III OSK 2840/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mianowanie policjanta na wyższe stanowisko służbowe, pomimo spełnienia formalnych wymogów, jest decyzją uznaniową przełożonego, a sąd administracyjny może jedynie badać, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Mianowanie policjanta na wyższe stanowisko służbowe jest decyzją uznaniową przełożonego, który ma prawo kształtować politykę kadrową. Sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości zmian kadrowych ani ingerowania w politykę kadrową formacji. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych ogranicza się do sprawdzenia, czy decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego, nie jest dowolna i została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. W przypadku braku wakatu na stanowisku odpowiadającym faktycznie wykonywanym zadaniom, awans na inne wyższe stanowisko jest dopuszczalny.Stan faktyczny
Funkcjonariusz D.F. został zwolniony ze dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowany na wyższe stanowisko referenta w Komendzie Miejskiej Policji. Skarżący uważał, że powinien zostać mianowany na stanowisko przewodnika psa służbowego, które lepiej odpowiada jego faktycznie wykonywanym zadaniom i spełniał wymagania formalne. Zarówno organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznali, że mianowanie jest decyzją uznaniową, a brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 824/19 w sprawie ze skargi D.F. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowania na wyższe stanowisko służbowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.F. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 824/19 oddalił skargę D.F. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowania na wyższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Komendant Miejski Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] zwolnił z dniem 30 czerwca 2019r. D.F. ze stanowiska policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego [...] Wydziału Prewencji KMP [...] i z dniem 1 lipca 2019 r. mianował na wyższe stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego [...]Wydziału Prewencji KMP [...] w 3 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1,811 kwoty bazowej i stawką uposażenia zasadniczego - 2760zł oraz podwyższył na stałe dodatek służbowy do kwoty 200 zł. Jednocześnie utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] o przyznaniu dodatku za opiekę nad psem służbowym w wysokości 10% kwoty bazowej.
Jako podstawę prawną wydania powyższego rozkazu personalnego przyjął art. 32 ust. 1 i 2, art. 101, art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm., dalej jako "ustawa o Policji") oraz § 2 pkt 1, § 6 ust. 1 pkt 3 oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.). W uzasadnieniu rozkazu wskazano, iż funkcjonariusz pełni służbę w Ogniwie Patrolowo-Interwencyjnym [...] Wydziału Prewencji. Zadania realizuje prawidłowo z uwzględnieniem nakładu pracy oraz czasu właściwego dla danego zadania. Cechuje go odpowiedzialność. Przestrzega terminów realizacji. Posiada umiejętności prawidłowego planowania własnej pracy adekwatnie do okoliczności. Jest policjantem sumiennym i zdyscyplinowanym. Systematycznie podnosi kwalifikacje zawodowe. W dniu 10 maja 2019 r. ukończył kurs dla przewodników psów służbowych. Powyższe daje rękojmię bardzo dobrej realizacji zadań służbowych na stanowisku referenta. Zwiększony zakres obowiązków daje również podstawę do podwyższenia dodatku służbowego.
Komendant Wojewódzki Policji [...], po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze stanowiska i daty mianowania na wyższe stanowisko oraz podwyższenia na stałe dodatku służbowego, a następnie określił nowy termin zwolnienia ze stanowiska na dzień 14 sierpnia 2019 r. i mianował z dniem 15 sierpnia 2019 r. na wyższe stanowisko oraz podwyższył na stałe dodatek służbowy, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Powołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, choć nie wskazano w nim kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Natomiast art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, określa, że mianowanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji oraz wskazał, że minimalne wskazania dla poziomu wykształcenia, kwalifikacji zawodowych oraz liczby lat służby określa dla każdego ze stanowisk służbowych tabela nr 2 stanowiąca załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. Nr 123, poz. 857 ze zm.).
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji ma charakter administracyjnoprawny, a jego cechą szczególną jest podległość, której charakter i zakres sprawia, że nie występuje w nim równorzędność tworzących je podmiotów. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonemu decyzji o mianowaniu na określone stanowisko służbowe. Oznacza to, że mianowanie jest decyzją uznaniową. Zatem przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych przysługuje prawo wyboru stosownych rozwiązań w zakresie kształtowania polityki kadrowej i nie ciąży na nim obowiązek realizacji wniosku policjanta wychodzącego z inicjatywą awansu zawodowego. Określone w przepisach szczególnych wymagania w zakresie wykształcenia i kwalifikacji stanowią warunki dopuszczające mianowanie na określone stanowisko, ale nie dają one podstaw do występowania z roszczeniem o mianowanie na wyższe stanowisko, gdyż ostatecznie to przełożonemu ustawodawca pozostawił ocenę spełnienia kryteriów. Tak więc sam fakt spełnienia przez funkcjonariusza warunków wskazanych w cyt. rozporządzeniu do mianowania na stanowisko przewodnika psa służbowego, nie jest przesłanką obligatoryjną dla przełożonego właściwego w sprawach osobowych do awansowania go na to stanowisko służbowe.
Komendant stwierdził ponadto, że do mianowania policjanta na wyższe stanowisko służbowe, oprócz spełnienia warunków formalnych, konieczny jest również wakat na tym stanowisku. Tymczasem w Komendzie Miejskiej Policji [...] etat przewodnika psa służbowego jest obecnie zajęty.
Powołując treść § 10 zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28.09.2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r. poz. 50 ze zm.), organ odwoławczy stwierdził, że to komendant powiatowy/miejski Policji podejmuje decyzje w sprawie tworzenia, likwidacji lub przekształcania komórek w komendzie powiatowej/ miejskiej Policji. Strukturę etatową ustala się z zachowaniem proporcji między liczbą stanowisk policyjnych w poszczególnych korpusach a ogólną liczbą stanowisk policyjnych w skali województwa (§13 ust. 1 cyt. zarządzenia). Liczba etatów w poszczególnych korpusach w danej komendzie powiatowej czy miejskiej Policji w województwie, określona jest zarządzeniem organizacyjnym właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Komendant powiatowy/miejski Policji może przekształcać strukturę podległej sobie jednostki z uwzględnieniem proporcji wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w zarządzeniu organizacyjnym. Komendant Wojewódzki Policji [...] zarządzeniem organizacyjnym nr 7/15 z dnia 26.06.2015 r. określił strukturę etatową Komendy Miejskiej Policji [...] przyznając m.in. 117 stanowisk ze stopniem etatowym w korpusie aspirantów. W obecnie obowiązującej strukturze etatowej KMP [...] zostały wykorzystane wszystkie przyznane etaty w korpusie aspirantów i bez likwidacji istniejących stanowisk, tj. asystent, detektyw, kierownik posterunku, dzielnicowy w innych komórkach organizacyjnych nie jest możliwe utworzenie kolejnych stanowisk przewodnik psa służbowego.
Komendant wyjaśnił także, że "przewodnik psa służbowego" to nazwa policyjnego stanowiska służbowego, a nie funkcja związana z opieką nad psem służbowym, z tytułu której, na podstawie § 11 rozporządzenia MSWiA z dnia 06.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi łat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.) za opiekę nad przydzielonym psem służbowym funkcjonariusz otrzymuje dodatek w wysokości 10% kwoty bazowej na każdego psa służbowego.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. Był on bowiem decyzją uznaniową przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Skargę na rozkaz personalny złożył D.F.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozkazie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") uznał, że skarga jest bezzasadna.
Na wstępie Sąd pierwszej instancji podniósł, że dla stosunków służbowych, do jakich należy stosunek łączący funkcjonariusza z Policją, cechą szczególną i charakterystyczną jest podległość służbowa, której zakres i charakter sprawia, że nie występuje w nich równorzędność podmiotów je tworzących. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest m.in. pozostawienie jego przełożonemu decyzji o mianowaniu na określony stopień służbowy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na wyższe stanowisko służbowe, przenoszenia, zwalniania z tych stanowisk są właściwi przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy, powiatowi (miejscy) oraz komendanci szkół policyjnych. Decyzje w sprawach mianowania na stanowisko służbowe i zwolnienia ze stanowiska służbowego w Policji, o jakich mowa w ww. przepisie, są decyzjami uznaniowymi.
Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o Policji mianowanie lub powołanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji. Oznacza to, że określone w przepisach szczególnych wymagania w zakresie wykształcenia i kwalifikacji stanowią warunki dopuszczające mianowanie na określone stanowisko, ale nie są podstawą roszczenia o mianowanie na wyższy stopień, bowiem ostatecznie to przełożonemu ustawodawca pozostawił ocenę spełnienia bądź nie przez funkcjonariusza kryteriów do mianowania na kolejny stopień awansu służbowego. To zatem właściwy przełożony funkcjonariusza jest kreatorem tego typowego aktu mianowania, uprawnionym do kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Tego rodzaju sprawy, wynikające z relacji między przełożonymi i podwładnymi, uznawane są za należące do kategorii spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania danej służby, w których prawo do sądu jest ograniczone, co jest konsekwencją szczególnych cech stosunków służbowych.
Mianowanie, jak podkreśla się w orzecznictwie, jest decyzją uznaniową za czym przemawia użycie w § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 19.06.2007 r. zwrotu "policjant może być mianowany na wyższe stanowisko służbowe, jeżeli spełnia łącznie wymagane warunki". Trafnie zatem zauważa organ, iż Komendantowi Miejskiemu Policji [...] przysługuje prawo wyboru stosownych rozwiązań w zakresie kształtowania polityki kadrowej i nie ciąży na nim obowiązek realizacji wniosku policjanta wychodzącego z inicjatywą awansu zawodowego.
Nadto, jak podkreślił WSA w Bydgoszczy, istnieje ograniczenie sądowej kontroli tego rodzaju decyzji personalnych (tj. mianowania na stanowisko służbowe w Policji). Wynika to z faktu, że sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości zmian kadrowych i organizacyjnych w jednostkach Policji, jak również nie może ingerować w politykę kadrową tej formacji. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych jest ograniczona do sprawdzenia, czy wydana decyzja mieści się w granicach uznania administracyjnego, czy podjęta decyzja nie jest dowolna i została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie, warunki te zostały zachowane, ponieważ kontrolowana decyzja wskazuje na przesłanki, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji o mianowaniu skarżącego na stanowisko referenta, w szczególności na jego kwalifikacje ogólne i zawodowe. Bezspornym w sprawie pozostaje, że stanowisko referenta, na które mianowano skarżącego zaskarżonym rozkazem personalnym jest stanowiskiem wyższym wobec dotychczas zajmowanego w Komendzie Miejskiej Policji [...] stanowiska policjanta, zarówno pod względem warunków finansowych, tj. grupy zaszeregowania, jak również stażu służby.
Powyższe w ocenie WSA w Bydgoszczy powoduje, że kontrolowany rozkaz personalny wbrew zarzutom skargi, nie nosi cech dowolności. Zarówno jej uzasadnienie spełnia podstawowe wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jak też okoliczności faktyczne sprawy, wystarczająco wykazują powody mianowania skarżącego na stanowisko służbowe referenta. Skoro Komendant Miejski Policji, działając w ramach dyskrecjonalnej władzy kształtowania stosunków służbowych podległych funkcjonariuszy oraz przysługujących mu uprawnień w zakresie prowadzenia polityki kadrowej, nie dopatrzył się istnienia wystarczających przesłanek, które przemawiałyby za awansowaniem skarżącego na stanowisko przewodnika psa służbowego, to tym samym brak jest podstaw do uznania, że zaskarżony rozkaz personalny narusza prawo.
W dniu 20 lutego 2020 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D.F., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, że:
1. został wydany z naruszeniem przepisów art. 32 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (załącznik nr 2 poz. 106 tego rozporządzenia), przez niewłaściwe przyjęcie, że w sprawie doszło do mianowania skarżącego na właściwe, mimo że wyższe, stanowisko służbowe;
2. został wydany z naruszeniem art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie i zaniechanie zbadania przez Sąd pierwszej instancji zarzutów skargi i utrzymanie w mocy wadliwych decyzji wydanych w sprawie, które to decyzje naruszały przepisy prawa oraz zasady prawdy obiektywnej, przekonywania, zasady wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
Zdaniem skarżącego kasacyjnie zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o Policji mianowanie funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 34 ustawy o Policji, a dokonuje tego właściwy przełożony służbowy. Oczywiście politykę kadrową realizuje właściwy przełożony, jednakże nie powinien on tworzyć fikcji, gdzie faktycznie realizowane obowiązki wynikające z karty stanowiska są oczywiście sprzeczne z jego nazwą, a tak jest w niniejszym przypadku. Skarżący zajmować ma stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego w KMP [...], gdy faktycznie realizuje zadania przewodnika psa służbowego. Co więcej skarżący spełnia wszystkie wymagania konieczne do mianowania na stanowisko przewodnika psa służbowego zawarte w rozporządzeniu Ministra.
Nadto stosownie do art. 7 k.p.a., "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Niewątpliwie w niniejszej sprawie powyższa zasada słusznego interesu obywatela nie została zastosowana. Funkcjonariusz spełniając wszystkie warunki powinien być mianowany na stanowisko służbowe przewodnika psa służbowego i niewłaściwym jest, aby funkcjonariusz Policji zajmował stanowisko służbowe, na którym wykonywać ma czynności służbowe właściwe innemu stanowisku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Zarzuty skargi kasacyjnej w istocie zmierzają do wykazania, że skarżący kasacyjnie powinien być mianowany na inne stanowisko służbowe, które odpowiada jego faktycznie wykonywanym zadaniom.
Na wstępie należy przypomnieć, że wydane na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy o Policji rozkazy personalne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i mianowania na inne stanowisko służbowe są wydawane w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawach sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu takiego rozkazu personalnego nie przekroczono granic uznania administracyjnego.
Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu na inne stanowisko doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niewątpliwie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, stanowisko, na które został mianowany funkcjonariusz odpowiada jego wykształceniu, kwalifikacjom zawodowym (ukończone kursy w zakresie w m.in. pracy z psem służbowym) oraz stażowi pracy w Policji. W procesie wydawania decyzji zostały uwzględnione interesy obu stron. Organ bowiem awansował skarżącego, mianując go na wyższe stanowisko referenta w KMP [...] zaszeregowane w 3 grupie z mnożnikiem 1.811 i stawką uposażenia zasadniczego 2.760 zł miesięcznie, ale również musiał uwzględnić fakt braku wakatu na stanowisku przewodnika psa służbowego w tej jednostce. Wskazać w tym miejscu należy, że charakter stosunku służbowego funkcjonariusza służby mundurowej powoduje, że interes służby utożsamiany z interesem społecznym posiada charakter podstawowy i powinien być przede wszystkim brany pod uwagę przy wydawaniu rozkazów personalnych na podstawie art. 23 ust. 1 w zw. z art 34 ust. 1 ustawy o Policji.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), które wynoszą 240 zł i obejmują opłatę za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło