III OZ 196/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 w sprawie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 w sprawie wniosku W.S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił zażalenie Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa (dalej: Prezes, organ) na postanowienie tego Sądu z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 w sprawie wniosku W.S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 Sąd I instancji, wymierzył Prezesowi grzywnę za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę w wysokości 200 złotych. Odpis powyższego postanowienia z uzasadnieniem doręczono organowi 23 grudnia 2024 r., czego dowodzi urzędowe poświadczenie przedłożenia (k. 47 akt sądowych). W dniu 31 grudnia 2024 r. pełnomocnik organu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W ocenie Sądu I instancji, termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z 23 grudnia 2024 r. upływał 30 grudnia 2024 r. Pełnomocnik organu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 31 grudnia 2024 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji zażalenie podlega odrzuceniu. Z postanowieniem Sądu I instancji nie zgodził się organ i w zażaleniu zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez pominięcie pełnomocnika w doręczeniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 oraz postanowienia z 23 grudnia 2024 r.; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 74a § 1-9 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24, zostało skutecznie doręczone organowi 23 grudnia 2024 r., przy czym postanowienie to zostało po pierwsze doręczone 27 grudnia 2024 r., a po drugie z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Wobec tak sformułowanych zarzutów organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie na rzecz Prezesa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do zażalenia dokumentów. W uzasadnieniu wskazano, że urzędowe poświadczenie przedłożenia nie zawiera informacji o odebraniu dokumentu przez adresata, zawiera jedynie informację o skutecznym wysłaniu i doręczeniu wysłanego dokumentu do adresata, nie zaś o doręczeniu przesyłki i w żaden sposób nie dowodzi to, iż w tym dniu dokument ten został odebrany przez adresata. W konsekwencji, w ocenie organu, postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone na platformie ePUAP Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w dniu 23 grudnia 2024 r. o godz. 17:20, co potwierdza urzędowe poświadczenie przedłożenia, a zostało odebrane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w dniu 27 grudnia 2024 r. o godz. 10:27, co potwierdza wydruk z platformy ePUAP zawierający historię dokumentu. Tym samym Prezes stoi na stanowisku, że termin na złożenie zażalenia upłynął w dniu 3 stycznia 2025 r., a nie jak przyjął Sąd I instancji – 30 grudnia 2024 r., a w konsekwencji zażalenie złożone zostało w terminie, a WSA bezpodstawnie odrzucił zażalenie. Ponadto Prezes podniósł, że Sąd I instancji pominął pełnomocnika organu w doręczeniu ww. postanowienia, co oznacza, iż doręczenie było nieskuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kluczową okolicznością faktyczną wymagającą jednoznacznego ustalenia jest wskazanie daty doręczenia organowi odpisu postanowienia z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 38/24 o wymierzeniu Prezesowi grzywnę za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę, od której to daty zaczął bieg termin na wniesienie zażalenia. Sąd I instancji przyjął, że organowi prawidłowo doręczono korespondencję sądową w dniu 23 grudnia 2024 r., co ustalił na podstawie dokumentu UPP. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieprawidłowe należy uznać stanowisko organu zmierzające do zakwestionowania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) jako dowodu doręczenia korespondencji sądowej podmiotowi publicznemu. Należy mieć bowiem na względzie unormowania dotyczące zasad dokonywania przez sąd doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej w przypadku, gdy ich adresatem pozostaje organ administracji publicznej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 września 2022 r., sygn. akt III OZ 550/22: zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2070; dalej: ustawa o informatyzacji) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 180; dalej: rozporządzenie). Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające m.in. pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny. W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego. Szczególne znaczenie dla prawidłowości ustalenia, czy skarga została wniesiona w terminie ma brzmienie § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wedle którego doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 dokument elektroniczny powinien być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (art. 11 ust. 2 pkt 1). Jednakże w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1). W literaturze wskazuje się, że dochodzi tu do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka (por. K. Wojsyk, [w]: G. Szpor, C. Martysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Komentarz, Warszawa 2015, s. 164). Oznacza to, że poświadczenie przedłożenia tworzone jest z chwilą doręczenia dokumentu adresatowi, nie zaś z chwilą wysłania go przez nadawcę. Urzędowe poświadczenie przedłożenia ma więc charakter zbliżony do "tradycyjnego" zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie zaś potwierdzenia nadania. Uwzględniając powyższe, urzędowe poświadczenie odbioru (przedłożenia) stanowi niezaprzeczalny dowód doręczenia w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1729/15; z 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 880/21; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OZ 264/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W praktyce oznacza to, że jeżeli wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy ePUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu, samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 70/22). Poświadczenie doręczenia przedłożenia (UPP) jest więc w takim przypadku urzędowym poświadczeniem odbioru i nie wymaga potwierdzenia na skutek wygenerowania urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). W obiegu korespondencji pomiędzy podmiotami publicznymi za moment doręczenia należy uznać wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata, kiedy to automatycznie następuje podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru w sposób przyjęty w danym systemie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OZ 264/22). Z akt sprawy wynika, że odpis postanowienia został doręczony organowi w dniu 23 grudnia 2024 r., co Sąd I instancji ustalił na podstawie urzędowego poświadczenia przedłożenia. Prawidłowo zatem sąd ten ustalił, że od tej daty należy liczyć termin 7 dni na wniesienie zażalenia, który upłynął w dniu 30 grudnia 2024 r. Przedmiotowe zażalenie zostało wniesione do Sądu I instancji 31 grudnia 2024 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Dla prawidłowości doręczenia organowi pisma sądowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie ma znaczenia organizacja wewnętrznego obiegu dokumentów w organie, jak bowiem wynika z art. 74a § 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), datą doręczenia pism, o których mowa w § 10, jest data określona w urzędowym poświadczeniu odbioru, które w okolicznościach niniejszej sprawy jest równoznaczne z urzędowym poświadczeniem przedłożenia. Jednocześnie nie mogły odnieść skutku zarzuty o niedoręczeniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 grudnia 2024 r. pełnomocnikowi organu, ponieważ pełnomocnik zgłosił się do postępowania na etapie wniesienia zażalenia na to postanowienie w dniu 31 grudnia 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.