III OZ 498/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 371/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 371/23 w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił ww. skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. sąd ten oddalił skargę M. P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Pismem z 18 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Do skargi kasacyjnej zostało dołączone pełnomocnictwo dla radcy prawnego J. G., które w ocenie sądu nie zawierało podpisu elektronicznego. Zarządzeniem z 10 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego w formie elektronicznej podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnik skarżącego za pośrednictwem platformy e-PUAP, na jej adres e-PUAP 11 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik skarżącego 11 kwietnia 2024 r. pismem przewodnim, będącym odpowiedzią na wezwanie, nadesłała pełnomocnictwo. Pismo przewodnie zawierało elektroniczny podpis, ale dołączone do niego pełnomocnictwo takiego podpisu nie zawierało. W tych okolicznościach sprawy, powołując się na uchwałę NSA z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał w nim, że wbrew twierdzeniom sądu I instancji, pełnomocnik zrealizowała wezwanie, wysyłając w załączeniu pełnomocnictwo opatrzone podpisem elektronicznym złożonym przez skarżącego za pośrednictwem profilu zaufanego. Wskazał, że być może Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zwrócił uwagi, że podpis mocodawcy znajduje się w prawym górnym rogu albo w sposób nieprawidłowy otworzył załącznik. Pełnomocnik, sporządzając niniejsze zażalenie, wielokrotnie pobrała i otworzyła załączone pełnomocnictwo i nie ma wątpliwości, że ten podpis się tam znajduje. W piśmie z 12 września 2024 r. skarżący załączył zrzuty ekranu komputera potwierdzające podjęcie przez skarżącego czynności podpisu pod pełnomocnictwami z 1.03.2024 r. i 11.04.2024 r. przy pomocy ważnego podpisu zaufanego wraz z wyciągiem z kodu źródłowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej było ustalenie sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełniła w zakreślonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego jej przez skarżącego w formie elektronicznej podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym. Bezspornie w zakreślonym terminie pełnomocnik przesłała do sądu dokument pełnomocnictwa w formie elektronicznej, na którym widnieje oznaczenie "podpis zaufany", z którego wynika: "dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym" w dacie "11.04.2024 17:36:02 [GMT+2]". Weryfikacja tego dokumentu wykazała, że dokument ten nie zawiera podpisu i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji trafnie nabrał wątpliwości co do prawidłowości wykonania tego wezwania. Nie uprawniało to jednak sądu do odrzucenia skargi kasacyjnej bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, na które to później powoływała się pełnomocnik skarżącego. Mianowicie w zażaleniu pełnomocnik podniosła, że jej zdaniem wezwanie sądu zostało wykonane prawidłowo, na dowód czego przesłała kody źródłowe oraz zrzuty ekranu. Sąd z urzędu stwierdza, że na gruncie procedury administracyjnej dopuszczono różne programy do weryfikacji podpisu elektronicznego w tym: podpisywarka (na stronie moj.gov.pl), program Szafir, program Sigillum oraz program EZD. Z akt sprawy wynika, że weryfikacja dokumentu pełnomocnictwa załączonego do skargi kasacyjnej dokonywana była jedynie za pośrednictwem programu EZD, który to program nie wykrywał podpisu ("Dokument nie zawiera podpisu" – k. 90 akt). Tymczasem dokument ten został złożony w formie pliku pdf. podpisanego za pośrednictwem strony rządowej. W sprawie należało więc zweryfikować tenże podpis za pomocą innych dostępnych programów już na etapie badania braków formalnych skargi, a najpóźniej w sytuacji, w której w sprawie sąd I instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości wykonania wezwania do uzupełnienia braku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego załączone przez pełnomocnik skarżącego dowody wskazują na to, że w sprawie niewyjaśnione pozostały wątpliwości, które nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy w istocie pełnomocnik nie uzupełniła prawidłowo braku skargi kasacyjnej w postaci braku podpisu elektronicznego załączonego pełnomocnictwa. Należy zwrócić uwagę, że wątpliwości te pojawiły się jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, zatem sąd I instancji powinien się do nich odnieść, czego jednak nie uczynił, a więc przedwcześnie orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Sąd I instancji zbada i oceni dowody przedstawione przez pełnomocnik skarżącego już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, w tym w toku postępowania zażaleniowego. Należy pamiętać, że ewentualne wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.