stwierdzenie faktu podpisania decyzji przez osoby uprawnione i tym samym miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W ocenie organów z uwagi na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych w miesiącu maju 2022 r., Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana była na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej. Natomiast zdaniem Skarżącej ewentualne nieprawidłowości miały charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami, co nie uprawniało Organu do określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego tj. art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., poprzez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej. Stosownie do postanowień art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., burmistrz miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g., za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie przewidział wyjątków w zakresie incydentalnego zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, poprzez odstąpienie od zastosowania podwyższonej z tego tytułu opłaty. Potwierdza to również utrwalone orzecznictwo WSA i NSA, z którego wynika, że wykładnia językowa przywołanych wyżej przepisów pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (zob. wyroki WSA i NSA: z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 310/22; z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22). W rozpatrywanej sprawie zebrane materiały jednoznacznie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z obowiązującymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Sama Skarżąca nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu, wskazując jedynie, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdy niedopełnienie obowiązku miało charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami (dysponującymi nielegalnie kluczem od wiaty), Organ zaś zastosował odpowiedzialność zbiorową. WSA zasadnie podkreślało, że poza sporem pozostaje, że w pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady z papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Wykonane fotografie wskazują, że wykonano je na nieruchomości Skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonemu wyroku, nieodpowiadające wymaganiom art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby WSA w sposób powierzchowny rozpoznał niniejszą sprawę, w szczególności poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny prawnej zarzutów podniesionych przez Skarżącą. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wystarczające i odpowiada przesłankom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 8 o.p., poprzez niedostrzeżenie braku czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pod decyzją Organu. Wbrew twierdzeniom skarżącej na ostatniej stronie decyzji Burmistrza Miasta znajduje się pieczątka, w której wskazano imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby, która złożyła podpis, a także informację o jej upoważnieniu do dokonania tej czynności. Z kolei w decyzji organu drugiej instancji, na jej pierwszej stronie, wskazano skład Kolegium, podając imiona i nazwiska przewodniczącego oraz członków SKO. Tym samym identyfikacja osób podpisanych pod decyzją, w tym ich stanowisk służbowych, nie nastręcza trudności i nie można przyznać racji, że podpis pod decyzją jest nieczytelny. Oddalając skargę WSA trafnie nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej nawet nie uprawdopodobnił okoliczności, że wymienienie osób ze składu SKO, nie jest tożsame ze złożeniem podpisów tych osób pod decyzją SKO. Uzasadniając podstawy kasacyjne, Skarżąca argumentuje, że Sąd nie odniósł się do tego zarzutu, gdyż zabrakło uzasadnienia w tej kwestii. Niemniej chcąc wykazać naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., który stanowi podstawę zupełności uzasadnienia, należy również wykazać jego wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Bezzasadnie powołując się na nieczytelność podpisów, Skarżący takiego wpływu nie wykazuje. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje również zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2a o.p., poprzez niezastosowanie podstawowej zasady ordynacji podatkowej, tj. in dubio pro tributario stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyści podatnika. Zasada zawarta w art. 2a o.p., znajduje zastosowanie jedynie w przypadku "niedających się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa". W rozpatrywanej sprawie, jak słusznie podkreślał to WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wątpliwości takie nie zaistniały, ani co do rozumienia przepisu zawartego w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., ani co do właściwego odczytania przepisu zawartego w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. Mirella Łent Anna Dalkowska Sławomir Presnarowicz