III OSK 419/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-24
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu wzywające do zapłaty opłaty za udostępnienie informacji publicznej, które zostało wysłane równolegle z udostępnieniem informacji i wskazuje na już poniesione koszty, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie poprzedzało go prawidłowe powiadomienie o wysokości opłaty i możliwości zmiany wniosku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo organu wzywające do zapłaty opłaty za udostępnienie informacji publicznej, które zostało wysłane równolegle z udostępnieniem informacji i wskazuje na już poniesione koszty, nie jest aktem administracyjnym podlegającym zaskarżeniu. Kluczowe jest prawidłowe doręczenie wnioskodawcy powiadomienia o wysokości opłaty i możliwości zmiany wniosku, co stanowi warunek nałożenia opłaty. Brak takiego prawidłowego doręczenia skutkuje niemożnością pobrania opłaty.Stan faktyczny
L.L. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sprawozdań budżetowych i danych statystycznych. Organ wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego, uznając wniosek za dotyczący informacji przetworzonej. Następnie organ częściowo udzielił odpowiedzi i poinformował o konieczności poniesienia dodatkowych kosztów w wysokości 2.600 zł za udostępnienie informacji w formie elektronicznej, wzywając do zapłaty w terminie 14 dni. Informacja została udostępniona na płycie CD, a organ wszczął postępowanie egzekucyjne z powodu braku zapłaty. L.L. złożył skargę na akt Prezydenta Miasta ustalający wysokość opłaty, kwestionując otrzymanie pisma z dnia 17 lutego 2020 r. z informacją o kosztach. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając pismo z 3 kwietnia 2020 r. za wezwanie do zapłaty, a nie akt administracyjny podlegający zaskarżeniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 697/20 o odrzuceniu skargi L.L. na akt Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 697/20, odrzucił skargę L.L. na akt Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2020 r. w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej, jako niedopuszczalną.
Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
L.L. w dniu 16 stycznia 2020 r. złożył do Prezydenta Miasta [...] za pośrednictwem elektronicznego dziennika podawczego wniosek o udostępnienie informacji publicznej na temat rocznych sprawozdań budżetowych za lata 2010-2016 dla każdego przedszkola samorządowego, również dla przedszkoli integracyjnych, w tym placówek oświatowych działających w zespołach, dla Gminy Miejskiej [...] oraz dla Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Szkół i Przedszkoli. Ponadto wniósł o udostępnienie informacji o wskazanie rzeczywistej liczby dzieci odpowiednio w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych oraz uczniów w szkołach podstawowych i gimnazjach (również dla każdej ze szkół), dla których organem prowadzącym była Gmina Miejska [...] za lata 2010-2016, z podziałem na poszczególne miesiące roku, zaś ewentualnie za te lata wskazanie statystycznej liczby uczniów i przedszkolaków zgodnie z Systemem Informacji Oświatowej według stanu na marzec i wrzesień 2010-2016 r. Nadto wniósł o przesłanie metryczki subwencji oświatowej Gminy Miejskiej [...] za lata 2010-2016. Wnioskodawca domagał się przekazania żądanych informacji w formie elektronicznej na podany we wniosku o udostępnienie informacji adres e-mail lub za pośrednictwem Poczty Polskiej.
Pismem z dnia 28 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p."), wezwał wnioskodawcę o wykazanie, iż uzyskanie informacji publicznej, o której mowa we wniosku, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W piśmie wskazano, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. Wezwanie zostało wysłane na adres e-mail wskazany we wniosku.
Skarżący w dniu 31 stycznia 2020 r. odpowiedział na wezwanie. Organ przyjął wyjaśnienie wnioskodawcy co do wykazania interesu publicznego i w dniu 17 lutego 2020 r. udzielił wnioskodawcy częściowej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji, przesyłając odpowiedź na punkty: pkt 6 – zestawienie ogólnej liczby dzieci/uczniów w oddziałach przedszkolnych, szkołach podstawowych i gimnazjach, których źródłem danych jest System Informacji Oświatowej według stanu na 31 marca 2010-2016 oraz 30 września 2010-2016, pkt 9 – skany metryczki subwencji oświatowej miasta [...] za lata 2010-2016. Wnioskodawca został poinformowany, iż na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. odpowiedź na pozostałe punkty, tj. 1-5 oraz 7-8 zostanie udzielona w terminie do 7 kwietnia 2020 r. z powodu konieczności przygotowania skanów dokumentów. W powołanym piśmie zamieszono również informację: "Jednocześnie informuję, że w wyniku udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Urząd Miasta [...] będzie musiał ponieść dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji (art. 15 u.d.i.p.). Koszt został oszacowany na podstawie kwerendy ilości dokumentów, które zostaną udostępnione w formie skanów w ilości 11.000 stron i wyniosą 2.600,00 zł. Jest to koszt udostępnienia dokumentacji w formie elektronicznej, na który składa się m.in. eksploatacja sprzętu, transport dokumentacji z zakładowej składnicy akt do siedziby jednostki i z powrotem (w miejscu składowania akt przy u. [...] nie ma możliwości wykonania takiej ilości kopi/skanów). Opłatę odpowiadającą powyższym kosztom w wysokości 2.600 złotych należy przelać na rachunek bankowy (...). Wobec powyższego proszę w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej odpowiedzi na wniosek, wnieść ww. opłatę, bądź powiadomić Urząd Miasta [...] o wycofaniu wniosku, bądź dokonać zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji publicznej. Brak informacji o wycofaniu wniosku, bądź brak dokonania zmiany w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji publicznej ww. terminie, skutkuje udostępnieniem informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem kosztów. Niewniesienie opłaty spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenia kosztami". Pismo to zostało przesłane wnioskodawcy na adres e-mail, z którego wysłano wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W dniu 3 kwietnia 2020 r. wnioskodawcy udostępniono pozostałe informacje: roczne sprawozdania, według stanu na 31 grudnia, za lata 2010-2016 dla każdego przedszkola samorządowego oraz dla każdego zespołu, którego składową jest przedszkole; roczne sprawozdania, według stanu na 31 grudnia, za lata 2010-2016 dla Gminy Miejskiej [...]; roczne sprawozdania, według stanu na 31 grudnia, za lata 2010-2016 Zespołu Ekonomiki Oświaty. Ze względu na obszerność danych odpowiedź została wysłana do wnioskodawcy za pośrednictwem Poczty Polskiej z nagraną płytą CD. W piśmie tym zamieszono również informację: "Jednocześnie informuję, że w wyniku udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Urząd Miasta [...] poniósł dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji (art. 15 u.d.i.p.). Koszt został oszacowany na podstawie kwerendy ilości dokumentów i wyniósł 2.600,00 zł. Jest to koszt udostępnienia dokumentacji w formie elektronicznej, na który składa się m.in. eksploatacja sprzętu, transport dokumentacji z zakładowej składnicy akt do siedziby jednostki i z powrotem (w miejscu składowania akt przy ul. [...] nie było możliwości wykonania kopi/skanów). Do dnia udzielenia odpowiedzi na Pana wniosek o udzielenie informacji publicznej, na rachunek bankowy Urzędu Miasta [...] (...) nie wpłynęła żądana kwota. O kosztach udostępnienia informacji publicznej, został Pan poinformowany w udzielonej odpowiedzi z 17 lutego 2020 r. W związku z powyższym zostaje wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenia kosztami".
Pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. L.L. wniósł skargę na akt Prezydenta Miasta [...], wyznaczający wysokość opłaty za dostęp do informacji publicznej, podjęty w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej nr sprawy: [...] (pismo z dnia 3 kwietnia 2020 r., doręczone skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2020 r.), na mocy którego wyznaczono opłatę w wysokości 2.600,00 złotych".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z akt sprawy oraz pism stron wynika, że pismo organu z dnia 17 lutego 2020 r. zostało przesłane przez organ do wnioskodawcy pocztą elektroniczną na adres e-mail podawany w toku postępowania (w stopce kolejnych pism). Skarżący kwestionuje otrzymanie tego pisma podnosząc, że we wniosku wskazywał inny adres e-mail, a skrzynka pocztowa, do której pismo zostało wysłane, była nieczynna.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r. odrzucił skargę.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej "u.d.i.p."), jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust. 2).
Powiadomienie o wysokości opłaty, o którym mowa w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., postrzegane jest jako sui generis akt administracyjny, a tym samym jako oświadczenie woli organu zorientowane na wywołanie skutków prawnych; ma ono zdeterminowane prawem miejsce w sekwencji czynności organu i do jego cech konstytutywnych należy niewątpliwie uprzedniość wobec ewentualnego udostępnienia informacji publicznej. Tak rozumiany akt jest kwalifikowany jako "inny akt z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a."), który potencjalnie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
W ocenie WSA w Krakowie, skarżący wniósł jednak skargę na pismo organu z dnia 3 kwietnia 2020 r., które nie ma znamion powiadomienia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Pismo to zostało wystosowane równolegle z udostępnieniem informacji publicznej i wskazuje na już poniesione koszty, a nie na koszty antycypowane. Oświadczenie organu zawarte w tym piśmie obiektywnie nie mogło rodzić żadnych skutków prawnych i w zamyśle organu takich skutków prawnych rodzić nie miało. Organ odwołał się przecież do wcześniejszego pisma z dnia 17 lutego 2020 r. Pismo organu z dnia 3 kwietnia 2020 r. ma tak naprawdę cechy li tylko wezwania do zapłaty – wezwania do wykonania obowiązku wykreowanego wskutek podjętych wcześniej czynności – i jako takie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy potencjalnym przedmiotem skargi mogłoby być oświadczenie organu zawarte w piśmie z dnia 17 lutego 2020 r.; gdyż to pismo niewątpliwie zorientowane było na wywołanie skutków prawnych, o których mowa w art. 15 u.d.i.p.
Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożył skarżący. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną, podczas gdy bezsprzecznie czynność związana z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej może stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego, a taką skargę złożył skarżący;
2. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona przeciwko pismu Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2020 r., podczas gdy przedmiotem skargi była czynność Prezydenta Miasta [...] związana z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej, a nie konkretne pismo, co skarżący wyraził w skardze, oznaczając jako przedmiot skargi czynność Prezydenta Miasta [...] związaną z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że przedmiotem skargi nie czynił żadnego konkretnego pisma, lecz określoną czynność Prezydenta Miasta [...] związaną z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Faktycznie skarżący wskazuje na pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2020 r., lecz wynika to z faktu, że dopiero to pismo zostało skarżącemu doręczone i dopiero z treści tego pisma skarżący uzyskał wiedzę na temat tego, że Prezydent Miasta [...] żąda od niego opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Tym samym nie może budzić żadnych wątpliwości fakt, że skarżący w złożonej skardze powołuje się na treść pisma z dnia 3 kwietnia 2020 r., zwłaszcza, że pismo z dnia 17 lutego 2020 r. nie zostało skarżącemu doręczone. Skarżący nie znał treści tego pisma i w żaden sposób nie mógł odnosić się do jego treści. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w ramach niniejszego postępowania kwestionował wysokość ustalonej przez Prezydenta Miasta [...] opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie w ramach zarzutów skargi skarżący wskazywał na nieprawidłowości Prezydenta Miasta [...] w tym zakresie, podkreślając, że nie został uprzednio wezwany w trybie u.d.i.p. do modyfikacji wniosku oraz nie powiadomiono go, że złożony przez niego wniosek będzie wiązał się z koniecznością pokrycia opłaty za udostępnienie informacji publicznej. WSA w Krakowie wskazuje, że ewentualny brak odebrania przez skarżącego pisma z dnia 17 lutego 2020 r. nie ma znaczenia dla ważności podjęcia czynności. Nie można się z tym zgodzić, gdyż doręczenie skarżącemu powiadomienia o ewentualnej i potencjalnej wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej stanowi warunek jej nałożenia.
W ocenie skarżącego kasacyjnie, stanowisko WSA w Krakowie dotyczące tego, kiedy należy złożyć skargę na czynność związaną z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej pozostaje sprzeczne z innymi poglądami wyrażanymi w judykaturze, m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 listopada 2016 r., IV SA/Gl 455/16, w którym Sąd ten rozpoznał merytorycznie skargę od ostatecznej czynności związanej z ustaleniem opłaty za udostępnienie informacji publicznej, a jako tę czynność określił wystawienie przez organ noty księgowej.
Jednocześnie z pola widzenia WSA w Krakowie uchodzi fakt, że pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 lutego 2020 r. nie zostało skarżącemu doręczone. Tym samym przed otrzymaniem informacji publicznej oraz przed otrzymaniem pisma z dnia 3 kwietnia 2020 r. skarżący nie mógł wnieść skargi na czynność ustalenia opłaty, wyrażoną w piśmie z dnia 17 lutego 2020 r. Niemniej jednak w ocenie skarżącego kasacyjnie, przedmiotem skargi należy uczynić ostateczne ustalenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował więc zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiona skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy brak prawidłowego doręczenia powiadomienia o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej stanowi warunek do jej nałożenia, a następnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu jej ściągnięcia.
Wskazać należy, że art. 7 ust. 2 u.d.i.p. wprowadza zasadę bezpłatnego dostępu do informacji publicznej. Od zasady bezpłatności informacji publicznej ustawodawca przewidział jednak wyjątki. W myśl art. 15 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. W myśl zaś art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.
Powiadomienie o wysokości opłaty jest obligatoryjnym i wstępnym etapem postępowania, poprzedzającym samą czynność udostępnienia informacji, lecz jednocześnie jej niewarunkującym. Rozwiązanie z art. 15 ust. 2, z jednej strony, gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego, ale także nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowanego. Z drugiej strony, powiadomienie umożliwia wnioskodawcy podjęcie decyzji o pokryciu kosztów, gdy zgadza się z ustaloną opłatą, jak również może odstąpić od żądania udostępnienia informacji bądź zmodyfikować (zmienić) wniosek w zakresie sposobu lub formy jej udostępnienia. Ustawodawca pozostawił bowiem wnioskodawcy 14 dni na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Milczenie wnioskodawcy będzie prowadzić natomiast do udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanej pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacania kosztów określonych w powiadomieniu.
Dla zachowania gwarancji dla wnioskodawcy wskazanych w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., w sytuacji żądania opłaty od wnioskodawcy wskazanej w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., konieczne jest zachowanie chronologii podejmowania czynności określonych w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zatem w pierwszej kolejności organ powinien powiadomić wnioskodawcę o konkretnej wysokości żądanej opłaty, aby umożliwić wnioskodawcy podjęcie decyzji o: 1) pozostawieniu wniosku w pierwotnej jego wersji; 2) ewentualnej zmianie wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub 3) cofnięcia wniosku. W powiadomieniu tym organ powinien wskazać przyczyny powstania kosztów udostępnienia informacji publicznej i wyjaśnić sposób ustalenia ich wysokości. Następnie, w zależności od działań podjętych przez wnioskodawcę, organ podejmuje działania związane z realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wykładnia art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że organ ma nie tylko obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, ale i poinformowania wnioskodawcy o tym, że udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem nastąpi po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Przy czym dla oceny prawidłowości działań organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej kluczowe jest to, czy wnioskodawca został w sposób prawidłowy poinformowany o kosztach związanych z udostępnieniem informacji publicznej i możliwości zmiany swojego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że organ uchybił obowiązkowi prawidłowego doręczenia powiadomienia o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej i możliwości zmiany wniosku. Organ przesłał bowiem powiadomienie na adres inny niż wskazany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym nie poinformował skutecznie wnioskodawcy o uprawnieniach wynikających z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Taka zaś sytuacja stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 u.d.i.p.
Tylko prawidłowe doręczenie powiadomienia o opłacie i możliwości zmiany wniosku jest skuteczne i wywołuje określone skutki prawne, a contrario, doręczenie powiadomienia o opłacie za udostępnienie informacji publicznej jest nieskuteczne, gdy zostało przesłane na inny adres niż wynika to z wniosku strony, ponieważ strona nie znała treści powiadomienia, a przez to nie miała możliwości odniesienia się (zmiany) swojego wniosku.
Zarówno powiadomienie jak i wskazana informacja mają zasadnicze znaczenie dla realizacji prawa dostępu do informacji publicznej. Umożliwiają bowiem wnioskodawcy podjęcie decyzji o pokryciu kosztów udostępnienia informacji, gdyż ze względu na wysokość opłaty może on odstąpić od żądania udostępnienia informacji publicznej, bądź zmienić sposób lub formę udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty.
Zgodzić się należy zatem ze skarżącym kasacyjnie, że prawidłowe doręczenie wnioskodawcy powiadomienia o ewentualnej i potencjalnej wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej stanowi warunek jej nałożenia i ma znaczenie dla ważności podjęcia tej czynności.
Niezachowanie wymogów wynikających z art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przed udostępnieniem informacji publicznej, z uwagi na pozbawienie wnioskodawcy wskazanych tam uprawnień, skutkuje niemożliwością pobrania od wnioskodawcy opłaty na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie podkreślić należy, że to właśnie pismo organu z dnia 3 kwietnia 2020 r. jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., pod warunkiem prawidłowego doręczenia powiadomienia o opłacie, ponieważ nakłada na stronę obowiązek określonego zachowania się, tzn. zapłaty ustalonej kwoty za udostępnienie informacji publicznej, a w razie jego wykonania wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło