III RN 183/99
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-06-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie faktu złożenia samochodu z importowanych części, dokonane po dacie odprawy celnej, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania celnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zwłaszcza w kontekście zastosowania reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej do części sprowadzonych przez różnych importerów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ujawnienie faktu złożenia samochodu z importowanych części, nawet jeśli nastąpiło po dacie odprawy celnej i części zostały sprowadzone przez różnych importerów, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania celnego. Zastosowanie reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej jest dopuszczalne, ponieważ importowane części, nawet rozdzielone między różnych importerów, stanowiły potencjalny wyrób kompletny (samochód), a jego złożenie nie stworzyło nowego jakościowo towaru, lecz gotowy produkt.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru cła od sprowadzonych z zagranicy części samochodowych (silnik ze skrzynią biegów, nadwozia) przez Romana K. i Jarosława M. Po dopuszczeniu towaru do obrotu, części te zostały złożone w jeden samochód i zarejestrowane na nazwisko Jarosława M. Organ celny wznowił postępowanie, uznając fakt złożenia samochodu za nową okoliczność faktyczną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, uznając, że przesłanki wznowienia postępowania nie zostały spełnione, a reguła 2a ORINS nie miała zastosowania do części sprowadzonych przez różnych importerów. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana K. i Jarosława M. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 24 marca 1997 roku (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 11 marca 1999 r. I SA/Wr 721/97 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Decyzjami ostatecznymi zawartymi w dowodach odpraw celnych przywozowych z dnia 12 grudnia 1995 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym i wymierzono cło od sprowadzonych z zagranicy przez Romana K. silnika wraz ze skrzynią biegów do samochodu osobowego volkswagen oraz przez Jarosława M. nadwozia samochodu osobowego volkswagen passat. Roman K. i A. K. przenieśli umową darowizny na Jarosława M. własność silnika i skrzyni biegów; następnie Jarosław M. zarejestrował na swoje nazwisko samochód osobowy /składak/ o cechach odpowiadających wyżej wymienionym częściom samochodowym.
Organ celny pierwszej instancji postanowieniem z dnia 14 sierpnia 1996 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostatecznymi decyzjami o wymiarze cła od sprowadzonych części samochodowych uznając, że fakt zarejestrowania składaka jest nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, na co wskazuje treść reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Dyrektor Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia 16 października 1996 r. uchylił powyższe decyzje ostateczne i wymierzył cło od samochodu sprowadzonego z zagranicy w stanie niekompletnym /rozmontowanym/, a Prezes GUC utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem importerów decyzję organu celnego pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 11 marca 1999 r. I SA/Wr 721/97 uchylił zaskarżoną przez importerów decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 marca 1997 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 16 października 1996 r. W ocenie Sądu wznowienie postępowania administracyjnego jest rozwiązaniem prawnym wyjątkowym i weryfikacja decyzji w tym trybie /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/ jest możliwa tylko wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: /a/ ujawnione okoliczności faktyczne lub nowe dowody są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy /b/ muszą być nowe, a więc nieznane organowi wydającemu decyzję, /c/ musza istnieć w dniu wydania decyzji, a nie powstać po jej wydaniu. Przesłanki te nie zostały spełnione, ponieważ bezsporny dowód na możliwość złożenia samochodu z importowanych części /rejestracja/ nastąpił po dniu dokonania odprawy celnej, a nie jest to dowód istotny, bowiem każdy z podmiotów dokonujących obrotu z zagranicą był właścicielem sprowadzonych przez siebie części samochodowych. Sąd jest zdania, że dopuszczalne jest uznanie obrotu towarowego z zagranicą dokonanego przez dwie lub więcej osoby fizyczne jako obrotu towarowego dokonanego przez jeden podmiot zbiorowy tego obrotu, jeżeli następuje on na wspólny rachunek i we wspólnym imieniu lub jeżeli strony godzą się na taka odprawę celną, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej nie mogą mieć zastosowania łącznie wobec dwóch podmiotów dokonujących odrębnego obrotu towarowego z zagranicą, chociażby części, którymi dysponuje każdy z tych podmiotów miały razem charakter komplementarny poz. walający pod względem technicznym zmontować wyrób gotowy, bowiem część całości z istoty swej z osobna nie odpowiada cechom tej reguły.
Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok rewizją nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 149 par. 2 oraz art. 151 par. 1 pkt 2, a także art. 80 Kpa. i art. 23 ust. 1 Prawa celnego w związku z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm./; wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Trafny jest zarzut rewizji nadzwyczajnej rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym przepisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecznymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm./. Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny /samochód/ jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych części samochodu na polskim obszarze celnym nie spowodowało powstanie nowego jakościowego towaru odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego produktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji należy przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu osobowego, lecz taki samochód będący w stanie niezmontowanym /rozmontowanym/, a ujawnienie tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze celnym stanowiło nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej niezmontowanego samochodu /części do samochodu/.
Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2/a/ ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2/a/ ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło