III OZ 425/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2279/20 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi K.K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2279/20 odmówił K.K. (skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi oraz nadesłanie swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2020 r. Pismem z [...] stycznia 2021 r. nadanym [...] stycznia 2021 r. wskazał numer PESEL oraz złożył odpis skargi jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Sąd wyjaśnił, iż w sprawie bezsprzeczną jest okoliczność, iż wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu [...] grudnia 2020 r., zatem siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności upływał w [...] stycznia 2021 r. oraz że braki formalne skargi skarżący uzupełnił w dniu [...] stycznia 2021 r. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że mimo dołożenia należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie, bowiem powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, jaką jest przeziębienie nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Sąd wyjaśnił, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Wskazał, iż choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Ponadto, strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Podniósł także, że na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie, akcentując, iż konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Następnie Sąd wskazał, iż nie można uznać, aby powyższe okoliczności zostały spełnione, bowiem skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, czy zaświadczenia, które wskazywałoby, że w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, stan jego zdrowia uniemożliwiał samodzielne podejmowanie czynności procesowych. Ponadto nie wykazał również, by w dokonaniu uchybionej czynności nie mógł skorzystać z pomocy innych osób. W tych okolicznościach Sąd przyjął, iż niedochowanie przez skarżącego terminu w uzupełnieniu braków formalnych skargi, nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżąc i w zażaleniu wniósł o zmianę postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jego pismo powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej, czego skarżący nie kwestionuje, jednak zwraca uwagę na stanowisko zaprezentowane w postanowieniu z 27 listopada 2019 r. I GZ 366/19, zgodnie z którym jeżeli w aktach administracyjnych znajduje się PESEL strony wnoszącej skargę, nie można uznać, że niepodanie tego numeru w skardze stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze biegu. Zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zawierające jego PESEL. Ponadto ponownie wskazał, ze w okresie od [...] grudnia 2019 r. do [...] stycznia 2020 r. był przeziębiony, jednak nie korzystał z pomocy lekarskiej. Dodatkowo podniósł, że z orzeczenia wynika, że leczy się psychiatrycznie i od dłuższego czasu przyjmuje lek o nazwie [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie zaś z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W myśl natomiast art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżących braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zasadnie Sąd I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania nadesłania odpisu skargi oraz numeru PESEL. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków została doręczona skarżącemu [...] grudnia 2021 r. tym samym termin do ich uzupełnienia zakończył bieg [...] stycznia 2021 r. Tymczasem skarżący wspomniane braki uzupełnił pismem, które nadane zostało dopiero [...] stycznia 2021 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił skutecznie okoliczności, która wskazywałaby na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym samym za słuszne należało uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Przypomnieć trzeba, że podstawy uwzględnienia wniosku nie mogą stanowić jedynie oświadczenia strony, która winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie natomiast skarżący przedstawił wprawdzie kserokopie recept na lek [...] jednakże sama okoliczność, że skarżący przyjmuje ten właśnie lek nie uzasadnia przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący wskazał, iż lek ten powoduje, że jego zdolność do rozpoznawania znaczenia czynów i faktów jest ograniczona, jednakże wskazać należy, że z ulotki tego leku nie wynika, aby mógł on powodować takie skutki uboczne, Jako główny skutek uboczny jego zażywania wymieniona jest bowiem senność, zwiększenie masy ciała i poziomu prolaktyny we krwi, zaś pozostałe najczęściej występujące skutki uboczne dotyczą zmian stężenia niektórych komórek i składników krwi. Ponadto swój wniosek skarżący motywuje swój wniosek przeziębieniem, jednakże na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji nie przedstawił w tym zakresie stosownych zaświadczeń, które potwierdzałyby jego twierdzenia. W zażaleniu skarżący akcentował pogląd funkcjonujący w orzecznictwie odnośnie do braku formalnego jakim było niepodanie przez niego numeru PESEL wyrażony m.in. w postanowieniu z 27 listopada 2019 r., I GZ 366/19. Pogląd ten znany jest Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jednakże w ocenie składu rozpoznającego przedmiotowe zażalenie nie znajduje on oparcia w jednoznacznie sformułowanych przepisach obowiązującego prawa. Zauważyć należy, że u uwagi na przedmiot niniejszego postępowania i fakt, iż skarga dotyczy orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, które niewątpliwie zawiera PESEL skarżącego być może zasadne byłoby przychylenie się do wyrażonego ww. postanowieniu poglądu, jednakże należy mieć na uwadze, że brak numeru PESEL nie był jedynym brakiem formalnym złożonej skargi. Słusznie zauważył tym samym Sąd, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że w czasie biegu terminu nie był w stanie uzupełnić braku formalnego ani też nie miał możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Rację zatem ma Sąd I instancji, iż takie postępowanie skarżącego stanowi przejaw niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, co jednocześnie wyklucza możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji