III OZ 329/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega odrzuceniu w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został ostatecznie odrzucony?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega odrzuceniu, jeżeli mimo wezwania do uiszczenia należnego wpisu sądowego, strona go nie uiściła. Odrzucenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oznacza, że strona jest zobowiązana do uiszczenia wpisu w terminie, a jego nieuiszczenie obliguje sąd do odrzucenia skargi. Kwestia sposobu powołania sędziego na stanowisko nie ma znaczenia dla oceny legalności postanowienia o odrzuceniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie uiszczając od niej wpisu. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został ostatecznie odrzucony prawomocnym postanowieniem WSA. Po kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący nadal go nie uiścił, co skutkowało odrzuceniem skargi przez WSA. Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując legitymację sędziego, który wydał postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wr 945/24 o odrzuceniu skargi M.K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 3 lipca 2024 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wr 945/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę M.K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 3 lipca 2024 r.
Z uzasadnienia wynika, że w dniu 12 października 2024 r. M.K. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na złożony przez skarżącego w dniu 3 lipca 2024 r. wniosek, w którym skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie aktu oskarżenia oraz wyroku w sprawie o sygnaturze akt V K 180/18. Wraz ze złożeniem skargi nie został uiszczony wpis od skargi.
W wykonaniu zarządzenia z 28 października 2024 r., pismem z 29 października 2024 r., skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazano jednocześnie, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu bądź na wskazany w treści wezwania rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie zostało doręczone skarżącemu na jego adres do doręczeń elektronicznych w dniu 29 października 2024 r. (Identyfikator Urzędowego Poświadczenia Doręczenia - k. 16).
W dniu 29 października 2024 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z 20 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wr 132/24 Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powyższe postanowienie było przedmiotem sprzeciwu skarżącego.
Postanowieniem z 12 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygn. akt IV SPP/Wr 132/24, utrzymał w mocy ww. postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W związku z ostatecznym charakterem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 lutego 2025 r., w wykonaniu zarządzenia z 28 lutego 2025 r., skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 28 października 2024 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie doręczono skarżącemu na jego adres do doręczeń elektronicznych w dniu 6 marca 2025 r. (Identyfikator Urzędowego Poświadczenia Doręczenia - k. 22). Skarżący, wezwany do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi, nie uiścił tego wpisu w wymaganym terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Termin ten rozpoczął swój bieg w dniu 7 marca 2025 r. (w dniu następnym po doręczeniu wezwania) i upłynął bezskutecznie w dniu 13 marca 2025 r. Sąd I instancji wskazał, że okoliczność ta obligowała do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu jej nieopłacenia.
Skarżący, nie zgadzając się z postanowieniem Sądu I instancji, wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż "wydał je WSA we Wrocławiu w składzie sędziego powołanego z udziałem NEOKRS".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika także, że skarżący nie należy do podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczania kosztów sądowych wymienionych w art. 239 p.p.s.a.
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż prawomocnym postanowieniem z 12 lutego 2025 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego zasadne było wezwanie skarżącego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 28 lutego 2025 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z 28 października 2024 r. wzywającego go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 6 marca 2025 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem bezskutecznie w dniu 13 marca 2025 r. W konsekwencji Sąd I instancji zobligowany był do odrzucenia skargi.
Stanowisko skarżącego kwestionujące legitymację osoby, która wydała zaskarżone postanowienie, z uwagi na wskazanie jej przez "nową KRS", pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Podniesione w zażaleniu okoliczności powołania na stanowisko sędziego nie mogą stanowić podstawy do oceny legalności wydanego w sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy w trybie art. 19 p.p.s.a., ani z wnioskiem o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego na podstawie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), a kwestia ta jest irrelewantna w zakresie rozpoznania niniejszego zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło