III FZ 326/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1657/23, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 października 2023 r., nr SKO.FP/41.4/3878/2023/16730, w przedmiocie podatku od nieruchomości za marzec i kwiecień 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1657/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 3 października 2023 r., nr SKO.FP/41.4/3878/2023/16730, w przedmiocie podatku od nieruchomości za marzec i kwiecień 2020 r., jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału pismem z 21 grudnia 2023 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi wywiedzionej w sprawie w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Przesyłka sądowa została wysłana na adres pełnomocnika strony wskazany w skardze i wydana w urzędzie pocztowym 15 stycznia 2024 r., po dwukrotnej awizacji w dniach 29 grudnia 2023 r. i 8 stycznia 2024 r. W dniu 18 stycznia 2024 r. został uiszczony wpis od skargi, z kolei 22 stycznia 2024 r. uzupełnione zostały pozostałe braki formalne. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skutek doręczenia przesyłki nastąpił 12 stycznia 2024 r., pomimo jej fizycznego wydania 15 stycznia 2024 r., co oznaczało, że termin, do którego Skarżąca mogła skutecznie uzupełnić braki formalne skargi oraz uiścić wpis sądowy, upływał z końcem 19 stycznia 2024 r. Przesyłka pocztowa zawierająca uzupełnienie braków formalnych skargi została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero 22 stycznia 2024 r., a więc po upływie terminu przewidzianego na dokonanie czynności, co w ocenie Sądu uzasadniało zastosowanie sankcji odrzucenia skargi. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 25 kwietnia 2024 r. Skarżąca zakwestionowała postanowienie Sądu pierwszej instancji. W treści środka zaskarżenia podniesiono, że przesyłka została wydana i odebrana 15 stycznia 2024 r., co znajduje potwierdzenie w śledzeniu przesyłek Poczty Polskiej i jest zgodne z danymi wskazanymi przez operatora pocztowego w zawiadomieniu powtórnym o awizacji przesyłki. Wskazano, że informację co do ostatecznego terminu odbioru przesyłki poleconej kierowanej do pełnomocnika tenże powziął z treści powtórnego zawiadomienia o awizacji, wskazującego na 15 stycznia 2024 r. W ocenie Skarżącej, 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 22 stycznia 2024 r. i został przez Stronę dochowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 73 p.p.s.a. wynikają przesłanki konieczne do wystąpienia kumulatywnie celem możności przyjęcia oceny o skuteczności doręczenia zastępczego. Przesłanki warunkujące prawidłowość wskazanej czynności procesowej, wobec doniosłości prawnej ryzyka zamknięcia stronie dalszej drogi sądowej, zwłaszcza w trybie tzw. doręczenia zastępczego, będącego wyjątkiem od reguły doręczania korespondencji do rąk adresata, winny być interpretowane ściśle. Jakakolwiek nieprawidłowość w poinformowaniu adresata o pozostawieniu pisma do odbioru wpływa na skuteczność doręczenia. Fikcja prawna wskazanej formy doręczenia opiera się na przyjęciu domniemania, jakoby przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie jej nie odebrał, niemniej domniemanie to nie występuje, ilekroć w toku doręczenia przesyłki przez doręczyciela pocztowego nie spełniono warunków określonych w art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. Konieczna w takiej sytuacji pozostaje ocena, czy na kanwie określonego stanu faktycznego uczyniono zadość przepisom proceduralnym traktującym o trybie doręczenia przesyłek sądowych, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819), znajdującego co do zasady zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a. Relewantna w tej materii pozostaje okoliczność, że ilekroć analizy tej dokonuje się w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie odrzucenia środka zaskarżenia, po stronie zainteresowanego spoczywa ciężar obalenia wspomnianego domniemania poprzez stanowcze wykazanie uchybień w procesie doręczania korespondencji bądź – jak w sprawie niniejszej – innej daty doręczenia aniżeli wynikająca z adnotacji operatora. Jak wynika z adnotacji pocztowych znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w odniesieniu do spornej przesyłki zachodziła awizacja. Niepodjęta korespondencja została pozostawiona do odbioru w Urzędzie Pocztowym, zaś zawiadomienie o powyższym – w oddawczej skrzynce pocztowej 29 grudnia 2023 r. Dane te znajdują potwierdzenie na platformie Poczty Polskiej w ramach śledzenia przesyłek oraz częściowo z pisma stanowiącego odpowiedź na reklamację. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił, że po pierwszej próbie doręczenia pismo zostało złożone w placówce pocztowej 29 grudnia 2023 r., a zatem od tej daty rozpoczął się bieg 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał na 12 stycznia 2024 r. W rezultacie termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z końcem 19 stycznia 2024 r. W świetle regulacji zawartej w art. 73 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że pełnomocnik Skarżącej dokonał czynności w siódmym dniu liczonym od daty fizycznego odbioru przesyłki w placówce pocztowej, albowiem późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z ww. przepisu domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego zdarzenia. Powyższej oceny nie mogła zmieniać argumentacja pełnomocnika w zakresie powtórnego zawiadomienia o awizacji przesyłki z zakreślonym w jego treści końcowym terminem do odbioru z placówki w okresie późniejszym aniżeli przyjęty w sprawie. Artykuł 65 § 2 p.p.s.a. odsyła w zakresie doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego do trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, m.in. przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r., niemniej z zastrzeżeniem zakresu tego odesłania ilekroć "przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej". Powyższe oznacza, że przepisy ww. rozporządzenia, w tym § 8 traktujący o zawiadomieniach w przedmiocie awizacji, winno się stosować w zakresie nieobjętym w szczególności art. 73 ust. 3 p.p.s.a. W odróżnieniu do analogicznej regulacji na gruncie procedury cywilnej (art. 139 ust. 1 k.p.c.) przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma winno nastąpić "w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy". Istotna przede wszystkim z punktu widzenia omawianej tematyki w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostaje więc data pierwszej awizacji i od tej daty winno się liczyć 14-dniowy termin na odbiór przesyłki. Mimo kwestionowania ocen dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik Skarżącej nie zaoferował jakichkolwiek dowodów pozwalających na poparcie twierdzeń o innej dacie doręczenia, w szczególności treści zawiadomień, toteż nie obalił fikcji doręczenia przesyłki sądowej z dniem 12 stycznia 2024 r., co z kolei determinowało ocenę o prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji sankcji odrzucenia skargi inicjującej postępowanie w sprawie. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.