III FZ 191/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3382/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 11 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z tytułu administracyjnej kary pieniężnej postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Postanowieniem z 4 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 3382/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. R. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 11 października 2018 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności z tytułu administracyjnej kary pieniężnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). 2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, skarga strony na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie została opatrzona własnoręcznym podpisem skarżącego. W związku z powyższym, zarządzeniem z 20 grudnia 2018 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez podpisanie skargi w siedzibie Sądu albo nadesłanie do Sądu podpisanego egzemplarza skargi. Z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej wynika, że przesyłki nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z 15 kwietnia 2019 r. i awizo powtórne z dnia 24 kwietnia 2019 r.), po czym 6 maja 2019 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę sądowi pierwszej instancji. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 29 kwietnia 2019 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania przez skarżącego powyższej czynności bezskutecznie upłynął 6 maja 2019 r. Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 73 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone stronie w trybie zastępczym i że upłynął termin na uzupełnienie braków formalnych skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zażalenia, ze względu na wadliwe zaadresowanie przesyłki do skarżącego, jego pełnomocnik do doręczeń nie otrzymał w placówce pocztowej wezwania do uzupełnienia braków skargi. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest skuteczność doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, stanowiące wykonanie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z z 20 grudnia 2018 r. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że do doręczenia tej przesyłki doszło w wyniku tzw. fikcji doręczenia przewidzianej w art. 73 § 4 p.p.s.a. Skarżący kwestionuje jednak skuteczność tego doręczenia podnosząc, że – z uwagi na wadliwe zaadresowanie przesyłki - jego pełnomocnik do doręczeń nie otrzymał w placówce pocztowej wezwania do uzupełnienia braków skargi. Jak wynika z akt sprawy, strona w skardze do sądu wojewódzkiego wskazała jako adres do doręczeń "E. M. Radca prawny z Kancelarii Radcy Prawnego E. M. w G., ul. [...], [...] " (k. 19 akt sądowych). Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku została zaadresowana "A. R., ul. [...], Kancelaria Radcy Prawnego E. M. w G., [...]". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego, przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi została prawidłowo (tzn. zgodnie z żądaniem zawartym w skardze) zaadresowana. Autor zażalenia myli bowiem wskazanie przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym adresu do doręczeń z ustanowieniem pełnomocnika do doręczeń. Wskazanie adresu do doręczeń dla skarżącego oznacza, że na ten adres kierowana jest przeznaczona dla niego korespondencja. Do odbioru takiej przesyłki uprawniony jest skarżący i ewentualnie osoby wskazane w art. 72 p.p.s.a., a w razie niemożności takiego doręczenia przesyłkę pozostawia się na okres 14 dni w placówce pocztowej w trybie z art. 73 p.p.s.a. W takiej sytuacji do odbioru sądowej przesyłki z placówki pocztowej uprawniony jest adresat oraz ewentualnie osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1041) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia m.in. przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Z doręczeniem korespondencji pełnomocnikowi pocztowemu wiąże się domniemanie, że adresat przesyłkę otrzymał, co oznacza prawne uznanie, że w dniu tego odbioru powziął on informację o tym fakcie, niezależnie od tego kiedy fizycznie została mu ona przekazana, jak też czy adresat zapoznał się z treścią tak doręczonego pisma (por. postanowienie NSA z 29 grudnia 2016 r., II OZ 1415/16). Pełnomocnictwo pocztowe udzielane jest przez mocodawcę osobiście w obecności pracownika operatora pocztowego w placówce pocztowej tego operatora - stosownie do art. 38 Prawa pocztowego. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, że skarżący udzielił r. pr. E. M. pełnomocnictwa pocztowego, które uprawniałoby ją do odbioru z placówki pocztowej przesyłki sądowej adresowanej do skarżącego. Po raz kolejny bowiem wyjaśnić należy, że wskazanie jako adresu do doręczeń kancelarii radcy prawnego nie oznacza, że wskazana osoba jest uprawniona do odbioru przesyłek z placówki pocztowej adresowanych do skarżącego. Z tego względu nie można zgodzić się z twierdzeniem autora zażalenia, że z uwagi na wadliwe zaadresowanie korespondencji w kwietniu 2019 r. radcy prawnemu E. M. nie wydano przesyłki (i nie poinformowano o oczekującej przesyłce) adresowanej do skarżącego. Analiza treści skargi z 13 listopada 2018 r. nie wskazuje również, wbrew twierdzeniom skarżącego, że r. pr. E. M. została w tym postępowaniu ustanowiona pełnomocnikiem do doręczeń. Stwierdzenia takiego brakuje bowiem w skardze, pełnomocnictwa tego rodzaju nie dołączono również na tym etapie postępowania w formie odrębnego dokumentu. Jak wynika z akt sprawy, za udzielenie pełnomocnictwa procesowego można dopiero uznać treść pisma z 11 września 2020 r. (k. 115 akt sądowych). W konsekwencji prawidłowo sąd pierwszej instancji ocenił procedurę doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Analiza sposobu zaadresowania i adnotacji na przesyłce zawierającej to wezwanie wskazuje, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W rozpoznawanej sprawie, z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej wynika, że przesyłki nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z 15 kwietnia 2019 r. i awizo powtórne z 24 kwietnia 2019 r.), po czym 6 maja 2019 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę sądowi pierwszej instancji. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 29 kwietnia 2019 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania przez skarżącego powyższej czynności bezskutecznie upłynął 6 maja 2019 r. Wbrew zatem twierdzeniom przedstawionym w zażaleniu, istniały podstawy prawne i faktyczne do odrzucenia skargi skarżącego. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.