OSK 311/04

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wiesławy L. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2003 r. I SA/Po 2427/03 w sprawie ze skargi Wiesławy L. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 21 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych - oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 13 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Wiesławy L. na uchwałę Rady Miasta P. z 21 listopada 2000 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w P. W uzasadnieniu tego wyroku powołano przepis art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dopuszczający pobierania opłat za parkowanie i ust. 4 art. 13 upoważniający Radę Ministrów do określenia szczegółowych zasad pobierania opłat. Takie rozporządzenie zostało wydane 26 czerwca 2000 r. /Dz.U. nr 51 poz. 608/. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 grudnia 2002 r. w sprawie P 6/02 stwierdził, że art. 13 ust. 4 ustawy, par. 3 ust. 1 par. 4, ust. 1, par. 8, ust. 2 i par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia, są niezgodne z Konstytucją, lecz jednocześnie stwierdził, że przepisy te tracą moc z dniem 30 listopada 2003 r. Pozostają one przeto w obrocie prawnym do 1 grudnia 2003 r. W skardze kasacyjnej Wiesława L. zarzucając naruszenie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. "o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. nr 13 poz. 74/ w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./" polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że zaskarżona uchwała jest wprawdzie sprzeczna z prawem, ale może nadal nie tylko obowiązywać, ale nawet tej niezgodności stwierdzić wyrokiem. Wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zaskarżony wyrok narusza prawo i jest niemoralny. Przepisy, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny były "bezprawne od samego początku ich wydania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę w granicach sformułowanej w skardze kasacyjnej podstawy kasacji /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określonego dalej "ustawą procesową"/ sprowadzającej się do zarzutu naruszenia art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591, określonej w skardze kasacyjnej jako ustawa o samorządzie terytorialnym/ w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm.; późniejszy tekst jednolity zawarty w Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ należy stwierdzić, że podstawa ta nie jest usprawiedliwiona. Art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że sąd administracyjny orzeka o niezgodności z prawem uchwały organu gminy, jeżeli nie stwierdzono jej nieważności z powodu upływu terminu jednego roku od dnia jej podjęcia, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności. Z kolei art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej w drodze skargi uchwały, zawierał upoważnienie Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu właściwego do ustalania tych opłat. Takie rozporządzenie zostało wydane 27 czerwca 2000 r. /Dz.U. nr 51 poz. 608/. Wspomniany art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym istotnie nakazuje orzec przez sąd administracyjny o niezgodności z prawem uchwały, ale tylko wówczas gdy istnieją przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Poza wskazaniem, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, niezgodności z prawem aktów prawa, na których oparto zaskarżoną uchwałę Rady Miasta P., skarga kasacyjna nie wskazuje zarzutów pozwalających na ustalenie istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności tej uchwały. Zaskarżona uchwała z dnia 21 listopada 2000 r. jako podstawę jej wydania wskazuje par. 3 ust. 1 i par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych /Dz.U. nr 51 poz. 608/,. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. /P 6/02 - OTK-A 2002 nr 7 poz. 91/ stwierdził niezgodność z Konstytucją między innymi stanowiących podstawę wydania zaskarżonej uchwały przepisów wspomnianego rozporządzenia. Określił jednak utratę mocy obowiązującej tych przepisów z dniem 30 listopada 2003 r. Określony przez Trybunał Konstytucyjny okres obowiązywania przepisów par. 3 ust. 1 i par. 4 ust. 1 powoływanego rozporządzenia obejmuje termin, w którym został wydany nie tylko zaskarżony skargą kasacyjną wyrok, ale i zaskarżona skargą uchwała. Art. 190 ust. 1 Konstytucji określa jako zasadę wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzień ogłoszenia. Dopuszcza jednak określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którym jak wiadomo jest również rozporządzenie Rady Ministrów. Skoro istnieje taka regulacja zawarta w Konstytucji, nie można podzielić z oczywistych względów twierdzeń skargi kasacyjnej uzasadniających podstawę kasacji o tolerowaniu "oczywistego bezprawia" czy naruszeniu porządku prawnego. Z tych względów należało oddalić skargę kasacyjna /art. 184 ustawy procesowej/.