III OSK 2232/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-14

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Tamara Dziełakowska, Olga Żurawska - Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił w całości decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, która częściowo utrzymywała w mocy rozkaz personalny dotyczący odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z tej służby, podczas gdy sam sąd uznał część tej decyzji za zgodną z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uchylił w całości decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, mimo iż sam uznał część tej decyzji (dotyczącą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej) za zgodną z prawem. Sąd pierwszej instancji naruszył tym samym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Ponadto, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie spełniając wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., co uniemożliwiło kontrolę instancyjną i nie zawierało wskazań co do dalszego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z tej służby W. W. przez Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym uchylenie decyzji w całości mimo uznania jej części za zgodną z prawem oraz wadliwe uzasadnienie wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 816/19 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia 13 lutego 2019 r. nr 53/2019 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia od W. W. na rzecz Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 816/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 13 lutego 2019 r. nr 53/2019 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. nr [...] z [...] czerwca 2019 r. (pkt 1) oraz zasądził od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzecz skarżącej W. W. kwotę 480 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rozkazem personalnym z [...] czerwca 2017 r., nr [...], Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. odmówił skarżącej wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie nr [...] oraz zwolnienił z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania W. W. od ww. rozkazu, decyzją z 11 sierpnia 2017 r., nr 503/2017, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r. i w tym zakresie umorzył postępowania pierwszej instancji. Następnie W. W. wniosła skargę na ww. decyzję. Wyrokiem z 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1685/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał, że decyzja ta narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji nie rozstrzygnął sprawy w całości, albowiem rozstrzygnięciem nie objął odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, wskazaną na wstępie decyzją Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej oraz uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) zwanej dalej "k.p.a." w zw. z art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu decyzji przedstawił, że złożenie wniosku przez żołnierza o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby nie rodzi po stronie organu (dowódcy jednostki wojskowej) obowiązku zawarcia takiego kontraktu. Wniosek skarżącej został negatywnie zaopiniowany zarówno przez bezpośredniego przełożonego, tj. Dowódcę Sekcji, jak i przez Dowódcę Kompanii i Szefa Wydziału [...]. Zgodnie z ich opiniami, skarżąca od dnia rozpoczęcia służby przepracowała około 8 miesięcy, nie osiągając żadnych wyników w służbie patrolowej oraz w procesie szkoleniowym kompanii oraz nie wykazywała inicjatywy w realizacji stawianych jej zadań. Z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim w lutym 2016 r. skarżąca nie została skierowana na kurs przekwalifikowania dla szeregowych w Centrum Szkolenia ŻW w M. oraz nie brała udziału w egzaminach strzeleckich i z wychowania fizycznego. Dodatkowo zostało podkreślone, iż skarżąca nie posiada wiedzy, umiejętności i kompetencji potrzebnych do wykonywania obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym. Pismem z 25 marca 2019 r. W. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną na wstępie decyzję, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu organu pierwszej instancji, W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Sąd podkreślił, że ustawa z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173, ze zm.) zwana dalej "ustawą pragmatyczną" nie przewiduje automatycznego przedłużenia kontraktu, zaś rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Podstawową przesłanką zawarcia kontraktu są, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy pragmatycznej, potrzeby Sił Zbrojnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, przy zachowaniu odpowiednich standardów postępowania administracyjnego. Jakkolwiek organ ma prawo wyboru odpowiednich kandydatów do zajmowania określonych stanowisk służbowych, to nie wyjaśnił jednak w sposób dostateczny przyczyny odmowy zawarcia kolejnego kontraktu ze skarżącą, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie da się tego pogodzić z potrzebami Sił Zbrojnych RP. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w istocie przyczyną odmowy zawarcia kolejnego kontraktu była ciąża i macierzyństwo skarżącej, żołnierza – kobiety. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 71, art. 33 ust. 1 i 2 oraz art. 60 Konstytucji RP, oraz przepisów postępowania, co uzasadniało ich uchylenie. Skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), tj.: a) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez orzeczenie poza granicami sprawy, skoro w sentencji skarżonego wyroku Sąd uchyla orzeczenie nieistniejące, ponieważ nie istnieje rozkaz personalny Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. nr 29 z 26 czerwca 2019 r. (istniał rozkaz personalny Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. nr [...] z [...] czerwca 2017 r.), a tym samym nie istnieje żadna decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej utrzymująca w mocy taki rozkaz, zaś skarga dotyczyła wyraźnie decyzji nr 53/2019 Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 13 lutego 2019 r. utrzymującej w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. z [...] czerwca 2017 r., które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez orzeczenie o uchyleniu (w całości) zaskarżonej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. nr [...] z [...] czerwca 2019 r, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku na str. 10-11 Sąd jednoznacznie stwierdza, że "W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia 13 lutego 2019 r nr 53/2019 w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. z [...] czerwca 2016 r [znowu inna data - przyp. własny autora skargi kasacyjnej] nr [...] w części dotyczącej zwolnienia W. W. z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r i w tym zakresie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem", a jeżeli tak, to Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji w całości, lecz co najwyżej w części, tj. co do pkt 1 decyzji, zaś w pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu. Z kolei skarżone orzeczenie uznać należy za wewnętrznie sprzeczne, c) art. 145 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wniosek skarżącej o zawarcie kolejnego kontraktu, wymagający rozpatrzenia przez organy na skutek uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, stał się bezprzedmiotowy ze względu na konstrukcję art. 15 ust. 1 w zw. z art. 111 pkt 8 i w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330 ze zm.) - dalej również jako "ustawa pragmatyczna" i brak możliwości zawarcia kolejnego kontraktu w trybie art. 15 ustawy pragmatycznej z żołnierzem, który został już zwolniony ze służby (w sytuacji, gdy skutek w postaci zwolnienia nastąpił), a kolejny kontrakt z takim żołnierzem może być zawarty jedynie w trybie powołania do zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 9 i nast. ustawy pragmatycznej. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał więc obowiązek umorzyć postępowanie w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. d) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie, w jakim Sąd: - wadliwie przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia nie wskazując naruszonych przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a następnie nie sprostał obowiązkowi jej wyjaśnienia, z uzasadnienia wyroku można się bowiem jedynie domyślać, że Sąd dopatrzył się wadliwości uzasadnienia decyzji, podczas gdy uzasadnienie to było pełne, wyczerpujące i nie wskazywało na dowolność organu w skarżonym orzeczeniu, co naruszało art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, - wskazał, że w decyzji uznaniowej kontroli sądowoadministracyjnej podlega zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a jednocześnie wskazał, że skarżona decyzja zapadła w niespornym stanie faktycznym sprawy, trudno więc wywieść ze skarżonego kasacyjnie wyroku, czy do wspomnianych naruszeń w ocenie Sądu w ogóle doszło i jaki to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei sprawia, że skarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, jawi się natomiast jako pozbawiona argumentów merytorycznych polemika ze stanowiskiem organu, wyartykułowanym w uzasadnieniu skarżonej decyzji, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - nie sformułował żadnych wskazań dla organu co do dalszego postępowania, co prowadzi do naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ wobec orzeczenia wewnętrznie sprzecznego, uzasadnienia nie dającego zrozumienia motywów orzeczenia oraz braku wskazań co do dalszego procedowania nie jest w stanie wykonać wyroku w zgodzie z art. 153 p.p.s.a. Ponadto Komendant zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 2), tj.: a) błędną jego wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy pragmatycznej, polegające na nieuprawnionym wywiedzeniu z brzmienia tych przepisów, że potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej rozumiane w tym przypadku jako celowość zawarcia kolejnego kontraktu w celu kontynuowania służby wojskowej doznają ograniczenia ze względu na ciążę i macierzyństwo osoby wnioskującej o zawarcie kolejnego kontraktu, podczas gdy cel istnienia wojska sprowadza się do zapewnienia ochrony obywatelom, w tym szczególnie kobietom i dzieciom jako podmiotom ochrony, a warunkiem skuteczności realizacji takiego celu jest wyposażenie organów wojskowych w takie instrumenty prawne, które pozwalają im na dobór kadrowy osób zdyscyplinowanych, lojalnych i gotowych do poświęceń, z przyznaniem prymatu dobru społecznemu (potrzebom Sił Zbrojnych) przed interesem osobistym czy rodzinnym żołnierza, co też znajduje wyraz w judykaturze, b) niewłaściwe zastosowanie art. 71 w zw. z art. 33 oraz w zw. z art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku bezzasadnego uznania, że decyzja o niezawarciu kolejnego kontraktu ze skarżącą, podjęta w okolicznościach niezawinionego niewykonywania przez nią zadań służbowych i niepodnoszenia przez nią kwalifikacji na stanowisku (przez nieuczestniczenie w szkoleniach) była wyrazem dyskryminacji ze względu na płeć, podczas gdy decyzja taka - ze względu na przewidywany realny brak możliwości wykonywania zadań, była uzasadniona i zgodna z prawem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Komendant wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi jako niezasadnej. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 17 marca 2022 r., poinformowano strony postępowania, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm., dalej: uCOVID-19) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Naczelnego Sądu Administracyjnego z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, czy wyrażają zgodę na rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. W razie wyrażenia zgody, poinformowano o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. W przypadku braku zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zwrócono się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. W odpowiedzi na powyższe, zarówno organ jak i skarżąca kasacyjnie wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna ma częściowo usprawiedliwione podstawy. Słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji uchylając w zaskarżonym wyroku rozkaz personalny Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. nr [...] błędnie określił datę jego wydania na "26 czerwca 2019 r.". Tymczasem ten rozkaz personalny został wydany przez organ pierwszej instancji [...] czerwca 2017 r. Wynika to wprost ze znajdującego się w aktach sprawy rozkazu personalnego Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. wydanego w kontrolowanej sprawie wszczętej wnioskiem W. W. Zarzuconego uchybienia nie należy jednak traktować jako naruszenia art. 134 p.p.s.a. przez orzeczenie poza granicami sprawy, bowiem Sąd uchylił istniejące orzeczenie organu pierwszej instancji a jedynie podał omyłkowo inną datę wydania tego orzeczenia, którą można sprostować w trybie art. 156 p.p.s.a. Trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy uznał, że zaskarżona decyzja częściowo tj. w punkcie 2, jest zgodna z prawem. Uchylona zaskarżonym wyrokiem decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej została wydana w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1685/17, którym uchylono wcześniejszą decyzję tego organu ze względu na to, że organ II instancji, rozstrzygając sprawę nie rozpoznał i nie rozstrzygnął jej w całości. Skarżona aktualnie decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej zawierała więc, stosownie do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – dwa rozstrzygnięcia. W zaskarżonym wyroku jedno z tych rozstrzygnięć, zawarte w punkcie 2 decyzji Nr 53/2019 Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 13 lutego 2019 r. zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaakceptowane, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku (strona 10-11), w którym stwierdził: "W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 13 lutego 2019 r. Nr 53/2019 w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w części dotyczącej zwolnienia W. W. z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r. i w tym zakresie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem." Sąd przytoczył obszerną argumentację przemawiającą za trafnością tego stanowiska. Jeżeli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części odpowiada prawu, to nie miał podstaw do uchylenia decyzji w całości w tym w części rozstrzygającej o zwolnieniu skarżącej W. W. z pełnienia zawodowej służby wojskowej z dniem 13 listopada 2017 r. - skoro organ drugiej instancji prawidłowo uchylił rozkaz personalny organu pierwszej instancji w tej części i prawidłowo umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W rezultacie Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uchylił też w całości rozkaz personalny Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w K. z [...] czerwca 2017 r. Natomiast nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 145 § 3 p.p.s.a., bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, wniosek skarżącej o zawarcie kolejnego kontraktu nie stał się bezprzedmiotowy ze względu na konstrukcję art. 15 ust. 1 w zw. z art. 111 pkt 8 i w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do treści art. 111 pkt 8 tej ustawy żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej między innymi wskutek: "upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu". Tymczasem kwestia zawarcia na wniosek skarżącej, kolejnego kontraktu jest nadal przedmiotem niniejszego postępowania. Ta okoliczność powoduje, że nadal możliwe jest zawarcie ze skarżącą kolejnego kontraktu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wykładnia tych przepisów zaproponowana przez organ w skardze kasacyjnej czyniłaby niemożliwe zawarcie nowego kontraktu, nawet w sytuacji uchylenia przez Sąd wadliwej decyzji o odmowie zawarcia nowego kontraktu, a taka konstatacja musiałaby wynikać wprost z przepisów tej ustawy, co jednak nie ma miejsca. Słusznie natomiast zarzucono w skardze kasacyjnej, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wypełnia wskazań z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli instancyjnej przez Sąd kasacyjny. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ administracji, uzasadnienie powinno zwierać wskazania co do dalszego postępowania. Co do wskazania podstawy prawnej wyroku należy przyznać, że Sąd pierwszej instancji wskazał jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., jednak nie wskazał, które przepisy postępowania zostały naruszone. Natomiast w zakresie prawa materialnego powołał przepisy Konstytucji RP ale poza ich zacytowaniem, nie wyjaśnił dlaczego miałyby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Przy czym za takie wyjaśnienie nie można uznać wskazanie, że "zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji, w zakresie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu, narusza wskazane normy konstytucyjne, bowiem w istocie przyczyną takich rozstrzygnięć była ciąża i macierzyństwo skarżącej, żołnierza – kobiety". Ponadto Sąd nie wskazał, aby zostały naruszone przepisy prawa materialnego na podstawie, których orzekały organy w sprawie, w szczególności art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Uzasadniona jest zatem wątpliwość, czy działając w granicach prawa materialnego, tj. na podstawie przywołanych w decyzjach przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organy mogły się dopuścić naruszenia przepisów art. 71 ust. 2, art. 33 ust. 1 i 2 i art. 60 Konstytucji RP, na co wskazuje Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddaje w wątpliwość stanowisko Sądu, bowiem Sąd uznał z jednej strony prawo organu do takiego doboru kadrowego, które pozwala na zapewnienie ciągłości funkcjonowania podległej mu jednostki wojskowej z uwzględnieniem realizacji zadań obronnych, a z drugiej strony pozbawił go de facto swobody podjęcia decyzji o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu w stosunku do żołnierza-kobiety, która przez większość kontraktu (przedłużonego z powodu ciąży i macierzyństwa) nie wykonywała zadań. Zarzut dyskryminacji ze względu na płeć czy macierzyństwo nie został przez Sąd meriti uzasadniony żadnymi konkretnymi wskazaniami. Poglądowi organów wyrażonemu w uzasadnieniach ich orzeczeń, dotyczącemu negatywnej rekomendacji kolejnych przełożonych służbowych i 20 miesięcznej absencji w służbie (z przyczyn od skarżącej niezależnych) Sąd nie przeciwstawił wytknięcia konkretnych zachowań dyskryminujących organu. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie sformułował żadnych wskazań dla organu co do dalszego postępowania, co prowadzi do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy wobec uzasadnienia nie dającego zrozumienia motywów orzeczenia i braku wskazań co do dalszego procedowania, nie będzie w stanie wykonać wyroku w zgodzie z art. 153 p.p.s.a. Wykazane wyżej uchybienia Sądu, czynią przedwczesnym odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od W. W. na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, których powstanie nie wynikało z jej postępowania, lecz uchybień Sądu, co należy uznać za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu tego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło