III OSK 1825/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-01

Skład orzekający: sędzia NSA Teresa Zyglewska, sędzia NSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA del. Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej, wydane w sytuacji, gdy liczba stron postępowania nie przekraczała 20, a organ pierwszej instancji zastosował tryb doręczenia przez obwieszczenie zamiast indywidualnego doręczenia, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przekracza 20, organ pierwszej instancji nie ma podstaw do zastosowania art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Doręczenie decyzji stronom powinno nastąpić w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli zostało ono złożone po upływie ustawowego terminu liczonego od daty indywidualnego doręczenia decyzji skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy Słupca o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów. Organ pierwszej instancji doręczył decyzję inwestorowi, a pozostałym stronom, w tym skarżącej spółce H. sp. z o.o., doręczył ją w trybie publicznego obwieszczenia, mimo że liczba stron nie przekraczała 20. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez H. sp. z o.o., uznając, że termin powinien być liczony od daty indywidualnego doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. sp. z o.o. na postanowienie SKO. H. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie daty doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Oddalono wniosek T. sp. z o.o. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA del. Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1132/18 w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 16 października 2018 r. nr SKO-ZP-4160/130/2018 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek T. sp. z o.o. z siedzibą w P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1132/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie (dalej: SKO, Kolegium) z 16 października 2018 r. nr SKO-ZP-4160/130/2018 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 14 września 2018 r., nr OŚ.6220.18.2015 Wójt Gminy Słupca, po rozpatrzeniu wniosku inwestora – T. sp. z o.o. z siedzibą w P. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne na dz. nr [...] obręb K., gm. Słupca, woj. wielkopolskie, realizowanego w wariancie alternatywnym. Decyzja ta została doręczona inwestorowi 18 września 2018 r. Termin na złożenie odwołania dla inwestora, a także dla stron, którym organ decyzji nie doręczył, upływał 2 października 2018 r. Wójt w drodze obwieszczenia z 14 września 2018 r. podał informację na stronie internetowej Gminy, w BIP i na tablicy ogłoszeń i gminie i sołectwie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wymienionego przedsięwzięcia. Jak wynika z obwieszczenia, decyzja środowiskowa wraz z dokumentacją sprawy została udostępniona w siedzibie Urzędu Gminy w Słupcy w godzinach pracy urzędu. Wójt poinformował o uprawnieniu wszystkich stron postępowania o możliwości wniesienia odwołania do SKO w Koninie, za pośrednictwem organu w terminie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia niniejszej informacji. Informacja ta została podana stronom do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na stronie BIP Urzędu Gminy Słupca www.gmina.slupca.pl, wywieszenie na tablicy Urzędu Gminy Słupca, tablicy ogłoszeń K.. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 14 września 2018 r. została również doręczona, wraz z pouczeniem o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia, skarżącej Spółce i A. K. w dniu 17 września 2018 r. (odpowiednio k. 15 i 16 akt administracyjnych). Pismem z 8 października 2018 r. H. sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocników, wniosła do SKO odwołanie od decyzji Wójta Gminy Słupca, wnosząc o jej uchylenie. SKO, po rozpatrzeniu odwołania Spółki H. sp. z o.o. (dalej: jako spółka lub skarżąca), zaskarżonym postanowieniem z 16 października 2018 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na art. 49 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2). Stosownie do art. 74 ust. 3 ustawy u.u.i.ś., jeżeli liczba stron postępowania: 1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że okolicznością bezsporną jest, że w niniejszej sprawie liczba stron postępowania nie przekracza liczby 20, a zatem w sprawie nie ma zastosowania art. 49 k.p.a. i doręczenie decyzji stronom powinno być dokonane na podstawie przepisów k.p.a. o doręczeniach (rozdział 8 k.p.a.). Organ I instancji doręczył zaskarżoną decyzję za pośrednictwem operatora pocztowego wyłącznie inwestorowi w dniu 18 września 2018 r. Termin na złożenie odwołania dla inwestora upływał zatem 2 października 2018 r. W tym terminie przedmiotowe odwołanie nie zostało złożone. Odwołująca się złożyła natomiast odwołanie od decyzji Wójta Gminy Słupca za pośrednictwem operatora pocztowego 8 października 2018 r. (data stempla pocztowego), czyli po upływie terminu na jego wniesienie. W świetle art. 129 § 2 k.p.a., wniesione odwołanie jest bezskuteczne, a zatem nie podlegało rozpatrzeniu. Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu może bronić skutecznie swojego interesu prawnego jedynie poprzez żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie Kolegium. Sąd I instancji, oddalając skargę Spółki, w uzasadnieniu wyroku wskazał, że spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, kiedy zaczął biec termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Słupca z 14 września 2018 r. Po pierwsze, zdaniem Sądu I instancji, należało podzielić ustalenia SKO dotyczące nieprawidłowego zastosowania przez organ I instancji trybu z art. 49 k.p.a., wedle którego: jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Słusznie również SKO wskazało, że przepisem szczególnym w tej sprawie byłby art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., który dopuszcza stosowanie trybu z art. 49 k.p.a. jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20. Skoro liczba stron postępowania nie przekroczyła 20, brak było podstaw do wydania przez Wójta Gminy Słupca 14 września 2018 r. obwieszczenia o decyzji wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Skarżąca zaś twierdziła, że zastosowała się do zawartego w obwieszczeniu pouczenia i składając odwołanie 8 października 2018 r., czyniła to z zachowaniem terminu. Według Sądu I instancji, stanowisko skarżącej jest jednak błędne. W aktach sprawy znajduje się bowiem kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nr OŚ.6220.18.2015, która została odebrana przez skarżącą 17 września 2018 r. (k. 15). O ile więc wg rozdzielnika znajdującego się na str. 20 decyzji (k. 38), skarżąca nie widnieje wśród podmiotów, do których skierowano decyzję, to decyzja ta została jej skutecznie doręczona. Ponadto skarżąca sama w skardze przyznała (pkt 4 na str. 5 skargi), że otrzymała decyzję organu I instancji. Co więcej i w odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że decyzja została doręczona skarżącej Spółce w dniu 17 września 2018 r. Mając to na uwadze, skarżąca nie może powoływać się na błędne pouczenie w obwieszczeniu, skoro otrzymała decyzję z prawidłowym pouczeniem w dniu 17 września 2018 r. (poniedziałek). Termin na wniesienie odwołania upływał więc z dniem 1 października 2018 r. (nie jak błędnie twierdziło SKO w postanowieniu, że z dniem 2 października, tak jak dla inwestora). Doręczona skarżącej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zawierała prawidłowe pouczenie o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania. Bezspornym jest, że skarżąca odwołanie wniosła dopiero 8 października 2018 r., czyniąc to po upływie ustawowego terminu. W ocenie Sądu I instancji, zasadnie więc Kolegium wskazało, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Wskazane w skardze zarzuty w świetle powyższego nie były zasadne, zdaniem Sądu I instancji. Na marginesie Sąd I instancji wskazał, że gdyby skarżącej rzeczywiście nie doręczono decyzji i z akt wynikałoby, że jedyną formą w jakiej mogła się dowiedzieć o decyzji było (nieprawidłowe) obwieszczenie Wójta, to wtedy można by rozważać, czy Spółka mogła zastosować się do pouczenia w obwieszczeniu i wg ustalonych tam terminów wnosić odwołanie. W ocenie Sądu I instancji nie budzi jednak wątpliwości, że skoro decyzja została doręczona Spółce 17 września 2018 r., to od tej daty należało liczyć termin na wniesienie odwołania. Termin ten zaś został przekroczony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła H. sp. z o.o. z siedzibą K. (dalej: skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok ten zaskarżono w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: I. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach faktycznych WSA w Poznaniu, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy i zgromadzonych dowodach, a w konsekwencji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne przedstawienie stanu sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (co następnie doprowadziło do oddalenia skargi z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a.); do naruszeń powołanych przepisów doszło w wyniku nieuzasadnionego, dokonanego z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, niemającego oparcia w aktach sprawy ustalenia, że: 1) decyzję środowiskową Wójta Gminy Słupca z 14 września 2018 r. doręczono skarżącej - niezależnie od zastosowanego przez Wójta doręczenia przez obwieszczenie w trybie art. 49 k.p.a. - również za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 17 września 2018 r., podczas gdy przesyłką pocztową doręczono skarżącej 17 września 2018 r. wyłącznie informację Wójta o wydaniu decyzji środowiskowej, zawierającą pouczenie o możliwości zapoznania się z treścią ww. decyzji w siedzibie Urzędu Gminy Słupca; 2) z faktu doręczenia skarżącej przesyłki pocztowej nadanej przez Wójta 14 września 2018 r. wynika, że przesyłką tą nastąpiło doręczenie decyzji środowiskowej za pośrednictwem operatora pocztowego, podczas gdy z dowodów zgromadzonych w aktach, jak również z postanowienia SKO wynika jednoznacznie i jasno, iż Wójt doręczył decyzję środowiskową w sposób zgodny z art. 39 k.p.a., tj. za pośrednictwem operatora pocztowego wyłącznie inwestorowi – T. sp. z o.o. z siedzibą w P., zaś w odniesieniu do wszystkich pozostałych stron postępowania, w tym skarżącej, zastosował doręczenie przez obwieszczenia zgodnie z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.; dalej: u.u.i.ś.); 3) skarżąca rzekomo przyznała w treści skargi do WSA w Poznaniu, iż doręczono jej pocztą decyzję środowiskową, podczas gdy z prawidłowej analizy treści skargi wynika, że skarżąca jednoznacznie wskazywała na doręczenie decyzji środowiskowej w trybie art. 49 k.p.a., a zatem w drodze obwieszczenia, a ponadto skarga nie zawiera żadnych stwierdzeń potwierdzających doręczenie przez pocztę; 4) dowodem rzekomo świadczącym o doręczeniu decyzji skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 17 września 2018 r. jest takowe stwierdzenie zawarte w piśmie Kolegium z 19 grudnia 2018 r., stanowiącym odpowiedź tego organu na skargę skarżącego, podczas gdy stwierdzenie to jest niezgodne z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy (w tym treścią decyzji środowiskowej), jak również ze stanem faktycznym ustalonym przez Kolegium i będącym podstawą wydania postanowienia SKO, a ponadto z uzasadnienia tegoż postanowienia wprost i jednoznacznie wynika, że za pośrednictwem operatora pocztowego decyzję środowiskową doręczono wyłącznie inwestorowi – T. sp. z o.o. z siedzibą w P. II. naruszenie art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że Kolegium - stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji środowiskowej - nie naruszyło art. 134 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w zw. z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia i przedstawienia stanu sprawy w zaskarżonym wyroku oraz nieuwzględnienia skargi (jej oddalenia) przez WSA w Poznaniu. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.), ewentualnie o rozpoznanie skargi na postanowienie SKO (art. 188 p.p.s.a.) i uchylenie tegoż postanowienia, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z 30 września 2019 r. – wniesionym z uchybieniem terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. – T. sp. z o.o. z siedzibą P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od skarżącej na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wstępnie należy wyjaśnić, że mimo wniosku skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm. – dalej: ustawa COVID-19). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Strony niniejszego postępowania zostały poinformowane o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w opisanym wyżej trybie. W ocenie Sądu rozpoznanie sprawy było konieczne z uwagi na charakter sprawy oraz długość trwającego postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Prawo do publicznej rozprawy, wynikające z art. 10 i art. 90 § 1 w zw. z art. 193 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), nie ma wszak charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Ograniczenia związane z epidemią są nadal, w większym lub mniejszym zakresie, utrzymywane. Przeprowadzenie w tych okolicznościach rozprawy zwiększyłoby zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym było w ocenie Sądu rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy a prawem do jej rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki. Rozpoznając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 tej ustawy, nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 wskazanej ustawy, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do stwierdzenia, że organ odwoławczy nie ustalił rzeczywistej daty, w której skarżąca Spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji organu I instancji, co powinien uwzględnić Sąd I instancji, stwierdzając naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa oraz uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca w ramach zarzutów kasacyjnych nie podnosi naruszenia przez Sąd I instancji art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ I instancji – w związku z art. 49 kpa, który stanowił podstawę zawiadomienia stron o wydaniu decyzji środowiskowej w formie obwieszczenia, jak i art. 134 kpa, który stanowił podstawę stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepisy te miały natomiast zasadnicze znaczenie w tej sprawie. Jak natomiast Sąd I instancji trafnie orzekł, podtrzymując stanowisko organu odwoławczego wyrażone w kwestionowanym przez Spółkę postanowieniu, zgodnie z art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji – jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 kpa. Stosownie do treści art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. A zatem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych kompleksowo regulują przytoczone powyżej przepisy art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 49 kpa. Postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg, jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 49 kpa. Wskazana tu norma może znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepis szczególny na to pozwala, nie może być natomiast samoistną podstawą przyjęcia tej formy zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie zwraca się uwagę, że przewidziana w art. 49 kpa forma doręczenia decyzji jest rozwiązaniem ekstraordynaryjnym, służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami aktu administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przewidują możliwość posłużenia się taką szczególną formą doręczenia, jaką jest publiczne ogłoszenie. Przepis art. 74 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy jest normą procesową określającą sposób doręczania decyzji w toku postępowania i jego stosowanie ma na celu przede wszystkim uproszczenie sposobu doręczania decyzji. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że liczba stron postępowania nie przekroczyła 20, a skoro tak, to organ I instancji nie miał podstawy do zastosowania art. 74 ust. 3 pkt 1 powyższej ustawy w związku z art. 49 kpa i doręczenie decyzji stronom postępowania powinno być dokonane wyłącznie w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach. Dokonując oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie był więc zobowiązany analizować, w jakiej dacie skarżąca Spółka dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy miał natomiast obowiązek ustalić, czy obwieszczenia dokonano w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami [jeśli tak, wówczas dopiero mógł ustalić, w jakiej dacie nastąpiło doręczenie będące skutkiem tego obwieszczenia (vide: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3429/21 – dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)]. Tego rodzaju oceny organ odwoławczy dokonał, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Stąd też zarzuty podniesione w podstawie skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz uczestniczki postępowania T. sp. z o.o. z siedzibą w P. Stosownie bowiem do art. 204 pkt 1 tej ustawy, w razie oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę, strona, która skargę kasacyjną wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ. Przepis ten nie przewiduje zatem zwrotu tego rodzaju kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasądzenia na rzecz wymienionej uczestniczki postępowania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego również i z tej przyczyny, że pismo zawierające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zostało wniesione po upływie czternastu dni od doręczenia jej odpisu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 179 zdanie pierwsze powołanej ustawy, strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 powołanej ustawy powoduje, że pismo to traci ten przymiot i staje się zwykłym pismem procesowym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło