SA/Ka 2057/95

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1996-12-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową wraz z odsetkami mogą być odliczone od dochodu jako wydatki na wkład mieszkaniowy lub budowlany w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. 'c' ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 1992-1993?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wydatki na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową na budownictwo mieszkaniowe wraz z odsetkami od tych kredytów mogą być odliczone od dochodu jako wydatki na wkład mieszkaniowy lub budowlany. Sąd oparł się na uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego, zgodnie z którą kluczowe jest ustalenie, czy świadczenie majątkowe członka spółdzielni przeznaczone było na pokrycie kosztów budowy przypadających na jego lokal, a nie na postanowienia statutu spółdzielni.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła pismo z dnia 15 marca 1995 r., które zostało potraktowane przez organ podatkowy jako wniosek o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym. Sprawa dotyczyła możliwości odliczenia przez skarżącą wydatków na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową wraz z odsetkami, jako wydatków na wkład mieszkaniowy. Organy podatkowe rozstrzygnęły sprawę w oparciu o odmienne rozumienie pojęcia wkładu mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżóną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie rozważań konieczna staje się uwaga, iż przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ nie przewidują możliwości prowadzenia odrębnej sprawy o ulgę z tytułu wydatków na wkład budowlany lub mieszkaniowy od spółdzielni. O tym czy ulga taka przysługuje, czy też nie, organ podatkowy rozstrzyga przy okazji wymiaru podatków w trybie art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 1994 r. III SA/Ka 1615/93 -. ONSA 1995 Nr 2 poz. 92 oraz z dnia 16 stycznia 1996 r. SA/Ka 2716/94 - nie publ./. Pismo skarżącej z dnia 15 marca 1995 r. zostało w konsekwencji potraktowane jako wniosek o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym - za czym przemawiało to, iż Izba Skarbowa jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołała przepis art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis ten jednak nie mógł stanowić w tej sprawie samodzielnej podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania. Dla jego zastosowania niezbędne jest ustalenie na odpowiedniej podstawie materialnoprawnej faktu istnienia nadpłaty. Pismo skarżącej należało zatem potraktować jako wniosek o korektę zeznania podatkowego złożonego za lata 1992-1993, a jeśli nie odpowiadał on wymogom formalnym, to organ podatkowy winien był postąpić w myśl reguł określonych w art. 9 Kpa. Co się tyczy meritum sprawy tj. możliwości odliczenia przez skarżącą wydatków na spłatę kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię wraz z odsetkami od tych kredytów, jako wydatków na wkład mieszkaniowy to - jak wskazano w uzasadnieniu uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. III AZP 34/95 - OSP 1996 z. 11 poz. 218 wraz z glosą aprobującą Z. Kwaśniewskiego - kluczem do rozpoznania sprawy jest ustalenie takich terminów pojęciowych jak wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej. Nimi bowiem posłużył się ustawodawca w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Poprzez odesłanie do przepisów Prawa spółdzielczego zauważono, iż wkładem mieszkaniowym jest każde świadczenie majątkowe członka spółdzielni na rzecz jego spółdzielni mieszkaniowej, byle tylko przeznaczone ono było na pokrycie rzeczywistych, pełnych kosztów budowy poniesionych przez spółdzielnię, a przypadających na jego lokal. Postanowienia statutu, które określają zasady ustalania wysokości wkładów, tryb ich wnoszenia i zawierają ewentualne ograniczenia np. w zakresie sposobu księgowania i rozliczania wpłat mogą wywołać skutki jedynie w relacjach spółdzielnia - członek spółdzielni. Nie mogą natomiast przesądzać o samym zakresie pojęć wkład budowlany i wkład mieszkaniowy użytych w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ustawy. Reasumując powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany we wspomnianej już uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. iż przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 1992-1993 stanowi podstawę do odliczenia od dochodu przy ustaleniu podstawy obliczenia podatku wydatków poniesionych w roku podatkowym przez podatnika na spłatę kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową na budownictwo mieszkaniowe wraz z odsetkami od tych kredytów, jako wydatków na wkład mieszkaniowy lub budowlany do spółdzielni. Decyzje organów podatkowych opierały się na odmiennym rozumieniu pojęcia wkładu mieszkaniowego aniżeli podany wyżej. Z tego względu jako naruszające przepisy prawa materialnego /art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.// oraz przepisy postępowania /art. 22 ust. 2 pkt 3 tejże ustawy/ podlegały uchyleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajdowało oparcie w przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło