III OSK 1410/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 412/24 w sprawie ze skargi A.J. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek A.J. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 412/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi A.J. (dalej także jako: "wnioskodawca", "strona skarżąca") na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy [...] (dalej także jako: "Wójt", "Wójt Gminy", "organ", "skarżący kasacyjnie") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: w punkcie pierwszym – stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego; w punkcie drugim – stwierdził, że bezczynność, o której mowa powyżej, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie trzecim – orzekł o wymierzeniu Wójtowi Gminy grzywny w kwocie 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; w punkcie czwartym – zasądził od Wójta Gminy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości usytuowanie na działce nr [...] w m. [...], gm. [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy do bezzwłocznego wydania rozstrzygnięcia w sprawie, stwierdzenie, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Strona skarżąca wskazała, że wniosek wszczynający postępowanie złożył 28 czerwca 2022 r. W dniu 29 lipca 2022 r. Wójt Gminy wydał obwieszczenie o wszczęciu postępowania. Tego samego dnia Wójt zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, PGW Wody Polskie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z 19 sierpnia 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał Wójta Gminy do uzupełnienia dokumentacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w opinii sanitarnej z dnia 31 sierpnia 2022 r. stwierdził możliwość odstąpienia od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie postanowieniem z 3 listopada 2022 r. umorzył postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe. Pismem z 5 stycznia 2023 r. Wójt Gminy po blisko pół roku od złożenia wniosku i prowadzenia postępowania wezwał skarżącego o wystąpienie z jednym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] i na działce nr ewid. [...], wskazując że oba przedsięwzięcia są powiązane technologicznie poprzez połączenie wspólną drogą. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Wójta co do powiązań technologicznych obu przedsięwzięć. W dniu 28 stycznia 2023 r. skarżący wniósł ponaglenie. Pismem z 2 czerwca 2023 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie. W dniu 5 czerwca 2023 r. skarżący złożył wezwanie do przekazania ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Pismem z 8 września 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wezwał Wójta Gminy o uzupełnienie dokumentacji. Z uwagi na brak nadesłania żądanych dokumentów Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił wydania opinii dla przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 26 lipca 2024 r. stwierdziło, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłości oraz wyznaczyło dodatkowy termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy. Strona skarżąca podniosła, że w okresie od 5 stycznia 2023 r. do 11 września 2023 r. organ nie wykonywał żadnej czynności mającej na celu załatwienie sprawy. Dopiero pismem z 11 września 2023 r. Wójt Gminy wezwał skarżącego do niezwłocznego wniesienia uzupełnień, które już wcześniej zostały przez skarżącego dokonane oraz udzielono stosownych wyjaśnień. Zdaniem skarżącego, zachowanie organu I instancji świadczy o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania, które jest prowadzone opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że rozpatrzenie sprawy w żądanym terminie stało się niemożliwe ze względu na brak uzupełnienia braków formalnych. Skarżący był zobligowany do ustosunkowania się do wezwania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska także w zakresie wystąpienia z jednym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid. [...] i równolegle toczącego się tożsamego postępowania dla działki o nr ewid. [...] w miejscowości [...], ze względu na możliwość kumulowania się przedsięwzięć. W drugim piśmie, z dnia 5 stycznia 2023 r., wzywającym do zajęcia stanowiska, poinformowano skarżącego o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia w przypadku nieustosunkowania się do wezwania. Rozpatrzenie sprawy w żądanym terminie stało się niemożliwe ze względu na brak uzupełnienia braków formalnych, o czym poinformował Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 27 września 2023 r. Natomiast wydanie decyzji przez Wójta Gminy powoduje, że nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 412/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: w punkcie pierwszym – stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego; w punkcie drugim – stwierdził, że bezczynność, o której mowa powyżej, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie trzecim – orzekł o wymierzeniu Wójtowi Gminy grzywny w kwocie 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; w punkcie czwartym – zasądził od Wójta Gminy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie poszczególne czynności organu były podejmowane w znacznych odstępach czasu, w szczególności niczym nieusprawiedliwione było niepodejmowanie żadnych czynności w sprawie w okresie od 27 września 2022 r. (data wpływu wezwania Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGWWP do uzupełnienia karty informacyjnej) do dnia 19 października 2022 r. (data wezwania skarżącego do uzupełnienia karty informacyjnej). Nieuzasadnione było również zwlekanie przez Wójta Gminy z podejmowaniem czynności w postępowaniu w związku z wezwaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 19 sierpnia 2022 r. do dnia 5 stycznia 2023 r. (prawie 5 miesięcy), kiedy to organ prowadzący postępowanie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku poprzez wystąpienie z jednym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia na działce nr [...] i [...] z uwagi na powiązanie tych inwestycji, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. Mimo otrzymania stanowiska skarżącego odnośnie wezwania z 5 stycznia 2023 r. organ prowadzący postępowanie nie podejmował żadnych czynności w sprawie zmierzających do jej załatwienia przez kolejne 8 miesięcy, mimo składania przez skarżącego ponagleń. Dopiero w dniu 11 września 2023 r. Wójt Gminy wezwał skarżącego do ustosunkowania się do wezwań Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 19 sierpnia 2022 r. oraz z 8 września 2023 r. Dodatkowo ponaglenie skarżącego złożone 1 lutego 2023 r. zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dopiero czerwcu 2023 r. W dniu 27 września 2023 r. do Wójta Gminy wpłynęła stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o odmowie wydania opinii dla przedsięwzięcia z uwagi na to, że na braki przedłożonej dokumentacji. Od tego momentu Wójt nie podejmował żadnych czynności w sprawie zmierzających do jej załatwienia przez kolejne 10 miesięcy. Dopiero w dniu 8 lipca 2024 r. wydał obwieszczenie o możliwości zapoznanie się z dokumentacją sprawy przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Następnie decyzją z 20 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Oznacza to, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie została wydana dopiero po upływie 25 miesięcy od wpływu wniosku, po wniesieniu kilku ponagleń oraz skargi na bezczynność organu w tej sprawie. Mając na względzie powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z uwagi na nieusprawiedliwione przekroczenie terminów, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza z tego powodu, że poszczególne czynności organu odwoławczego były podejmowane w rażąco długich odstępach czasu. W przypadku załatwienia sprawy przez organ przed wydaniem wyroku, w razie uznania skargi na bezczynność za zasadną, w miejsce zobowiązania do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W takim przypadku, w stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., zbędne jest umarzanie postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia (por. np. wyroki NSA z 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16; z 21 kwietnia 2017 r., I OSK 2242/16; 19 maja 2017 r., I OSK 2689/16 - CBOSA; por. np. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, Nb 10 do art. 149 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami, teza 2, LEX 2016). Z tego względu orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (100 zł). Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, Wójt Gminy zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., poprzez stwierdzenie że w niniejszej sprawie Wójt Gminy jako Organ, dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, z wniosku strony skarżącej, podczas gdy Organ podejmował działania a w postępowaniu ograniczony był koniecznością uzupełnienia braków przez stronę skarżącą jako wnioskodawcę i potrzebą uzyskania opinii wydanych przez inne organy, b) art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a., poprzez stwierdzenie że bezczynność Wójta Gminy jako Organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy Organ podejmował działania a w postępowaniu ograniczony był koniecznością uzupełnienia braków przez stronę skarżącą jako wnioskodawcę i potrzebą uzyskania opinii wydanych przez inne organy, c) art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., poprzez wymierzenie Wójtowi Gminy, jako Organowi, grzywny, d) art 37 k.p.a. oraz art 35 i art. 36 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności Wójta Gminy, rozumianej jako niezałatwienie sprawy w terminie, w rozumieniu przepisów k.p.a., podczas gdy do terminów załatwienia sprawy w postępowaniu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, e) przepisów art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy, jako Organ, naruszył zasadę szybkości postępowania, nie dział szybko i niezwłocznie, tj. bez zbędnej zwłoki i opieszałości, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało, że istniała konieczność zebrania przez Organ dowodów, informacji i wyjaśnień, także w celu zachowania zasady wnikliwości. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne Wójt Gminy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz organu wnoszącego niniejszą skargę kasacyjną zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie Wójt Gminy wniósł o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący (przed WSA) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpoznawszy skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), zaś konstrukcja przedmiotowych zarzutów pozwala na ich łączne rozpoznanie, bowiem autor skargi kasacyjnej podnosi, że w niniejszej sprawie – wbrew zaskarżonemu wyrokowi – organ nie dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, a w konsekwencji stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak i wymierzenie grzywny jest bezzasadne. Innymi słowy, ze względu na komplementarny charakter zarzutów skargi kasacyjnej, wskazujących w zasadzie na brak "bezczynności" organu – można odnieść się do nich w sposób łączny. Na wstępie wskazać należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2469/22, Legalis). Dalej, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W konsekwencji, dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Trzeba zatem wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszył Sąd pierwszej instancji. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, Legalis). Powyższego wymogu nie spełnia ani sposób sformułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania ani uzasadnienie skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu (dokonania czynności) w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną zwłoką organu lub też jak wskazuje organ w niniejszej sprawie – podejmowania różnych czynności czy inicjatyw zmierzających do załatwienia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się bezczynności z uwagi na nieusprawiedliwione przekroczenie terminów, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza z tego powodu, że poszczególne czynności organu były podejmowane w rażąco długich odstępach czasu. Nie ulega wątpliwości, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czym jest bezczynność organu i wskazał na podstawy prawne i rozumienie tego pojęcia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie tak długiego okresu oczekiwania na załatwienie sprawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie uzasadnia ani okoliczność, że skarżący nie złożył wniosku dla kilku działek ani inne czynności podejmowane przez organy współdziałające. Niczym nieusprawiedliwione jest podejmowanie czynności organu w kilku miesięcznych odstępach czasu, co doprowadziło do tego, że czas oczekiwania strony na załatwienie sprawy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla budowy domu jednorodzinnego wyniósł około 25 miesięcy, przy kodeksowym terminie załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej 2 miesiące. Nawet po odliczeniu terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności związanych ze współdziałaniem organów okres załatwienia sprawy wyniósł ponad 20 miesięcy. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby Wójt Gminy prowadził takie czynności w postępowaniu wyjaśniającym, które zasadnie mogłyby przyczynić się do tak znacznego opóźnienia w załatwieniu sprawy. Nadmienić należy, że to, że organ wydał decyzję w sprawie nie może automatycznie uzasadniać ani jej odrzucenia ani oddalenia, bowiem załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłość nie skutkuje umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz co najwyżej umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. Przepis art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma na celu umożliwienie sądowi rozstrzyganie w sprawach skarg na bezczynność (przewlekłość) w przypadku zakończenia postępowania w toku sprawy sądowoadministracyjnej i z tego powodu braku potrzeby zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2025 r., II GSK 1847/25). Odnosząc się do kwestii oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy przypomnieć, że ustawodawca nie zdefiniował, kiedy bezczynność ma miejsce z rażącym, czyli kwalifikowanym naruszeniem prawa. Zakwalifikowanie bezczynności, jako mające miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 198/22). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod rozwagę analizę czynności podejmowanych przez organ, rażąco długie odstępy czasu między tymi czynnościami oraz okres oczekiwania na wydanie decyzji (24 miesiące), a także brak reakcji na ponaglenia. Natomiast co do kwestii wymierzonej organowi grzywny w wysokości 1 500 zł wskazać należy, że uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanego środka pieniężnego polega natomiast przede wszystkim na ocenie zachowania ustawowych granic stosowanej instytucji materialnoprawnej, a ponadto, czy wybór oparty został na obiektywnych kryteriach wynikających z celu stosowanych norm. Dlatego też ewentualna ingerencja sądu drugiej instancji w tę sferę dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej powinna być ograniczona do przypadków oczywistego, niebudzącego wątpliwości, przekroczenia granic uznania sędziowskiego. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji, określając wysokość grzywny z tytułu bezczynności organu, prawidłowo miał na uwadze przedmiot rozpoznawanej sprawy i jego znaczenie dla skarżącego, czas trwania postępowania, a także to, skarżący składał liczne ponaglenia w tej sprawie uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1 500 zł. Skarżący kasacyjnie organ nie kwestionuje wysokości grzywny, ale sam fakt, że została ona wymierzona, tym samym dalsze rozważania w przedmiocie jej wysokości są bezcelowe. Z powyższych względów przedmiotowe zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Skoro więc podniesione zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek strony skarżącej (przed WSA) o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego od organu, albowiem strona skarżąca takowych kosztów nie poniosła – odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona i wniesiona samodzielnie przez stronę skarżącą.