III FZ 549/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 października 2024 r. sygn. akt I SA/Ol 369/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 lipca 2024 r. nr 2801-IEW.4123.6.2024 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA) odmówił D. D. (dalej: Skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 22 lipca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe spółki i odsetki za zwłokę. W skardze wniesionej do WSA Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS, dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu R. [...] sp. z o.o. (dalej: Spółka), solidarnie ze Spółką, za zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał na znaczną kwotę nałożonego obowiązku zapłaty, którego wykonanie uniemożliwi mu bieżące funkcjonowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Twierdził, że brak udzielenia tymczasowej ochrony może wpłynąć na dalszą działalność, powodując znaczne koszty, utratę kontraktów, a przywrócenie płynności finansowej w późniejszym okresie może być niemożliwe. Skarżący utrzymywał, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków, gdyż uchylenie decyzji nie doprowadzi do sytuacji, w której organ będzie mógł zaspokoić swoją wierzytelność w toku egzekucji z nieruchomości, bowiem na dzień podziału sumy uzyskanej z licytacji nie będzie wierzycielem. Zapłata zaległości podatkowych Spółki przez któregokolwiek ze zobowiązanych spowoduje wygaśnięcie zobowiązań i organy nie będą mogły jej dochodzić od pozostałych podmiotów, na których ciąży ten obowiązek. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły przemawiać takie okoliczności sprawy jak znaczna kwota nałożonego obowiązku zapłaty oraz niepoparte żadnymi dokumentami źródłowymi przypuszczenie Skarżącego, że brak udzielania tymczasowej ochrony może uniemożliwić bieżące funkcjonowanie i prowadzenie działalności gospodarczej, powodując znaczne koszty, utratę kontraktów i braku możliwości przywrócenia płynności finansowej w późniejszym okresie. WSA podkreślił również, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność ewentualnej utraty przez organ możliwości zaspokojenia wierzytelności w toku egzekucji z nieruchomości będącej współwłasnością Spółki, nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż nie odnosi się do sytuacji prawnej Skarżącego. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym Skarżący podnosi, że jeżeli organ zaspokoi swoje roszczenie z majątku Skarżącego, to nie będzie już wierzycielem i po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, ten podzieli uzyskaną z licytacji kwotę na innych wierzycieli, a ewentualne uchylenie decyzji nakładającej odpowiedzialność solidarną spowoduje, że wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego nie będzie mógł odwrócić skutków przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej Skarżącego. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak wystarczającego uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby taki wniosek mógł zostać uwzględniony, wnioskodawca musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania tego orzeczenia. W jego interesie leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami, co słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji. We wniosku Skarżący posłużył się terminami z art. 61 § 3 P.p.s.a., ale nie wykazał w oparciu o konkretne dane i dokumenty, że występuje któraś z przesłanek określonych tym przepisem, odnosząca się do jego indywidualnej sytuacji. W konsekwencji, WSA nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem Skarżącego środka ochrony tymczasowej. Odnośnie do argumentów zażalenia, aktualne pozostają poczynione uwagi, które dotyczą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również bowiem nie zostały one poparte dowodami. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.