III FZ 212/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 17 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. D. na postanowienie zawarte w punkcie 2. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 456/23 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 stycznia 2023 r. nr 2401-IEW3.4263.15.2022.15 UNP: 2401-23-024199 w przedmiocie ulg płatniczych – odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za II, III oraz IV kwartał 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Wyrokiem z 1 grudnia 2023 r. I SA/Gl 456/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie ze skargi T. D. (dalej: "skarżący", "strona") w punkcie 1. uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 31 stycznia 2023 r. w przedmiocie ulg płatniczych – odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za II, III oraz IV kwartał 2010 r., a w punkcie 2. zasądził od organu na rzecz strony kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2. O zwrocie kosztów postępowania sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (500 zł) oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, dalej: "Rozporządzenie o kosztach"). 3. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 2) wspomnianego wcześniej wyroku dotyczące zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 lit. c oraz § 14 ust. 1 lit. a Rozporządzenia o kosztach, poprzez nieprawidłowe zasądzenie kosztów postępowania na podstawie § 14 ust. 1 lit. c zamiast prawidłowo na podstawie § 14 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w przedmiotowej sprawie, przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (strona wskazała, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 300 862,00 zł), dlatego też sąd nieprawidłowo zasądził kwotę 480 zł. W niniejszej sprawie stawka powinna być obliczona zgodnie z wartością przedmiotu sporu, tj. zgodnie z § 2 pkt 7 Rozporządzenia o kosztach i winna wynieść 10 800,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl natomiast § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna są równe stawce obliczonej na podstawie § 2 tego rozporządzenia, który określa stawki minimalne przy danych wartościach przedmiotu sprawy. Zgodnie zaś z 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w innej sprawie stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynoszą 480 zł. Należy wskazać, że niniejsza sprawa dotyczy skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p."). W uchwale z 26 października 2009 r. II FPS 2/09 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził jak należy kwalifikować sprawy dotyczące tzw. ulgi płatniczej. Wynika z niej, że skoro zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części m.in. odsetki za zwłokę, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, to przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest istnienie bądź nieistnienie wspomnianych przesłanek. Nawet jednak stwierdzenie istnienia niezbędnych przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej nie przesądza o wyniku sprawy, gdyż decyzja ma charakter uznaniowy, a organ właściwy może, lecz nie musi, umorzyć zaległość. Przedmiotem zatem sprawy zainicjowanej skargą na decyzję odmawiającą umorzenia odsetki za zwłokę w całości lub w części jest spór o istnienie wspomnianych przesłanek oraz o to, czy organ podatkowy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Kontrola sądowa nie obejmuje w tym momencie poprawności określenia ani ustalenia wysokości kwot zobowiązania. Skoro tak, to nie sposób przyjąć, aby między wspomnianą decyzją a należnością pieniężną, o której umorzenie ubiega się strona, zachodził bezpośredni związek. W konsekwencji powyższego, jak przyjęto w przywołanej wcześniej uchwale NSA z 26 października 2009 r. II FPS 2/09, sprawa wszczęta skargą na decyzję odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowej jest "inną sprawą", w której zgodnie ze zdaniem drugim art. 231 p.p.s.a. pobiera się wpis stały. Jak wynika z akt sprawy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował niniejszą sprawę, określając wymagany wpis jako wpis stały, w wysokości 500 zł. Taki też wpis uiściła strona. Jeżeli sprawa dotyczyłaby należności pieniężnej, jak twierdzi w zażaleniu skarżący, to przy wskazywanym przez niego przedmiocie sporu, strona powinna uiścić wpis stosunkowy w wysokości 3 009 zł. Co jednak nie miało miejsca. Skoro, jak wskazano wcześniej, sprawę dotyczącą odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług należy przypisać do kategorii spraw "innych spraw", w ocenie NSA prawidłowo sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz strony kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia o kosztach. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.