III FSK 989/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-06-26
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Bogusław Woźniak, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne w oparciu o ogólne przesłanki Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też tylko na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub innych ustaw szczególnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy inny przepis ustawy wprost nakazuje lub upoważnia organ do zawieszenia postępowania. Sąd podkreślił, że celem tego przepisu jest odesłanie do regulacji szczególnych, a nie do ogólnych przesłanek zawieszenia postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym i ocenie dowodów były niezasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała, jakie czynności organ egzekucyjny zaniedbał, ani nie wskazała prawidłowej podstawy prawnej zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że organ bezpodstawnie nie zawiesił postępowania egzekucyjnego. Podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie postępowania wyjaśniającego i oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 115/22 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2021 r., nr 0401-IEE.711.237.2021.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r., I SA/Bd 115/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 13 grudnia 2021 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Skarżąca w skardze kasacyjnej, w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy organ bezpodstawne nie zawiesił postępowania egzekucyjnego,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy organ bezpodstawnie utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy w sytuacji, gdy istniały podstawy do jego uchylenia i umorzenia postępowania,
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przejawiające się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także naruszeniu swobodnej oceny dowodów.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 30 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna.
Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przesłanka innego przypadku, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., odwołuje się do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to tylko takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 29 października 2020 r., I SA/Go 213/20). Przykładem przewidzianego w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłania będzie art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 794), czy art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2488).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś do Kodeksu postępowania administracyjnego, w której to ustawie przesłanki zawieszenia mają co do zasady charakter bardziej ogólny, w przeciwieństwie do instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartej w art. 56 u.p.e.a. Można powiedzieć, że zawarte w tym przepisie przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają ściśle określony charakter, a zawarte w nim odesłanie do innych ustaw odnosi się do konkretnej przesłanki uregulowanej wprost w przepisie danej ustawy.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Po pierwsze strona skarżąca nie wykazała, jakich niezbędnych czynności organ egzekucyjny nie podjął w prowadzonym postępowaniu. Po wtóre nie wskazała również prawidłowo podstawy prawnej ewentualnego zawieszenia prowadzonego postępowania. Co jednak najistotniejsze nie odniosła się w najmniejszym stopniu do istoty prowadzonego postępowania w przedmiocie przybicia, prowadzonego na podstawie art. 111m i art. 111n u.p.e.a., które to przepisy obligowały organ egzekucyjny do podejmowania określonych czynności w tym dotyczące innych uczestników tego postępowania.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło