III FSK 140/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe wygasło z powodu upływu ponad pięciu lat od jego powstania do dnia doręczenia ostatecznej decyzji ustalającej jego wysokość, mimo że organ podatkowy nie podjął działań w celu wyjaśnienia sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i postępowania są niezasadne. Sąd stwierdził, że termin do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, który wynosi co do zasady trzy lata, ulega wydłużeniu do pięciu lat, gdy podatnik złożył oświadczenie dotyczące powierzchni prowadzenia działalności gospodarczej, co wymagało dodatkowych ustaleń. Ponadto, sąd podkreślił, że kwestia wyłączenia z opodatkowania części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie mogła być uwzględniona bez uregulowania stanu prawnego tej części działki, która nadal pozostaje własnością skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego z powodu upływu ponad pięciu lat od jego powstania do dnia doręczenia decyzji. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dotyczące nadmiernego wydłużania postępowania i braku działań organu wyjaśniających. Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 357/23 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1179/2022/18650 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 357/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę H. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO", "Organ") z dnia 22 grudnia 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący, żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Prezydenta K. (dalej: "Prezydent") kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p."), przez nie uwzględnienie faktu, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło, gdyż od dnia jego powstania z końcem 2017 roku do dnia otrzymania przez Skarżącego ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2017 minęło ponad pięć lat; II. przepisów postępowania administracyjnego które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż postępowanie Prezydenta w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dla skarżącego za 2017 rok dotknięte było istotnymi wadami, a to: 1. nadmiernym i nieuzasadnionym wydłużaniem postępowania wymiarowego; 2. nie podejmowaniem przez organ podatkowy jakichkolwiek kroków, w celu wyjaśnienia ze skarżącym przyczyn wielokrotnego odraczania wydania decyzji co umożliwiało by wydanie właściwej decyzji w oparciu o deklarację złożoną przez Skarżącego w roku 2014, - co narusza art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 274 § 1 i 2 o.p. Organ, korzystając z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Skarżącego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismo to zostało podpisane przez wiceprezesa SKO. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. wynikający z art. 68 § 1 i 2 o.p., przez nie uwzględnienie faktu, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło, gdyż od dnia jego powstania z końcem 2017 roku do dnia otrzymania przez Skarżącego ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2017 minęło ponad pięć lat. WSA właściwie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął, że określony w art. 68 § 1 o.p. trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją (informacją). Skarżący dopiero w dniu 15 września 2020 r. złożył w organie podatkowym oświadczenie, z którego wynika, że od dnia 1 stycznia 2015 r. działalność gospodarcza była prowadzona na powierzchni 315 m2, tj. 50 m2 (wysokość poniżej 2,20 m) i 265 m2 (wysokość ponad 2,20 m). Tym samym należy uznać, iż decyzja ustalająca sporne zobowiązanie podatkowe, została wydana Skarżącemu przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie podatkowe. Termin ten uległ wydłużeniu do lat pięciu, stosownie do treści art. 68 § 2 o.p. Takie stanowisko w sprawie Skarżącego, wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, również orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21. Zgodnie z art. 153 § 1 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21 podkreślał, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Wydziału Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. z 28 maja 2021 r. skierowanego do Skarżącego, z którego wynika, że część działki nr [...], zajęta została na pas drogi. Z dalszej treść pisma należy wnosić, że właścicielem działki pozostaje Skarżący, dlatego konieczne jest w tym względzie uregulowanie stanu własnościowego, poprzez m. in. podział działki. Skarżący nadal pozostaje uwidoczniony zarówno w księdze wieczystej jak i w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciel tej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w tym wyroku podnosił, iż zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.), drogi publiczne ze względu na funkcję w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Stosownie do postanowień art. 2a ust. 1 powyższej ustawy, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Tym samym część omawianej działki na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność Skarżącego, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Do czasu uregulowania statusu prawnego omawianej części działki, nie ma zastosowanie wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. s. Agnieszka Olesińska s. Paweł Borszowski s. Sławomir Presnarowicz (spr.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło