III FZ 652/22

Dnia 18 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 566/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi B. J. na zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., III SA/Wa 566/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że nie podlegała ona z mocy art. 3 § 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kognicji sądu administracyjnego. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych, który objawił się wadliwym ustaleniem jakobym jako skarżący nie uzupełnił braków formalnych pisma w wyznaczonym terminie (opłata sądowa), w sytuacji gdy spełnił i wykonał wszelkie wymogi formalne dla skargi. Wskazując na powyższe, wniesiono o: zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2022 r. w sprawie odrzucenia skargi za sygn. akt III SA/Wa 566/22 w całości i nadanie biegu skardze, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2022 r. w sprawie odrzucenia skargi za sygn. akt III SA/Wa 566/22 w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać trzeba, że odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. z uwagi, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5). Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Natomiast zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podstawą prawną zakwestionowanego przez skarżącego, pismem z 17 maja 2022 r. zatytułowanym "zażalenie", postanowienia sądu z 27 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Wa 566/22 o odrzuceniu skargi był art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zatem środkiem odwoławczym od tego postanowienia nie było "zażalenie", które osobiście sporządził i złożył w sprawie skarżący. Zażalenie z 17 maja 2022 r. skarżącego, wniesione niezgodnie z doręczonym mu pouczeniem o prawie do złożenia skargi kasacyjnej, nie ma cech skargi kasacyjnej. W szczególności, na mocy art. 173 § p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co w sprawie nie miało miejsca, a nadto powinna być skonstruowana zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 174 pkt 1 oraz 2 i n. p.p.s.a. Podkreślić należy, że wraz z odpisem postanowienia z 27 kwietnia 2022 r. skarżący został prawidłowo pouczony o tym, że na odrzucenie skargi przysługuje skargą kasacyjna, którą, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (k. 22-23) Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.