III OSK 133/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 234/21 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. odstępuje od zasądzenia kosztów sądowych na rzecz organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 234/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, uchylił zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie Prezes UODO decyzją z [...] lipca 2019 r. nakazał Burmistrzowi G.: 1/ usunięcie ze strony internetowej Miasta G. danych osobowych skarżącego opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej zawartych w: - zarządzeniu nr [...] Burmistrza z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie powołania Obwodowych Komisji Wyborczych na terenie gm. G. do przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP zarządzonych na 20 czerwca 2010 r.; - protokole nr [...] z sesji Rady Miasta w G. odbytej [...] czerwca 2010 r.; - obwieszczeniu Miejskiej Komisji Wyborczej w G. z [...] listopada 2010 r. o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych w okręgu numer 3 w wyborach do Rady Miejskiej w G. zarządzonych na [...] listopada 2010 r.; - protokole z wyborów do Rady Miejskiej w G. sporządzonym dnia [...] listopada 2010 r. przez Miejską Komisję Wyborczą w G.; 2. odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wywodząc, że Burmistrz zastosował się do zobowiązań z decyzji z [...] lipca 2019 r., tj. usunął dane osobowe skarżącego opublikowane w BIP, a do udostępnienia danych osobowych skarżącego na rzecz M.W. i J.D. oraz Spółki H. S.A. nie doszło, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w tej części decyzję Prezesa UODO z [...] lipca 2019 r. oraz umorzył w tym zakresie postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy. Oceniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd I instancji, wyjaśnił, że w niniejszej sprawie znaczenie ma fakt, czy wykonanie przez Burmistrza nieprawomocnej decyzji organu I instancji mogło stanowić podstawę do umorzenia postępowania przez organ rozpatrujący odwołanie. Uznając stanowisko organu za błędne, WSA wskazał, że rolą organu rozpatrującego odwołanie jest ocena zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a zatem późniejsza zmiana stanu faktycznego sprawy w tym wypadku nie ma wpływu na jej ocenę. Trudno uznać, że przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2019 r. postępowanie było bezprzedmiotowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes UODO, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: - przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek nietrafnego przyjęcia, że Prezes UODO winien ocenić zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2019 r. na dzień jej wydania a późniejsza zmiana stanu faktycznego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego uchylenia zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zarzutów kasacyjnych, uznając, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny, czy na skutek wykonania przez Burmistrza G. nieprawomocnej decyzji Prezesa UODO istniały podstawy, w postępowaniu odwoławczym, do jej uchylenia i umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie przed Prezesem UODO zostało zainicjowane na wniosek A.S. i skutkowało wydaniem przez organ decyzji nakazującej usunięcie opisanych w niej jego danych osobowych opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej ze strony internetowej Miasta G. oraz odmową uwzględnienia wniosku w zakresie udostępnienia jego danych na stronach internetowych [...] i [...] oraz udostępnienia jego danych osobowych na rzecz M.W. i J.D. oraz na rzecz Spółki H. S.A. Burmistrz zastosował się do ww. zobowiązań. W literaturze wyrażany jest pogląd zgodnie z którym stwierdzony przez organ stan naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych powinien istnieć w dacie wydania decyzji, natomiast jeżeli postępowanie administracyjne zostało wszczęte w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości przez inspekcję, a w trakcie tego postępowania ustanie stan naruszenia prawa (np. administrator usunie uchybienia) postępowanie staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie organ, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, wywodząc, że z uwagi na wykonanie decyzji organu I instancji postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o jego umorzeniu. Uzasadnienie Sądu I instancji jest bardzo lakoniczne i nie zawiera żadnych wskazań dla organu co do dalszego postępowania. Tymczasem kontrolując przedmiotową sprawę Wojewódzki Administracyjny w Warszawie winien mieć na uwadze, że Burmistrz G. dostosował się do obowiązujących przepisów i zaprzestał naruszania danych osobowych skarżącego. Burmistrz nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji, gdyż była ona nieostateczna i stąd nie mógł on wykonać obowiązków zawartych w decyzji. W aktualnej sytuacji wydanie decyzji utrzymującej w mocy obowiązek zaprzestania naruszania danych osobowych byłoby bezprzedmiotowe a decyzja byłaby niewykonalna, ponieważ dane te są już usunięte. Ponadto WSA w Warszawie nie dokonał analizy, czy organ mógł uchylić i umorzyć postępowanie z uwagi na treść art. 139 k.p.a. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę WSA w Warszawie ponownie rozpozna sprawę. Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uwzględniając charakter sprawy, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, iż ponoszenie przez skarżącego skutków błędnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji byłoby nie do zaakceptowania na gruncie zasad sądowej kontroli aktów administracyjnych.