OSK 598/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Edward Janeczko (spr.), Leszek Włoskiewicz, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krzysztofa K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2587/03 w sprawie ze skargi Krzysztofa K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 12 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 14 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Krzysztofa K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z 12 czerwca 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 16 stycznia 2003 r. stwierdzającą, po rozpoznaniu sprzeciwu prokuratora, nieważność decyzji Wójta Gminy w U. z 18 sierpnia 2000 r. o zarejestrowaniu samochodu marki "Seat Alhambra" jako samochodu ciężarowego uniwersalnego. Stwierdzono w uzasadnieniu tego wyroku, że brak świadectwa homologacji przy zmianie typu pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy stanowi rażące naruszenie prawa. Samochód od momentu pierwszej rejestracji był typem samochodu osobowego. Przy rejestracji tego samochodu jako ciężarowego, art. 68 Prawa o ruchu drogowym wymaga załączenia świadectwa homologacji. Zarejestrowanie samochodu bez tego świadectwa stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Powołano, dla uzasadnienia tego stanowiska, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 października 2000 r. /OPK 17/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 62/ i z 18 grudnia 2000 r. /OPK 18/00 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 102/ oraz wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 2001 r. /III RN 194/01 - OSNP 2002 nr 5 poz. 103/. W skardze kasacyjnej Krzysztof K. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów: 1/ art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, gdyż wystarczające było przy rejestracji samochodu używanego, przedstawienie zaświadczenie o badaniach technicznych pojazdu, 2/ par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 wraz z wytycznymi Ministra Transportu /przez przyjęcie za niewystarczające do zmiany charakteru pojazdu zaświadczenia o badaniu dodatkowym, 3/ ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, które nie uzależniały odliczenia z tytułu nabycia samochodów innych niż osobowe od posiadania świadectwa homologacji, 4/ konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowiącego przez nie prawa, wnosi uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że wymaganie świadectwa homologacji z art. 68 ust. 1 i 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium RP. Auto skarżącego zostało zaś zarejestrowane po raz pierwszy 17 sierpnia 2000 r. Dnia 18 sierpnia 2000 r. dokonano kolejnej rejestracji z przedstawieniem świadectwa kontroli pojazdu oraz opisu zmian. O braku potrzeby przedstawiania w takim przypadku świadectwa homologacji przesądzają przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, łącznie z wytycznymi Ministerstwa Transportu. Taka wykładnia była uzasadniona, a powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzecznictwo sądowe dotyczyło okresu późniejszego. Zaskarżony wyrok pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami podatkowymi dotyczącymi nabycia przez podatników innych samochodów niż osobowe. Te przepisy zaś przed 1 stycznia 2001 r. nie uzależniały odliczenia podatku od przedłożenia świadectwa homologacji. Przy dokonywaniu rejestracji samochodu jako ciężarowego, skarżący działał w zaufaniu do funkcjonującego wówczas całego systemu prawa, w tym także podatkowego. Naruszono zasadę nie działania prawa wstecz, gdyż wątpliwości interpretacyjne zostały rozstrzygnięte dopiero w 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określanego dalej skrótem p.p.s.a., statuuje generalną zasadę pełnego związania sądu podstawami zaskarżenia określonymi w skardze kasacyjnej, co ogranicza zakres kontroli do oceny, czy te postawy są usprawiedliwione czy też nie. Sformułowana w skardze kasacyjnej podstawa zaskarżenia sprowadza się zaś do wskazanego naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania /art. 174 p.p.s.a./. Te ostatnie zasady pozwalają przede wszystkim na stwierdzenie o prawidłowości określenia w niniejszej sprawie podstaw zaskarżenia, bo skarga kasacyjna wskazuje naruszenie ściśle określonych przepisów. Jednocześnie jednak wyłączają możliwość uwzględnienia ewentualnego naruszenia przepisów, nie wymienionych w podstawach zaskarżenia w tej skardze. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione. Art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, zarówno w tekście pierwotnym, jak i w brzmieniu nadanym późniejszymi nowelami do dokonania rejestracji wymaga w ust. 1 pkt 3 wyciągu ze świadectwa homologacji /albo decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane/. Wprowadzone zmiany ale odnoszące się do art. 72 ust. 2 dotyczą okresu późniejszego po 2000 r. Wykładnia przepisu art. 72 ust. 1 pkt 3 powinna być dokonywana z uwzględnieniem treści art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten nakłada zaś obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji między innymi w przypadku wprowadzenia zmian w typie pojazdu. Z tego względu w uchwale 5 sędziów z 23 października 2000 r. /OPK 17/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 62/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym oraz par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./, warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Podobnej treści jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2000 r. /OPK 18/00 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 102/ dotycząca zmiany i przeznaczenia pojazdu samochodu osobowego po pierwszej rejestracji na samochód ciężarowy uniwersalny. Poglądy wyrażone w tych uchwałach Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela. W tej sytuacji nie było naruszenia przez zaskarżony wyrok omawianego art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. To samo dotyczy naruszenia par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Niezależnie od stwierdzeń zawartych w przytoczonych wyżej uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących wykładni par. 14 ust. 2 rozporządzenia, należy podkreślić, że nie wymienienie w tym przepisie świadectwa homologacji nie oznacza braku obowiązku przedstawienia tego dokumentu, skoro taki obowiązek wynika z regulacji ustawowych. Podstawą wydania w tej sprawie rozstrzygnięcia zarówno przez organy administracji, jak i zaskarżonego wyroku były przepisy prawa o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do tego Prawa. Nie miały natomiast zastosowania powołane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W związku z tym nie może być uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez zaskarżony wyrok tych przepisów. Ostatni zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów Konstytucji, nie wymieniając tych przepisów w określeniu podstaw kasacyjnych /a także w uzasadnieniu, poza art. 42 dotyczącym odpowiedzialności karnej/ nie pozwala na bliższe ustosunkowanie się do tak sformułowanego zarzutu. Należy jednak stwierdzić, że przepisy szeroko pojętego prawa o ruchu drogowym, były w tej sprawie wystarczającą podstawą wydawanych rozstrzygnięć. Nie ma w związku z tym już choćby z tego względu przesłanek do uwzględnienia zarzutu o naruszeniu Konstytucji. Z przytoczonych względów należało oddalić skargę kasacyjną /art. 184 p.p.s.a./.