SA/Kr 1911/94

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-02-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieznajomość prawa przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może stanowić podstawę do wyłączenia skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia z podatku od towarów i usług w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, stwierdzając, że uprawnienie do wyboru zwolnienia z podatku od towarów i usług wynikało z powszechnie obowiązującego prawa. Rzeczą podatnika jest zapoznanie się z obowiązującymi przepisami, a brak takiej wiedzy nie stanowi podstawy do wyłączenia skutków prawnych niezłożenia wymaganego oświadczenia w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy poinformował podatnika o zwolnieniu z podatku VAT z powodu niskiego obrotu w 1992 r. Podatnik, mimo przekroczenia progu obrotu w 1993 r., nie złożył wymaganego oświadczenia o wyborze zwolnienia, opierając się na wcześniejszej informacji. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe za okres lipiec-grudzień 1993 r., uznając termin na złożenie oświadczenia za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Podatnik kwestionował decyzję, powołując się na nieznajomość prawa i błędy proceduralne organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę podatnika.

Pełny tekst orzeczenia

Brak jest podstaw do wyłączenia skutków z powodu nieznajomości prawa przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Urząd Skarbowy odpowiadając na ustną prośbę podatnika poinformował go, że jest zwolniony z podatku od towarów i usług, ponieważ jego obrót nie przekroczył w 1992 r. 4 mld zł. Spółka po wejściu w życie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie prowadziła żadnej ewidencji związanej z nowym podatkiem, mimo przekroczenia za 1992 r. obrotu ponad 600 mln starych złotych, uważała bowiem, że jest z tego podatku zwolniona. W październiku spółka złożyła pisemne wyjaśnienie w tej sprawie, uznając je za spóźnione, lecz nie zawinione oświadczenie o wyborze zwolnienia podatkowego. W wyniku przeprowadzonej przez organ podatkowy kontroli w styczniu 1994 r. zostało ustalone dla spółki cywilnej na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przy zastosowaniu stawki do całości obrotu w wysokości 22 proc., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres lipiec - grudzień 1993 r., ponieważ podatnik, u którego obrót mieścił się w granicach od 600 mln zł do 4 mld zł, nie wybrał zwolnienia od tego podatku i nie złożył urzędowi skarbowemu stosownego oświadczenia o wyborze zwolnienia w terminie do 3 września 1993 r. Termin ten organy podatkowe uznały za termin prawa materialnego, nie podlegający przywróceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku oddalającym skargę podatnika, stwierdził, iż: Niesporne jest, iż podatnik nie złożył oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Uprawnienie o wyborze zwolnienia wynikało z prawa powszechnie obowiązującego prawidłowo opublikowanego. Rzeczą podatnika jest zapoznać się z prawem, jeśli chce prowadzić działalność gospodarczą. Brak jest podstaw do wyłączenia skutków z powodu nieznajomości prawa przez podatnika. Zarzut naruszenia przez Urząd Skarbowy art. 7, art. 8, art. 9 Kpa nie jest w niniejszej sprawie skuteczny. Nieskuteczny jest zarzut podatnika prowadzenia ewidencji w księdze przychodów i rozchodów. Czym innym jest ewidencja sprzedaży w księdze przychodów i rozchodów, a czym innym ewidencja określona w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług uzasadnia zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5. Nie można skutecznie zarzucić decyzjom organów podatkowych niezgodności z prawem materialnym oraz naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło