SA/Bk 146/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-06-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy hodowla i chów zwierząt poza gospodarstwem rolnym, traktowana jako dział specjalny produkcji rolnej, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też jest traktowana jako działalność w ramach gospodarstwa rolnego, niepodlegająca temu podatkowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo potraktowały chów trzody chlewnej prowadzony przez podatnika w ramach gospodarstwa rolnego, które było opodatkowane podatkiem rolnym, jako działalność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, wydatki związane z tym chowem nie mogły obciążać kosztów uzyskania przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku rolnym były w tej kwestii spójne.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia 29 grudnia 1997 r. określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. dla Antoniego K. i Marii Zofii K. Podatnicy uznali, że prowadzona przez nich hodowla i chów zwierząt poza gospodarstwem rolnym stanowi dział specjalny produkcji rolnej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Organy podatkowe uznały tę działalność za prowadzoną w ramach gospodarstwa rolnego, opodatkowanego podatkiem rolnym, co wyłączało ją z opodatkowania podatkiem dochodowym. Skarżący kwestionowali również zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z odsetkami dyskontowymi, amortyzacją samochodu, rezerwami na wierzytelności nieściągalne, zakupem płyty surowej oraz naprawą powypadkową samochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Antoniego K. i Marii Zofii K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 29 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. - oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że Sąd ten w przypadku skargi na ostateczną decyzję administracyjną bada, czy rozstrzygnięcie organów administracyjnych orzekających w sprawie jest zgodne z przepisami prawa materialnego oraz czy nie zostały naruszone przepisy regulujące postępowanie administracyjne. Rozpoznawana skarga została wniesiona na decyzję określającą wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Zagadnienia związane z opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. regulowała ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 2 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Sama też ustawa w art. 2 ust. 3 rozstrzyga, co należy traktować za działy specjalne produkcji rolnej. Wymieniając wyczerpująco działy produkcji uznane za działy specjalne produkcji rolnej stanowi, że działem specjalnym produkcji rolnej jest m.in. hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym. Zagadnienie to ma podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie albowiem podatnik uznał, że prowadzona przez niego hodowla i chów zwierząt odbywała się poza gospodarstwem rolnym i traktował ją jako dział specjalny produkcji rolnej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zaś organy podatkowe oceniły, że działalność ta była prowadzona w ramach gospodarstwa rolnego. Organy podatkowe wskazywały, że Antoni K. poza działalnością gospodarczą w ramach PHP "M." w G. i Spółki cywilnej PPH "K." w S. prowadził gospodarstwo rolne we wsi Sz. i S. Grunty rolnej wchodzące w skład tego gospodarstwa były opodatkowane podatkiem rolnym. W tej sytuacji, stosownie do unormowania zawartego w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./, organy podatkowe potraktowały prowadzony przez Antoniego K. chów trzody chlewnej jako prowadzony w ramach gospodarstwa rolnego. Wyniki gospodarcze tego chowu trzody chlewnej nie podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i dlatego wydatki związane z tuczem trzody chlewnej nie mogły obciążać kosztów uzyskania przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko organów podatkowych znajduje oparcie w wyżej powołanych przepisach obu ustaw podatkowych, tj. o podatku rolnym oraz o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej sytuacji odmowa uznania przez organy podatkowe prowadzonego chowu trzody chlewnej za dział specjalny produkcji rolnej jest zgodna z prawem. W następstwie tego skorygowanie kosztów uzyskania przychodów przez wyłączenie z nich wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego było prawidłowe. Prawidłowo też postąpiły organy podatkowe odmawiając uznanie za koszty uzyskania przychodów wydatku związanego z odsetkami dyskontowymi od weksli wystawionych przez podatnika. Bezspornym jest, że termin wykupu weksli przypadał w 1996 r. i dlatego odsetki nie mogły być zaliczane w koszty 1995r. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz nie zapłaconych odsetek od zobowiązań. Naliczenie przez kontrahenta odsetek dyskontowych od weksli wystawionych przez podatnika w 1995r., tj. w momencie wystawienia weksli, nie upoważniało jednak zaliczenia tych odsetek do kosztów uzyskania przychodów 1995 r., termin bowiem wykupu weksli był ustalony za 1996 r. Nieuzasadnioną okazała się też skarga w zakresie amortyzacji środka trwałego - samochód "Jelcz". Stosownie do unormowania zawartego w art. 22 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określenia składników majątkowych uznawanych za środki trwałe, aktualizacji ich wyceny oraz uznawanej za koszty uzyskania przychodów amortyzacji tych składników, w tym również wartości niematerialnych i prawnych, dokonuje się według zasad ustalonych w odrębnych przepisach dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Tym i odrębnymi przepisami było rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 7 poz. 34 ze zm./. Wyżej wymienione akty normatywne nie przewidywały ustalania wartości początkowej środków trwałych na podstawie ich wyceny komisyjnej. Z tego też powodu organy podatkowe postąpiły zgodnie z prawem przyjmując do amortyzacji wartość samochodu według zasad określonych z par. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nieuzasadnione okazały się też zarzuty skargi dotyczące wyłącznie z kosztów uzyskania przychodów rezerwy utworzonej na wierzytelności nieściągalne. Ma rację Izba Skarbowa w Ł. twierdząc w odpowiedzi na skargę, że przepisy o rachunkowości nie rozstrzygają o obowiązkach podatkowych. Obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych wynika z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy kreowaniu obowiązku podatkowego znaczenie mają przepisy tej ustawy. Znalazło to też potwierdzenie w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. 1995 nr 5 poz. 25/, gdzie stwierdzono, że w 1995 r. nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów rezerwy utworzone zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /Dz.U. nr 121 poz. 591/ z wyjątkiem rezerw wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym stanie rzeczy utworzona rezerwa na przyszłe remonty nie obciążała w 1995 r. kosztów uzyskania przychodów, co wynikało z przepisów art. 23 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 26 lipca 1 991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 5 mylnie powołano przepisy art. 33 ust. 1 pkt 22 ustawy. Omyłka ta nie miała jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów rezerw tworzonych na pokrycie wierzytelności, których nieściągalność nie została uprawdopodobniona. Nie nadużyły prawa organy podatkowe przyjmując, że brak było w 1995 r. uprawdopodobnienia nieściągalności należności od kontrahentów litewskich w sytuacji, gdy z zapisów na koncie kontrahenta VAB "M." wynika, że w ciągu 1995 r. dokonywano z tą firmą rozliczeń m.in. przeksięgowując należności innych kontrahentów zagranicznych. Nieuzasadnionym też okazały się zarzuty skargi dotyczące wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów firmy PHP "M.", wydatków na zakup płyty surowej. Jak bowiem wykazała kontrola skarbowa i postępowanie podatkowe przedmiotowa płyta została zużyta na przebudowę, rozbudowę i adaptację magazynu trakcji hydraulicznej i elektrycznej, adaptację pomieszczeń biurowych i powinna ona powiększać wartość środków trwałych. Rozliczenie jej winno nastąpić w drodze amortyzacji tych środków trwałych i nie można było jej wartość uważać za koszty uzyskania przychodów stosownie do przepisów art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bezzasadny też okazał się zarzut skargi dotyczący wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z naprawą powypadkową samochodu. Przepisy art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowią, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym. W sprawie bezspornym jest, że samochód został uszkodzony na terenie Niemiec, gdzie nie był objęty ubezpieczeniem dobrowolnym. Podnoszona w skardze okoliczność, że przedmiotowy samochód posiadał dobrowolne ubezpieczenie na terenie Polski nie ma istotnego znaczenia, gdyż posiadane przez podatnika ubezpieczenie dobrowolne samochodu nie obejmowało zdarzeń powstałych poza granicami Polski. Skoro więc ubezpieczenie dobrowolne, na które powołuje się skarżący nie obejmowało kraju, na terenie którego szkoda powstała, to nie ma żadnych podstaw faktycznych ani prawnych uzasadniających twierdzenie, że samochód był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem. W momencie powstania szkoły samochód nie był objęty ubezpieczeniem dobrowolnym, bowiem ubezpieczenie dokonane w Polsce nie obejmowało zdarzeń powodujących szkodę powstałych poza granicami Polski. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stosując przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło