III OZ 446/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 582/23 stwierdzające niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazujące sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia 11 stycznia 2023 r. nr DWNOZ6-830/04/22 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt. III SA/Kr 582/23, w sprawie ze skargi E. P. (dalej jako skarżąca) na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia 11 stycznia 2023 r. nr DWNOZ6-830/04/22 w przedmiocie skreślenia z listy studentów stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie jako właściwemu w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Krakowie wskazał, że przed przystąpieniem do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać swoją właściwość miejscową do jej rozpoznania, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. W niniejszej sprawie zaskarżono decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w [...], którego siedzibą jest miasto S. Wobec tego w myśl § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652, ze zm.) właściwy w tej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a., Sąd stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu. Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. O właściwości miejscowej sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."). W myśl tego przepisu do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Przepis ten określa zatem właściwość miejscową sądów, przyjmując, że do rozpoznania sprawy właściwy jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wyjątki od tej zasady mogą być wprowadzone tylko w drodze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 P.p.s.a.). Wyjątki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652) utworzył szesnaście wojewódzkich sądów administracyjnych. Dla obszaru województwa zachodniopomorskiego utworzył i ustalił siedzibę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (§ 1 pkt 12 rozporządzenia Prezydenta RP). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie, w uzasadnieniu postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że wojewódzkie sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swej właściwości miejscowej. Oznacza to, że przed oceną dopuszczalności skargi sądy te w pierwszej kolejności zobowiązane są ustalić, czy są właściwe miejscowo do rozpatrzenia danej sprawy, czyli czy na terenie województw objętych ich właściwością ma siedzibę organ, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie bowiem do treści art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Następstwem uznania się przez sąd za niewłaściwy miejscowo do orzekania w sprawie jest więc postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi właściwemu miejscowo do jej rozpoznania. W niniejszej sprawie skarżąca w swojej skardze kwestionuje decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w [...]. W sposób oczywisty zaskarża ona zatem działalność organu, który ma swą siedzibę na terenie województwa zachodniopomorskiego, zaś województwo to zostało objęte właściwością miejscową Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a nie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na ocenę zasadności zaskarżonego postanowienia nie mają również wpływu podniesione w zażaleniu kwestie, że skarżąca nie wie na jakiej podstawie Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego wniósł o przekazanie skargi według właściwości oraz obawy skarżącej co do bezstronności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie względem organu działającego "na tym samym terenie". Z akt sądowych wynika, że odpis odpowiedzi na skargę, w której został zawarty wniosek Rektora o rozpoznanie sprawy przez WSA w Szczecinie został skarżącej doręczony. W zakresie zaś obaw skarżącej co do bezstronności sądu wskazać należy, że ustawodawca w Rozdziale 5 P.p.s.a zatytułowanym "Wyłączenie sędziego" przewidział stosowne regulacje w tym zakresie, z których skarżąca skorzystać może na każdym etapie postępowania, a które nie mieszczą się w granicach rozpoznawanego zażalenia. Z powyższych względów WSA w Krakowie obowiązany był do przekazania skargi sądowi właściwemu miejscowo do jej rozpoznania, czyli Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.