III OSK 6843/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2567/20 w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2021 r. II SA/Wa 2567/20, po rozpoznaniu skargi K.F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z 21 października 2020 r. nr 4940/2020, w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Dzielnicy [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. § 7 ust. 1, § 32 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady [...] z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.; dalej: uchwała z 5 grudnia 2019 r.) poprzez uznanie, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem prawa, poprzez przyjęcie, że organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do skarżącej znajdują zastosowanie wymogi opisane w § 7 ust. 1 uchwały z 5 grudnia 2019 r. oraz nie zastosował § 7 ust. 4 tej uchwały; 2. przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty i pomięcie dowodów zgromadzonych w sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o cyt. "zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania" oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zrzekł się także rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K.F. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Nie zażądała też przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. Zarzut postawiony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) nie został w ogóle uzasadniony, przy czym zauważyć należy, że art. 134 k.p.a. nie zawiera § 1 i stanowi tylko jedną jednostkę redakcyjną w postaci samego artykułu. Brzmi on, że "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." W niniejszej sprawie nie wydano żadnej decyzji administracyjnej, ani nie wniesiono żadnego odwołania, co wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia zarzutu nie pozwala na odniesienie się do niego. Można jedynie domniemywać, że autor skargi kasacyjnej miał na myśli przepis zupełnie innej ustawy, ale Naczelny Sąd Administracyjny nie może za skarżącego kasacyjnie korygować zarzutów, ani też ich uzasadniać, stosownie do wymogów zawartych w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odniesienie się natomiast do zarzutów postawionych w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) wymaga krótkiego przypomnienia istoty sprawy. Otóż, K.F. wnioskowała o udzielenie jej pomocy w formie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Wnioskodawczyni jest po rozwodzie, zamieszkuje wraz z byłym mężem i dwoma synami. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odmówiono jej zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu, bo przekracza normy metrażowe (§ 7 ust. 1 uchwały z 5 grudnia 2019 r.) w dotychczasowym mieszkaniu (30 m2 powierzchni mieszkalnej na 4 osoby). Skarżąca powoływała się na konflikt z byłym mężem, który uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Przepis § 7 ust. 4 uchwały z 5 grudnia 2019 r. stanowi, że "Jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1 i 3." Sąd I instancji stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z 21 października 2020 r. mówiąc, że organ nie rozważył sprawy na gruncie tego właśnie przepisu (§ 7 ust. 4 uchwały z 5 grudnia 2019 r.). Organ w uchwale z 21 października 2020 r. odwołał się tylko do ust. 1 § 7 uchwały z 5 grudnia 2019 r., czyli do norm powierzchni mieszkalnej, co potwierdza treść zaskarżonej uchwały i Naczelny Sąd Administracyjny nie ma co do tych ustaleń Sądu I instancji najmniejszych wątpliwości. Dopiero w skardze kasacyjnej organ próbuje podjąć analizę sytuacji rodzinnej skarżącej, na gruncie cytowanego § 7 ust. 4 z uchwały z 5 grudnia 2019 r., co jest działaniem spóźnionym i nie może być skuteczne. Na dzień wydania zaskarżonego wyroku kontrolowana przez Sąd I instancji uchwała nie odpowiadała wymogom § 7 ust. 4 uchwały z 5 grudnia 2019 r., co stanowiło – jako istotne naruszenie prawa – podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z 21 października 2020 r., w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Co prawda Sąd I instancji wskazał inną podstawę prawną rozstrzygnięcia, ale skarga kasacyjna w tym zakresie nie zawiera żadnego zarzutu, a rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Natomiast § 32 uchwały z 5 grudnia 2019 r. zawiera wiele jednostek redakcyjnych, a skarga kasacyjna nie precyzuje, o którą z nich chodzi, w związku z czym odniesienie się do tak zredagowanego zarzutu nie było możliwe. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.