OSK 1823/04

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-07-21

Skład orzekający: M. Stahl, H. Ożóg, M. Rzążewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zaufania obywateli do państwa, podniesiony w skardze kasacyjnej, może stanowić samodzielną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego, jeśli nie został poparty zarzutami naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania zgodnie z art. 174 PPSA?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być oparta na ogólnikowym zarzucie naruszenia art. 2 Konstytucji RP, jeśli nie towarzyszą jej zarzuty naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, zgodnie z wymogami art. 174 PPSA. Sąd administracyjny nie naruszył prawa, nie stosując i nie oceniając regulacji ustawowej w świetle ogólnego przepisu art. 2 Konstytucji, gdy przepisy ustawowe były jasne i miały zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym. W związku z tym, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozbawienia skarżącego M. P. uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co zgodnie z ustawą o kombatantach obligowało do pozbawienia tych uprawnień. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji RP, wskazując na naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zaufania obywateli do państwa, a także podnosząc argumenty natury humanitarnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie NSA H. Ożóg, M. Rzążewska, Protokolant A. Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 2715/01 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. (sygn.II SA/Gd 2715/01) oddalił skargę M. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 lipca 2001 r. (nr [...]) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że skarga nie mogła być uwzględniona bo zaskarżona decyzja prawa nie naruszała. W myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach represjonowanych (Dz.U. z 1997 r.,Nr 142,poz.950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art.2 i art.4.Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które te uprawnienia uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne , że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej a w tej sytuacji pozbawienie uprawnień było obligatoryjne. Uprawnienia te na mocy dotychczasowych przepisów nie przysługiwały wyłącznie z tytułu służby w MO lub Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 r., gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Skarżący był poinformowany o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego , umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełn. M. P. zaskarżył wyrok w całości, wnosił o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucił Sądowi naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art.2 Konstytucji RP . W uzasadnieniu pełnomocnik stwierdził, że wyrok jest niezgodny z powołanym art.2 Konstytucji , ponieważ narusza wynikające z zasady państwa prawnego zasady ochrony praw nabytych oraz zaufania obywateli do państwa. Podniósł, że pozbawienie uprawnień skarżącego jest niehumanitarne, z uwagi na jego podeszły wiek, zły stan zdrowia i niską kwotę emerytury. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter klauzuli generalnej, wyprowadza się z niego wiele zasad szczegółowych, których rozwinięcie znajduje się w innych przepisach Konstytucji i innych ustaw. Przepis ten nie był stosowany przez Sąd a tym samym Sąd nie mógł go naruszyć. Skarga kasacyjna ma sformalizowane podstawy prawne, m.in. musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych skargi i ich uzasadnienie. W myśl art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,poz. 1270, w skrócie p.p.s.a.)skargę kasacyjną można oprzeć na 1/naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie zawiera tak sformułowanych podstaw a ogólnikowość zarzutu naruszenia Konstytucji nie daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podstawy do "orzekania w granicach skargi kasacyjnej", o czym mówi art. 183 p.p.s.a. Nie spełniają wymogów również te elementy uzasadnienia, które nie mają charakteru prawnego a odnoszą się do sytuacji osobistej skarżącego, która – w świetle regulacji prawnej będącej podstawą zaskarżonej decyzji i wyroku – nie mogła być brana pod uwagę. W zakresie jakiego dotyczy zaskarżony wyrok przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r.,Nr 142,poz.950 ze zm.) są jasne i miały zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył zatem prawa, nie stosując i nie oceniając regulacji ustawowej w świetle ogólnego przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. , skargę kasacyjną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło