III OSK 198/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1243/24 w sprawie ze skargi A.J. na pismo Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania uchwały o zmianie w obwodowej komisji wyborczej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1243/24, odrzucił skargę A.J. na czynność Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania uchwały o zmianie w obwodowej komisji wyborczej. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że Komisarz Wyborczy [...], postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2024 r., nr 1617/2024, wydanym na podstawie art. 184 § 1 pkt 6 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2408, dalej "Kodeks wyborczy") w sprawie zmiany w składzie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr [...] w gminie G., stwierdził wygaśnięcie członkostwa A.J. w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr [...] w gminie G., powołanej w celu przeprowadzenia wyborów organów jednostek samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r., w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków członka komisji. W dniu 7 kwietnia 2024 r. A.J. wniósł do Państwowej Komisji Wyborczej skargę na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 7 kwietnia 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza, pismem z dnia 9 kwietnia 2024 r. udzieliła odpowiedzi na skargę, wskazując okoliczności, które stanowiły powód odwołania A.J. ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr [...] w gminie G. Pismem z dnia 7 maja 2024 r. A.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, "Skargę na odmowę wydania uchwały w sprawie indywidualnej przez Państwową Komisję Wyborczą, wyrażoną w piśmie ZPOW.053.269.2024 z dnia 9 kwietnia 2024 r. lub, alternatywnie, na bezczynność i przewlekłość w tej sprawie". W odpowiedzi na skargę Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Następnie WSA w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił wniesioną skargę, podnosząc, że merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 P.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Sprawy niewymienione w powyższym katalogu, dotyczące aktów lub czynności w nim nieujętych, nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest odpowiedź Komisji z dnia 9 kwietnia 2024 r. Dalej WSA w Warszawie wyjaśnił, że Kodeks wyborczy przyznaje Państwowej Komisji Wyborczej ogólną kompetencję do rozpatrywania skarg na działalność okręgowych komisji wyborczych oraz komisarzy wyborczych, o czym wprost stanowi art. 160 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Jest to kompetencja wyłącznie przysługująca Komisji. Ponadto Kodeks wyborczy jako regulacja mająca cechy regulacji kompletnej, mającej szczególne znaczenie wobec zawartego w niej kompleksowego traktowania normowanych spraw, nie odwołuje się do ogólnej procedury administracyjnej. Powyższe oznacza dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej aktu lub czynności jedynie względem aktu lub czynności, wobec którego taka droga zaskarżenia została ustanowiona w Kodeksie wyborczym. Kodeks ten przewiduje możliwość zaskarżenia uchwał w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, o czym stanowi art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego, jak również mandatu wójta, zgodnie z treścią art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego. W poszczególnych przepisach Kodeksu wyborczego (m.in. art. 420 § 2 i art. 456 § 2) dopuszczono możliwość zaskarżenia postanowień Komisji. Odnoszą się one jednak do ustaleń komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych oraz ich zaskarżania przez odpowiednio radę właściwej gminy, powiatu lub grupę wyborców. Nieuprawnione jest rozszerzanie ustawowo określonego zakresu zaskarżenia podejmowanych (lub też niepodejmowanych) czynności Komisji. Takiego domniemania nie da się wyprowadzić z treści przepisów Kodeksu wyborczego. Ponadto jak zostało to ujęte w treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1627/23, skoro zadania i czynności podejmowane przez komisarza wyborczego nie są i nie mogą być władczymi działaniami organu administracji publicznej, to nie podlegają one - poza sytuacjami wyraźnie wskazanymi w Kodeksie wyborczym - kognicji sądów administracyjnych. Jednocześnie odnosząc się do żądania stwierdzenia bezczynności Komisji w wydaniu żądanego aktu, WSA w Warszawie wyjaśnił, że skoro organ, którego skarga dotyczy, nie wydaje decyzji administracyjnej (aktu lub czynności) w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, to na bezczynność organu w przedmiocie wydania takiego aktu skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji polegające na przyjęciu, że odmowa wydania przez Państwową Komisję Wyborczą uchwały w odpowiedzi na skargę złożoną na podstawie art. 160 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego przez członka obwodowej komisji wyborczej na postanowienie komisarza wyborczego, które odwołuje tego członka ze składu komisji lub stwierdza wygaśnięcie jego członkostwa w komisji (dalej akt) nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej - co WSA uzasadnia tym, że w przypadku aktów wydanych przez organy wyborcze, "dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej aktu lub czynności [ma miejsce] jedynie względem aktu lub czynności wobec którego taka droga zaskarżenia została ustanowiona w Kodeksie wyborczym" - podczas gdy w rzeczywistości akt podlega kontroli sądowoadministracyjnej na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. 2. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji polegające na przyjęciu, że bezczynność i przewlekłość w sprawie wydania przez PKW uchwały w odpowiedzi na skargę złożoną na podstawie art. 160 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego przez członka obwodowej komisji wyborczej na postanowienie komisarza wyborczego, które odwołuje tego członka ze składu komisji lub stwierdza wygaśnięcie jego członkostwa w komisji (dalej bezczynność) nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, co WSA uzasadnia tym, że "dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej aktu lub czynności [ma miejsce] jedynie względem aktu lub czynności wobec którego taka droga zaskarżenia została ustanowiona w Kodeksie wyborczym" - podczas gdy w rzeczywistości bezczynność podlega kontroli sądowoadministracyjnej na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. 3. art. 77 ust. 2 Konstytucji w zw. z jej art. 45 ust. 1 przez niewłaściwe zastosowanie, a konkretnie odmowę ich zastosowania, polegające na tym, że postanowienie stwierdza, iż skarga do sądu administracyjnego na akt i na bezczynność nie przysługuje, i co za tym idzie, stwierdza zamknięcie drogi sądowej w niniejszej sprawie - co stoi w rażącej sprzeczności z zakazem zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw, zawartym w art. 77 ust. 2 Konstytucji w zw. z jej art. 45 ust. 1; 4. art. 77 ust. 2 Konstytucji w zw. z jej art. 45 ust. 1 polegające na tym, że stwierdzając, iż skarga do sądu administracyjnego na akt i na bezczynność nie przysługuje, postanowienie stwierdza zamknięcie drogi sądowej w niniejszej sprawie; 5. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 8 P.p.s.a. oraz z art. 184, art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji polegające na tym, że WSA odrzucił skargę, mimo że w rzeczywistości sąd administracyjny jest właściwy w sprawie. Ewentualnie - gdyby powyższe zarzuty nie zostały uwzględnione – skarżący kasacyjnie wniósł o przedstawienie na podstawie art. 193 Konstytucji pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu o treści: "Czy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozumiany w ten sposób, że nie obejmuje - uchwały podjętej przez Państwową Komisję Wyborczą w odpowiedzi na skargę złożoną na podstawie art. 160 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego przez członka obwodowej komisji wyborczej na postanowienie komisarza wyborczego, które odwołuje tego członka ze składu komisji lub stwierdza wygaśnięcie jego członkostwa w komisji - oraz odmowy podjęcia takiej uchwały przez Państwową Komisję Wyborczą jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 2 Konstytucji?" W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz oddalenie wniosku o przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia odrzucającego skargę. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany takim wnioskiem, bowiem o tym, czy w sprawie skarga kasacyjna zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie decyduje Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając przy tym zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 P.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności sprawy oraz przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 powołanego przepisu w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Oceniając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy koncentruje się na ocenie dopuszczalności skargi na pismo PKW z dnia 9 kwietnia 2024 r. Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, że zaskarżone pismo (czynność) PKW nie mieści się w katalogu spraw poddanych właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., brak jest również przepisów szczególnych w Kodeksie wyborczym, które dopuszczałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Wobec czego, w ocenie WSA w Warszawie, skargę należało odrzucić, jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych. Zasadnie Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu zauważył, że kontrola działalności administracji publicznej podejmowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.) oraz inne niż określone w punktach 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Ponadto, jak stanowi art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przytoczone powyżej przepisy wyznaczają zatem zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada czy przedmiot skargi, tj. zaskarżony akt/czynność mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Oceniając zakres przedmiotowy wniesionej skargi, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga na pismo PKW z dnia 9 kwietnia 2024 r. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, nie można uznać, by wskazane w skardze pismo PKW z dnia 9 kwietnia 2024 r. stanowiło akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Pismo to nie posiada cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ani w znaczeniu procesowym, ani materialnym. Pod pojęciem "sprawa administracyjna" rozumie się bowiem sprawę powstałą wskutek żądania udzielenia jednostce uprawienia albo wszczęcia z urzędu postępowania bezpośrednio w celu ograniczenia, cofnięcia uprawnienia administracyjnego lub nałożenia, zwolnienia, ograniczenia lub rozszerzenia obowiązku administracyjnego bądź potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku, które wynikają z mocy samego prawa. Natomiast rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest takie działanie organu administracji publicznej, które podejmowane jest bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki bądź prawem wymagane potwierdzenie uprawnień lub obowiązków. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. o sygn. I OPS 3/07 stwierdzono, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślenia wymaga zatem, że dany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Musi więc istnieć związek między ustaleniem bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową) a możliwością realizacji takiego uprawnienia czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Zaskarżone pismo - na co wskazuje jego forma i treść - ma adresata, którym jest skarżący kasacyjnie. Pismo to nie zawiera jednak władczego rozstrzygnięcia o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach skarżącego, lecz zawiera odpowiedź na złożoną skargę dotyczącą odwołania go ze składu obwodowej komisji wyborczej. Zaskarżone pismo w żaden sposób nie kształtuje osobistej sytuacji prawnej strony. Z treści pisma jednoznacznie wynika, że stanowi ono w istocie akt o charakterze informacyjnym. PKW wyjaśniło skarżącemu kasacyjnie, że przepisy prawa wyborczego nie przewidują możliwości wniesienia skargi na postanowienie komisarza wyborczego w sprawie odwołania członka obwodowej komisji wyborczej, a tym samym PKW nie ma podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia komisarza wyborczego. Wyjaśniła, że jedynym organem właściwym do powołania obwodowych komisji wyborczych jest wyłącznie komisarz wyborczy i to komisarz wyborczy, w myśl art. 184 § 2 Kodeksu wyborczego, odwołuje członka obwodowej komisji wyborczej w przypadku podejmowania działań sprzecznych z prawem lub w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków przez członka komisji. Ponadto PKW przypomniała o obowiązkach wynikających z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego, tj. zapoznania się z całością wiążących członków komisji wyborczych wytycznych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosownia w wyborach i do bezwzględnego ich stosowania. W piśmie tym PKW nie rozstrzygała o uprawnieniach lub obowiązkach skarżącego kasacyjnie, lecz poinformowała skarżącego kasacyjnie o braku dopatrzenia się naruszeń wskazanych przez skarżącego kasacyjnie w skardze podważającej prawidłowość działania komisarza wyborczego, tj. ustosunkowała się do złożonej skargi. W świetle powyższego brak jest podstaw, by domniemywać władczego charakteru pisma z dnia 9 kwietnia 2024 r. oraz przypisywać mu cechy aktu administracyjnego, gdyż istotnie pismo to ma wyłącznie charakter informacyjny. W konsekwencji należy uznać, że pismo informujące o rozpatrzeniu skargi nie należy do żadnej z kategorii spraw wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a., a w szczególności nie stanowi ono aktu/czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem wniesiona skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie jest możliwe rozpoznanie skargi na bezczynność PKW w wydaniu żądanego aktu (uchwały), bowiem skargę na bezczynność można złożyć skutecznie do sądu administracyjnego tylko wówczas, gdy kompetencjom tego sądu podlega sprawa, która była przedmiotem zaskarżenia. Skarga zaś do sądu administracyjnego przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., albo gdy taką kontrolę sądową przewidują przepisy ustaw szczególnych. Jak zaś wywiedziono wyżej, przedmiot niniejszej skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych norm kompetencyjnych. Z tego też względu jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Wskazać ponadto należy, że w sprawie brak jest również przepisów szczególnych (o których mowa w art. 3 § 3 P.p.s.a.), które dopuszczałyby kontrolę sądowoadministracyjną. Przepisy Kodeksu wyborczego szczegółowo regulują zasady, tryb przygotowania i przeprowadzenia wyborów, podziału mandatów, ustalania wyników wyborów oraz ich weryfikację. Ponadto w sposób wyczerpujący wskazują, które czynności, akty i decyzje mające miejsce w procesie wyborczym, podlegają określonym trybom postępowania, a także, które organy i sądy są właściwe do rozpatrywania, z reguły w ściśle określonym czasie, tych spraw. Jest to zatem regulacja kompleksowa. Z przepisów Kodeksu wyborczego wynika, że działalność weryfikacyjno-kontrolna wszystkich stadiów postępowania wyborczego sprawowana jest przez Państwową Komisję Wyborczą, sądy powszechne i Sąd Najwyższy. Kodeks wyborczy tylko w dwóch przypadkach przewiduje kompetencję sądu administracyjnego w sprawach objętych tym Kodeksem. Mianowicie w art. 384 § 1 i w art. 493 § 1 przewidziano możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego (odpowiednio wójta), jednak określono także ściśle terminy złożenia i rozpatrzenia skargi, a w dalszych przepisach - konsekwencje orzeczeń sądu administracyjnego w tych sprawach. Kodeks wyborczy przewiduje również w konkretnych przypadkach prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienia PKW w zakresie postanowień komisarzy wyborczych dotyczących okręgów wyborczych i obwodów głosowania (art. 420 § 2, art. 456 i art. 12 § 14 Kodeksu wyborczego). W innych przypadkach Kodeks wyborczy nie przewiduje drogi sądowoadministracyjnej. Wynika z tego ogólna zasada, że Kodeks wyborczy przewiduje kompetencje sądów administracyjnych jedynie w ściśle określonych przypadkach, zatem – a contrario – w innych sytuacjach kompetencji takiej brak. Skoro przepisy Kodeksu wyborczego regulują wyczerpująco uprawnienia do kontroli procesu wyborczego przed sądami administracyjnymi, a zgodnie z Konstytucją tylko w drodze ustawy można zastrzec właściwość sądów administracyjnych, to nie można domniemywać właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach z zakresu prawa wyborczego innych niż wskazanych wprost w przepisach Kodeksu wyborczego. Z powyższych względów, jako nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na podstawie tego przepisu skarga podlega odrzuceniu przez sąd, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zaskarżone pismo Państwowej Komisji Wyborczej nie jest objęte zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i art. 3 § 3 P.p.s.a., to nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, a to oznacza, że skargę taką należało odrzucić. W konsekwencji za niezasadne należało zatem uznać zarzuty naruszenia art. 77 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w sprawie i zamknięcie drogi sądowej w sprawie. Rozstrzygnięcie wydanie w niniejszej sprawie nie stanowi o pozbawieniu skarżącego prawa do sądu. Fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego per se nie może stanowić naruszenia zasad konstytucyjnych określonych w powyższych przepisach. Nie jest to bowiem równoznaczne z wykluczeniem drogi sądowej w ogóle, a jedynie drogi przed sądem administracyjnym. Wskazać należy, że właściwość sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Już z tego przepisu wynika, że to ustawa wyznacza zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Nie można więc twierdzić, że ustawa określająca właściwość sądów administracyjnych nie może pozostawić poza zakresem kontroli sądu administracyjnego niektórych przejawów działalności administracji publicznej, ponieważ stanowiłoby to naruszenie innej zasady konstytucyjnej, wyrażonej w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, która zakazuje zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Należy bowiem pamiętać, że określenie w ustawie zakresu kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne wyznacza jedynie właściwość sądów administracyjnych. Ponadto podkreślenia wymaga, że zakaz zamykania drogi sądowej nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że w każdym czasie i w każdym stadium danej sprawy droga ta ma być otwarta (zob. TK – SK 41/04). Trybunał Konstytucyjny przyjmuje, że "nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa" (TK – SK 30/02). Nadto realizacja prawa do sądu uzależniona jest od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych/fiskalnych i materialnych). Wszystkie te wymogi służą pełnej realizacji wskazanych gwarancji konstytucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do wystąpienia, zgodnie z wnioskiem skarżącego kasacyjnie, do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż wystąpienie z pytaniem do Trybunału może mieć miejsce wówczas, gdy Sąd poweźmie wątpliwości co do konstytucyjności normy stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie, a w sprawie niniejszej jej nie dostrzegł. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 203 i art. 204 P.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie. Do tej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).